Της παιδιατρου Δημητρας Μελα
Το καλοκαίρι είναι μία περίοδος όπου οι δερματικές λοιμώξεις στα παιδιά εμφανίζονται συχνότερα. Η ζέστη, η εφίδρωση, η παραμονή σε παραλίες και πισίνες, τα μικροτραύματα του δέρματος αλλά και η στενή επαφή μεταξύ παιδιών διευκολύνουν τη μετάδοση μικροβίων, με πιο συχνό τον σταφυλόκοκκο.
Ο χρυσίζων σταφυλόκοκκος (Staphylococcus aureus) αποτελεί ένα από τα συχνότερα βακτήρια που προκαλούν λοιμώξεις του δέρματος στην παιδική ηλικία. Σε πολλές περιπτώσεις ζει φυσιολογικά στο δέρμα ή στη μύτη χωρίς να προκαλεί πρόβλημα. Όταν όμως βρει «είσοδο» μέσα από μικρές εκδορές, τσιμπήματα, ξύσιμο ή δερματικούς ερεθισμούς, μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη.
Η πιο γνωστή μορφή σταφυλοκοκκικής λοίμωξης στα παιδιά είναι το μολυσματικό κηρίο (impetigo), μία ιδιαίτερα μεταδοτική επιφανειακή λοίμωξη του δέρματος που εμφανίζεται κυρίως σε παιδιά ηλικίας 2–5 ετών.
Πώς εμφανίζονται οι σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις;
Συνήθως ξεκινούν σαν μικρές κοκκινίλες ή φυσαλίδες που στη συνέχεια «σπάνε» και δημιουργούν χαρακτηριστικές κιτρινωπές κρούστες (“σαν μέλι”), κυρίως: γύρω από τη μύτη και το στόμα, στα χέρια, στα πόδια, ή σε σημεία όπου το παιδί ξύνει το δέρμα του.
Άλλες φορές μπορεί να εμφανιστούν:
– σπυριά με πύον,
– δοθιήνες (“καλόγεροι”),
– επώδυνα αποστήματα,
– ή πιο εκτεταμένες δερματικές βλάβες.
Τα παιδιά με ατοπική δερματίτιδα, εκζέματα ή συχνό ξύσιμο του δέρματος έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης τέτοιων λοιμώξεων.
Πώς μεταδίδονται;
Οι σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις μεταδίδονται εύκολα:
– με άμεση επαφή δέρμα με δέρμα,
– μέσω μολυσμένων χεριών,
– πετσετών,
– ρούχων,
– παιχνιδιών,
– ή επιφανειών που έχουν έρθει σε επαφή με τις βλάβες.
Για τον λόγο αυτό συχνά βλέπουμε μικρές “εξάρσεις” σε: παιδικούς σταθμούς, σχολεία, καλοκαιρινές δραστηριότητες, ή ανάμεσα σε αδέλφια.
Πώς μπορούμε να τις προλάβουμε;
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη σωστή υγιεινή και στην περιποίηση του δέρματος.
✔ Συχνό πλύσιμο χεριών
Το σωστό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι παραμένει το σημαντικότερο μέτρο πρόληψης.
✔ Περιποίηση μικρών τραυμάτων
Ακόμη και μικρές εκδορές ή τσιμπήματα θα πρέπει:
– να καθαρίζονται καλά,
– να διατηρούνται καθαρά και στεγνά,
– και να αποφεύγεται το ξύσιμο.
✔ Όχι κοινές πετσέτες και προσωπικά αντικείμενα
Τα παιδιά δεν πρέπει να μοιράζονται:
– πετσέτες,
– σεντόνια,
– ρούχα,
– ή προσωπικά αντικείμενα.
✔ Κοντά και καθαρά νύχια
Το ξύσιμο μεταφέρει μικρόβια κάτω από τα νύχια και διευκολύνει τη διασπορά των βλαβών σε άλλα σημεία του σώματος.
✔ Προσοχή σε πισίνες και αθλητικές δραστηριότητες
Μετά από πισίνα ή έντονη εφίδρωση:
– το παιδί καλό είναι να κάνει ντους,
– να αλλάζει βρεγμένα ρούχα,
– και να αποφεύγεται η παραμονή με ιδρωμένα ρούχα για πολλές ώρες.
Πότε πρέπει να αξιολογηθεί από παιδίατρο;
Οι γονείς θα πρέπει να απευθύνονται στον παιδίατρο όταν:
– οι βλάβες επεκτείνονται,
– εμφανίζεται πύον,
– υπάρχει πυρετός,
– το παιδί πονά,
– παρουσιάζονται πολλές βλάβες,
– ή η εικόνα δεν βελτιώνεται.
Η θεραπεία εξαρτάται από τη μορφή και την έκταση της λοίμωξης και μπορεί να περιλαμβάνει:
– τοπική αγωγή,
– ή σε ορισμένες περιπτώσεις αντιβίωση από το στόμα.
Είναι σημαντικό να αποφεύγεται η αυθαίρετη χρήση αντιβιοτικών χωρίς ιατρική εκτίμηση.
Ένα σημαντικό μήνυμα προς τους γονείς
Οι περισσότερες σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις του δέρματος αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά όταν αναγνωρίζονται έγκαιρα. Η σωστή υγιεινή, η φροντίδα του δέρματος και η έγκαιρη επικοινωνία με τον παιδίατρο μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τη μετάδοση και τις επιπλοκές.
Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, λίγη περισσότερη προσοχή στην καθημερινή φροντίδα των παιδιών μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά.
Δήμητρα Μελά, MD
Παιδίατρος – IBCLC
τ. Επιμελήτρια Παιδιατρικής Βενιζελείου ΓΝ Ηρακλείου
