Η Πρωτοβουλία «Έξυπνα Νησιά» αποτελεί μια προσπάθεια που ξεκίνησαν οι νησιωτικές αρχές της Ευρώπης μετά από αρκετά χρόνια συνεργασίας με στόχο να αναπτύξουν τη σημαντική δυναμική των νησιών και να λειτουργήσουν ως πεδία τεχνολογικής, κοινωνικής, οικονομικής και πολιτικής καινοτομίας.
Η Πρωτοβουλία «Έξυπνα Νησιά» εμπνέεται από την Πρωτοβουλία για τις Έξυπνες Πόλεις και Κοινότητες, στοχεύοντας στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στα νησιά με την υλοποίηση καινοτόμων έργων που αξιοποιούν τα συγκριτικά πλεονεκτήματα των νησιών. Την ίδια στιγμή, η Πρωτοβουλία «Έξυπνα Νησιά» υπογραμμίζει το ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν τα νησιά στη μετάβαση της Ευρώπης σε μια χαμηλή σε εκπομπές και βιώσιμη οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό, μετά την πρώτη «ιδρυτική» συνάντηση που έγινε στις Βρυξέλλες, ακολουθεί τον ερχόμενο Ιούνιο στην Κρήτη ένα διεθνές φόρουμ με συμμετοχή και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το θέμα των έξυπνων νησιών που θα δώσει περαιτέρω έμφαση στο κομμάτι της συνεργασίας και της πρωτοβουλίας των έξυπνων νησιών.
Ποιο είναι έξυπνο νησί
Έξυπνο είναι το νησί που ενισχύει την ανθεκτικότητά του στην κλιματική αλλαγή, συνδυάζοντας δράσεις περιορισμού και προσαρμογής στον στόχο αυτό, προκειμένου να θέσει τις βάσεις μιας βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και της βελτίωσης της ποιότητας ζωής των κατοίκων του. Για να το κάνει αυτό προωθεί και υλοποιεί έξυπνες και ολοκληρωμένες λύσεις στη διαχείριση των υποδομών αλλά και των φυσικών του πόρων καθώς και του περιβάλλοντος ευρύτερα. Αυτές οι λύσεις υποστηρίζονται από τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας, καθώς και από επενδυτικά σχήματα και πρακτικές διακυβέρνησης που προάγουν την καινοτομία και την κοινωνική συνοχή.
Επιλογή πιλότου στην Ελλάδα
Το εγχείρημα της επιλογής του έξυπνου νησιού στην Ελλάδα που θα γίνουν πιλοτικές εφαρμογές βρίσκεται στη φάση της επιλογής του νησιού όπου θα δοκιμαστούν οι νέες τεχνολογίες. Θα προτιμηθεί ένα μικρό σε μέγεθος ενεργειακό σύστημα όπου εκτός από συστήματα παραγωγής με ανανεώσιμες πηγές (αιολικά, φωτοβολταϊκά κ.λπ.), θα εγκατασταθούν μπαταρίες για την αποθήκευση της ενέργειας ώστε να αξιοποιείται η περίσσεια ενέργεια που παράγουν οι ΑΠΕ αλλά και να διασφαλίζεται η ενεργειακή τροφοδοσία του νησιού σε περιόδους που η ανανεώσιμη παραγωγή είναι περιορισμένη. Επίσης θα εφαρμοστούν σε μικρή κλίμακα λύσεις διαχείρισης της ζήτησης με συμβάσεις διακοψιμότητας που θα προβλέπουν αμοιβή των καταναλωτών για τον περιορισμό της ζήτησης σε ώρες αιχμής ή και μειωμένης παραγωγής.
Διασύνδεση της Κρήτης
Στο μεταξύ στο ενεργειακό πεδίο, παράλληλα με τις πρωτοβουλίες αυτές, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας έχει λάβει απόφαση για τη διασύνδεση της Κρήτης με δύο υποβρύχια καλώδια. Πρόκειται για την «μικρή» διασύνδεση Χανίων- Πελοποννήσου και την «μεγάλη» Ηρακλείου – Αττικής. Πάντως, παραμένει ασαφές αν και με ποιον τρόπο θα συνδυαστούν τα έργα αυτά με τη διασύνδεση του αγωγού της Ανατολικής Μεσογείου (Κύπρου- Κρήτης- ηπειρωτικής Ελλάδας) που είναι κι αυτός σε πλήρη εξέλιξη. Σε κάθε περίπτωση η ΡΑΕ τονίζει από την πλευρά της πως πιέζει για την επίσπευση του έργου.
Να σημειωθεί ακόμα πως οι προκαταρκτικές μελέτες που έχουν γίνει στο παρελθόν από τον Διαχειριστή του Συστήματος προβλέπουν την κατασκευή διασυνδέσεων από το ΚΥΤ (Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης) Φιλίππων στην Καβάλα προς Λήμνο- Μυτιλήνη- Χίο- Ικαρία- Κω- Ρόδο- Κάρπαθο και Κρήτη με ενδιάμεσες διασυνδέσεις προς τις Κυκλάδες και την ηπειρωτική Ελλάδα. Όπως επίσης τη διασύνδεση της Σκύρου με την Εύβοια.
Να σημειωθεί πως η διασύνδεση των νησιών σημαίνει αυτόματα και το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, δηλαδή τη δυνατότητα των καταναλωτών να επιλέγουν τον προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας. Πρέπει βέβαια να επισημάνουμε ότι ήδη η δυνατότητα αυτή υφίσταται στην Κρήτη και τη Ρόδο με τις πρώτες ιδιωτικές εταιρείες να κάνουν την εμφάνιση τους στην αγορά της Κρήτης.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
