Ένα ηχηρό μήνυμα αφύπνισης, που συνδυάζει τον επιστημονικό ρεαλισμό με την βαθιά ανθρώπινη ευαισθησία, στέλνει φέτος η ιατρική κοινότητα της Κρήτης με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καρκίνου. Σε μια εποχή που η επιστήμη κάνει άλματα, μια νέα, ανησυχητική πραγματικότητα έρχεται να ταράξει τα νερά: ο καρκίνος δεν είναι πλέον μια νόσος που αφορά αποκλειστικά τους ηλικιωμένους.
Η Παθολόγος-Ογκολόγος και Αντιπεριφερειάρχης, κα Γεωργία Μηλάκη, μιλώντας στην «ΑΝΑΤΟΛΗ», ανέλυσε διεξοδικά τα νέα επιδημιολογικά δεδομένα, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για τη ραγδαία αύξηση των νεοπλασιών σε νεαρές ηλικίες, ενώ παράλληλα έθεσε το ζήτημα της βιωσιμότητας των συστημάτων υγείας και της ανάγκης για μια πιο ανθρώπινη προσέγγιση στον ασθενή.
Η «πανδημία» των νέων και ο δυτικός τρόπος ζωής
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο που προκύπτει από τις διεθνείς και εγχώριες μελέτες είναι η σημαντική αύξηση της επίπτωσης του καρκίνου σε άτομα ηλικίας κάτω των 50 ετών, και ακόμη πιο έντονα στην ηλικιακή ομάδα κάτω των 40. Όπως επισημαίνει η κα Μηλάκη, παρατηρείται μια σαφής και ανησυχητική έξαρση στους καρκίνους του πεπτικού συστήματος. «Βλέπουμε όλο και συχνότερα καρκίνους του παχέος εντέρου, του ορθού, των χοληφόρων και του παγκρέατος σε πολύ νέους ανθρώπους», τονίζει.
Η αιτία για αυτή τη δραματική μεταστροφή δεν είναι πλέον άγνωστη. Εντοπίζεται στον σύγχρονο, δυτικό τρόπο ζωής που έχει εισβάλει βίαια στην καθημερινότητά μας. Η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων, τα προϊόντα που είναι φορτωμένα με ζάχαρη και συντηρητικά, η έλλειψη φυτικών ινών από το διαιτολόγιο, σε συνδυασμό με την καθιστική ζωή, έχουν δημιουργήσει ένα «τοξικό» περιβάλλον για τον οργανισμό μας. Η παχυσαρκία, που τείνει να λάβει διαστάσεις επιδημίας ακόμα και στην παιδική ηλικία, αποτελεί έναν από τους βασικότερους προδιαθεσικούς παράγοντες, προλειαίνοντας το έδαφος για την εμφάνιση της νόσου σε ηλικίες που παλαιότερα θεωρούνταν «ασφαλείς».
Στατιστικά σοκ: Αύξηση 50% έως το 2040
Τα στατιστικά στοιχεία που παρέθεσε η κα Μηλάκη είναι αποκαλυπτικά και τρομακτικά. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της επιστημονικής κοινότητας, μέχρι το 2040 αναμένεται αύξηση των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως κατά 50%.
Αυτό το νούμερο δεν αποτελεί απλώς μια υγειονομική απειλή, αλλά μια «βόμβα» στα θεμέλια των συστημάτων υγείας. Η κα Μηλάκη έκανε λόγο για την «οικονομική τοξικότητα» της νόσου. Οι νέες θεραπείες, αν και εξαιρετικά αποτελεσματικές, είναι παράλληλα και εξαιρετικά δαπανηρές. «Αν δεν δράσουμε τώρα, τα συστήματα υγείας θα γονατίσουν υπό το βάρος του κόστους», προειδοποίησε. Η μόνη βιώσιμη λύση, τόσο για την προστασία της ανθρώπινης ζωής όσο και για την οικονομική επιβίωση των δομών υγείας, είναι η στροφή στην πρόληψη.
Πρόληψη: Η καλύτερη θεραπεία
Η στρατηγική της «επόμενης μέρας» εστιάζει στον προσυμπτωματικό έλεγχο. Προγράμματα όπως το «Φώφη Γεννηματά» δίνουν τη δυνατότητα δωρεάν εξετάσεων, όπως η μαστογραφία και η κολονοσκόπηση, που μπορούν να εντοπίσουν τον καρκίνο σε πρώιμο στάδιο ή ακόμα και σε προ-καρκινικό στάδιο (π.χ. πολύποδες). Η κα Μηλάκη κάλεσε τους πολίτες να μην αγνοούν ύποπτα συμπτώματα, όπως η αναιμία ή η παρουσία αίματος στα κόπρανα, και να απευθύνονται άμεσα στον γιατρό τους.
Επιπλέον, ιδιαίτερη μνεία έγινε στον εμβολιασμό κατά του ιού HPV. Η σύσταση είναι σαφής: εμβολιασμός αγοριών και κοριτσιών ηλικίας 11 έως 15 ετών. Ο ιός αυτός ευθύνεται για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, αλλά και για καρκίνους του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα. Η εξάλειψη του ηπατοκυτταρικού καρκίνου που οφειλόταν στην Ηπατίτιδα Β, χάρη στον καθολικό εμβολιασμό, αποτελεί το φωτεινό παράδειγμα που πρέπει να ακολουθήσουμε.
Ιατρική Ακριβείας: Στοχεύοντας το «μοριακό αποτύπωμα»
Στο πεδίο της θεραπείας, η επιστήμη έχει αλλάξει σελίδα. Πλέον μιλάμε για την «Ιατρική Ακριβείας». Μέσω της ανάλυσης του μοριακού προφίλ του όγκου, οι γιατροί μπορούν να δώσουν την κατάλληλη θεραπεία στον κατάλληλο ασθενή, τη σωστή χρονική στιγμή. Αυτό σημαίνει λιγότερες παρενέργειες και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, μετατρέποντας τον καρκίνο σε μια χρόνια νόσο με την οποία ο ασθενής μπορεί να ζήσει ποιοτικά για πολλά χρόνια.
Η δύναμη της ψυχής
Ωστόσο, πέρα από τα φάρμακα και τους αριθμούς, υπάρχει ο άνθρωπος. Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η κα Γεωργία Μηλάκη θέλησε να τονίσει την ανεκτίμητη αξία της ψυχολογικής στήριξης, κάνοντας μια δήλωση που συγκινεί: «Το πιο σημαντικό φάρμακο για τον ογκολογικό ασθενή είναι η ενσυναίσθηση, είναι η αγκαλιά, είναι να είμαστε δίπλα στον ασθενή, να του κρατάμε το χέρι και να του λέμε “μη φοβάσαι, είμαστε εδώ, θα το περάσουμε μαζί”».
Αυτό είναι ίσως και το σημαντικότερο μήνυμα της ημέρας. Ότι στον δύσκολο αυτό δρόμο, κανείς δεν πρέπει να είναι μόνος.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
