Με πρωτοβουλία της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφίας Ζαχαράκη σε συνεργασία με τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση, ο οποίος υπέγραψε και τη σχετική απόφαση, εντάσσεται στο Πρόγραμμα «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή» του ΕΣΠΑ 2021-2027 το έργο «Ίδρυση, Ενίσχυση και Εμπλουτισμός Σχολικών Βιβλιοθηκών», συνολικού προϋπολογισμού 56.211.420 ευρώ.
Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και η ουσιαστική επαφή των μαθητών και των μαθητριών με το λογοτεχνικό βιβλίο, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας ισχυρής αναγνωστικής κουλτούρας στο σχολείο.
252 νέες σχολικές βιβλιοθήκες σε όλη την Εκπαίδευση – Για πρώτη φορά το Νηπιαγωγείο αποκτά οργανωμένη σχολική βιβλιοθήκη
Το έργο προβλέπει:
- την ίδρυση, για πρώτη φορά, 25 σχολικών βιβλιοθηκών προσχολικής εκπαίδευσης, με προμήθεια επίπλων, βιβλίων και λοιπού εξοπλισμού,
- την ίδρυση 227 νέων σχολικών βιβαλιοθηκών πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με προμήθεια βιβλίων, τεκμηρίων και λοιπού υλικού, επίπλων, Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης των συλλογών τους,
- την ενίσχυση 400 υφιστάμενων σχολικών βιβλιοθηκών, με αναβάθμιση συλλογών, προμήθεια Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης των συλλογών τους,
- την ενίσχυση περίπου 400 επιπλέον σχολικών βιβλιοθηκών, με προμήθεια Η/Υ και λογισμικού διαχείρισης των συλλογών τους.
Περισσότερες από 8.000 σχολικές μονάδες ενισχύονται με συλλογές φιλαναγνωσίας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση της φιλαναγνωσίας, καθώς το έργο προβλέπει την ενίσχυση 8.000 και πλέον, σχολικών μονάδων με συλλογές φιλαναγνωσίας, αποτελούμενες από 50 τίτλους βιβλίων για τα νηπιαγωγεία και έως 100 για δημοτικά, γυμνάσια και λύκεια.
Με τον τρόπο αυτό, ωφελούμενες θα είναι όλες οι σχολικές μονάδες οι οποίες ανταποκρίθηκαν στο ερωτηματολόγιο που απέστειλε το Υπουργείο Παιδείας.
400 βιβλιοθηκονόμοι στα σχολεία
Το έργο προβλέπει, παράλληλα, τη στελέχωση των σχολικών βιβλιοθηκών με 400 βιβλιοθηκονόμους, οι οποίοι θα απασχοληθούν με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου. Κάθε βιβλιοθηκονόμος θα έχει την ευθύνη υποστήριξης έως και τριών σχολικών βιβλιοθηκών, συμβάλλοντας στην εύρυθμη λειτουργία τους και στην ουσιαστική αξιοποίηση των συλλογών τους.
Σε πρώτη φάση, οι βιβλιοθηκονόμοι θα τοποθετηθούν σε σχολικές μονάδες που διαθέτουν ήδη βιβλιοθήκη, βάσει συγκεκριμένων και αντικειμενικών κριτηρίων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η αναλογία μαθητών/-τριών καθώς και σχολικών βιβλιοθηκών ανά Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ο χαρακτηρισμός τους ως ιδρυμένων βιβλιοθηκών στο πλαίσιο του ΕΠΕΑΕΚ του Β΄ και Γ΄ ΚΠΣ οι οποίες εξακολουθούν να είναι λειτουργικές και το μέγεθος των συλλογών τους.
Ψηφιακό δίκτυο Σχολικών Βιβλιοθηκών – Διασύνδεση με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος
Σημαντική δράση του έργου αποτελεί η ψηφιακή αναβάθμιση και διασύνδεση του Δικτύου των Σχολικών Βιβλιοθηκών.
Προβλέπεται:
- η εγκατάσταση λογισμικού διαχείρισης των συλλογών των σχολικών βιβλιοθηκών,
- η δημιουργία τοπικών δικτύων Σχολικών Βιβλιοθηκών,
- η βιβλιοθηκονομική επεξεργασία τεκμηρίων και η δημιουργία Εθνικού Συλλογικού Καταλόγου των Σχολικών Βιβλιοθηκών.
Οι δράσεις αυτές συνιστούν ουσιώδεις και αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας και της διασυνδεσιμότητας των σχολικών βιβλιοθηκών σε εθνική κλίμακα.
Παράλληλα, προβλέπεται η υπαγωγή και ψηφιακή διασύνδεση του Δικτύου των Σχολικών Βιβλιοθηκών με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος (ΕΒΕ) και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες.
Επιλογή και προμήθεια βιβλίων, τεκμηρίων, επίπλων και εξοπλισμού
Το έργο περιλαμβάνει ακόμη:
- την επιλογή και προμήθεια βιβλίων και τεκμηρίων με διαγωνιστικές διαδικασίες για τις σχολικές βιβλιοθήκες,
- την προμήθεια επίπλων και άλλου εξοπλισμού με διαγωνιστική διαδικασία.
Για την επιλογή των βιβλίων, των τεκμηρίων και λοιπού υλικού ανά θεματική κατηγορία, θα συγκροτηθεί «Εθνική Συντονιστική Επιτροπή Σχολικών Βιβλιοθηκών (Ε.Σ.Ε.Σ.Β.)», η οποία θα επικουρείται από Ειδικές Επιστημονικές Επιτροπές, καθώς και από Θεματικούς Υπευθύνους, εφόσον κριθεί σκόπιμο.
Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστεί η αντικειμενικότητα και η διαφάνεια στη διαδικασία αξιολόγησης και επιλογής, καθώς και η ορθολογική κατανομή σε μεγάλη κλίμακα, σε εθνικό επίπεδο και για μεγάλο όγκο τίτλων και τεκμηρίων. Η λειτουργία των Επιτροπών θα βασίζεται στις αρχές της επιστημονικής επάρκειας, της αντιπροσωπευτικότητας και της ισόρροπης συμμετοχής.
Επικαιροποιείται το θεσμικό πλαίσιο των Σχολικών Βιβλιοθηκών
Για την απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου, με τα άρθρα 71, 72 και 73 του Ν. 5291/2026 επικαιροποιείται το θεσμικό πλαίσιο για την οργάνωση και τη λειτουργία των σχολικών βιβλιοθηκών.
Ο σχεδιασμός βασίστηκε σε πανελλαδική χαρτογράφηση των αναγκών
Ο σχεδιασμός της Πράξης βασίστηκε όχι μόνο σε γενικές κατευθύνσεις, αλλά σε συστηματική συλλογή, ανάλυση και αξιοποίηση ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, καθώς και σε τεκμηριωμένες καλές πρακτικές σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Κεντρικό εργαλείο τεκμηρίωσης αποτέλεσε η πανελλαδική χαρτογράφηση αναγκών μέσω ενός δομημένου και ειδικά σχεδιασμένου «Ερωτηματολογίου Χαρτογράφησης Σχολικών Βιβλιοθηκών».
Το νέο έργο, αποτελεί μια συνολική παρέμβαση για το βιβλίο, τη φιλαναγνωσία και τη σχολική βιβλιοθήκη, με στόχο η βιβλιοθήκη να αποτελέσει αναπόσπαστο μέρος της εκπαιδευτικής διαδικασίας και ένα ζωντανό κύτταρο της σχολικής κοινότητας, ανοιχτό στη γνώση, τη συνεργασία, τη δημιουργία και τον πολιτισμό.
Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, δήλωσε: «Θέλουμε το βιβλίο να ξαναβρεί μια πιο ουσιαστική θέση στην καθημερινότητα του σχολείου και των παιδιών μας. Γι’ αυτό προχωράμε σε μια μεγάλη, συνολική παρέμβαση για τις σχολικές βιβλιοθήκες, με περισσότερα από 56 εκατ. ευρώ, περισσότερες από 1.000 νέες και αναβαθμισμένες βιβλιοθήκες, 400 βιβλιοθηκονόμους και συλλογές φιλαναγνωσίας σε πάνω από 8.000 σχολικές μονάδες σε όλη τη χώρα. Για πρώτη φορά οργανωμένες σχολικές βιβλιοθήκες φτάνουν και στο Νηπιαγωγείο, ενώ δημιουργούμε ένα σύγχρονο ψηφιακό δίκτυο, διασυνδεδεμένο με την Εθνική Βιβλιοθήκη και τις Δημόσιες Βιβλιοθήκες. Για μένα, όμως, η ουσία αυτού του έργου βρίσκεται μέσα στην τάξη και στην καθημερινή ζωή του σχολείου: ένα παιδί να μπορεί να ανακαλύψει ένα βιβλίο που θα του γεννήσει μια απορία, θα του ανοίξει έναν νέο κόσμο, θα το κάνει να αγαπήσει περισσότερο το διάβασμα. Η πρόσβαση στο βιβλίο, στη γνώση και στον πολιτισμό είναι μια ακόμη ευκαιρία που οφείλουμε να δίνουμε σε κάθε παιδί, όπου κι αν βρίσκεται. Και θέλουμε η σχολική βιβλιοθήκη να γίνει πραγματικά ένα ζωντανό κύτταρο μάθησης, δημιουργίας και συνεργασίας για ολόκληρη τη σχολική κοινότητα».
Ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε: «Η δημιουργία δικτύου 1000 σχολικών βιβλιοθηκών σε όλη τη χώρα, παράλληλα με την ενίσχυση χιλιάδων σχολικών μονάδων με συλλογές βιβλίων, την ψηφιακή διασύνδεση με την Εθνική και με δημόσιες βιβλιοθήκες, αλλά και την πρόσληψη 400 βιβλιοθηκονόμων, έρχεται να προστεθεί στις ευρύτερες παρεμβάσεις των κυβερνήσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη για την αναβάθμιση της Δημόσιας Παιδείας. Η απόφαση αυτή, αποδεικνύει ότι η στρατηγική προτεραιότητά μας για ένα σύγχρονο δημόσιο σχολείο που επενδύει στο σημαντικότερο εθνικό μας κεφάλαιο, στη νέα γενιά, δεν μένει σε επίπεδο εξαγγελιών. Γίνεται πράξη. Και μάλιστα, μέσα από τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών πόρων, όπως το ΕΣΠΑ. Πόρων που αφορούν το σύνολο της κοινωνίας. Ωστόσο, έχοντας πλήρη επίγνωση του έργου που έχουμε μπροστά μας, δεν εφησυχάζουμε. Με σχέδιο, συνέπεια και αποφασιστικότητα εντείνουμε την προσπάθεια προκειμένου κάθε ευρώ να φτάσει στις αίθουσες των σχολείων μας, στα παιδιά, στους εκπαιδευτικούς και τους γονείς, σε κάθε γωνιά της πατρίδας.»
