Τα ερείπια της εκκλησίας Σεργίου και Βάκχου κοντά στο νεκροταφείο του οικισμού Άγιος Χαράλαμπος του Οροπεδίου Λασιθίου (πρώην Γεροντομουρί) επισκέφθηκα πρόσφατα. Είναι από τα ελάχιστα βυζαντινά λείψανα που ακόμα υπάρχουν στο Οροπέδιο Λασιθίου.
Γιατί είναι ελάχιστα; Εξ αιτίας των αλλεπάλληλων επαναστάσεων, που ξεκινούσαν από το Οροπέδιο, το Λασίθι κηρύχθηκε τόπος ακατοίκητος (1293) και παράλληλα, με διάταγμα της Ενετικής Γερουσίας απαγορεύτηκε στους Ενετούς να παντρεύονται Κρητικοπούλες. Το Οροπέδιο Λασιθίου δεν συμμορφώθηκε στις απειλές αυτές και τότε οι Ενετοί διέταξαν την ερήμωσή του το έτος 1343, την καταστροφή εκ θεμελίων των χωριών του, το ξερίζωμα των οπωροφόρων δέντρων και αμπελιών του. Αυτός είναι και ο λόγος που σήμερα στο Λασίθι σώζονται ελάχιστα βυζαντινά μνημεία και ένα από αυτά είναι το ερημωμένο εκκλησάκι των Σεργίου και Βάκχου στον Άγιο Χαράλαμπο. Το 1514, λόγω αδυναμίας των Ενετών να θρέψουν τα στρατεύματά τους, ανακλήθηκε η απαγόρευση και επετράπη ξανά η καλλιέργεια του Οροπεδίου.
ΛΕΩΝ. Κ.
