Για τις σαρωτικές αλλαγές που έφερε στο Κληρονομικό Δίκαιο η ψήφιση του Ν. 5303/2026, αναθεωρώντας ρυθμίσεις που ίσχυαν για οκτώ δεκαετίες, ενημερώθηκαν δικηγόροι, συμβολαιογράφοι και δικαστές στην επιστημονική ημερίδα την οποία διοργάνωσε ο Δικηγορικός Σύλλογος Λασιθίου, στο ξενοδοχείο «Minos Beach Art Hotel», στον Άγιο Νικόλαο.
Προσκεκλημένοι εισηγητές στην εκδήλωση η οποία συγκέντρωσε μεγάλο ενδιαφέρον, αν κρίνουμε από τη συμμετοχή, ήταν ο Επίκουρος Καθηγητής Αστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ Κίμων Σαϊτάκης, ο οποίος μίλησε με θέμα «Κληρονομικές συμβάσεις και νόμιμη μοίρα», ο Επίκουρος Καθηγητής της Νομικής Σχολής ΑΠΘ, δικηγόρος, Σωτήριος Κοτρώνης, που μίλησε με θέμα «Εξ αδιαθέτου διαδοχή και διαθήκες» και ο Διδάκτορας Νομικής, Βοηθός Διδασκαλίας Νομικής Σχολής ΔΠΘ Γεώργιος Καλογεράκης με θέμα «Ευθύνη κληρονόμου για τα χρέη και δικαστική εκκαθάριση».
Αλλαγές και αναδιαμόρφωση
– Οι βασικές αλλαγές του Ν. 5303/2026 αφορούν:
Νόμιμη Μοίρα: Ριζική αναμόρφωση των περιορισμών και των δικαιωμάτων των αναγκαίων κληρονόμων.
Κληρονομικές Συμβάσεις: Θεσμοθέτηση και εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων αιτία θανάτου.
Διαθήκες και Αποποιήσεις: Νέες πρακτικές ρυθμίσεις για τη σύνταξη διαθηκών, την αποδοχή και την προθεσμία αποποίησης κληρονομιάς.
Σχετικά με τη θεσμοθέτηση συμβάσεων αιτία θανάτου: Για πρώτη φορά στην Ελλάδα εισάγεται η δυνατότητα ρύθμισης της διαδοχής μέσω συμβολαιογραφικής σύμβασης. Ο κληρονομούμενος μπορεί να δεσμευτεί εν ζωή με αντισυμβαλλόμενο για τον ορισμό κληρονόμου, καταπιστεύματος ή κληροδοσιών, διευκολύνοντας τη μεταβίβαση επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Με τη σύμβαση παραίτησης από μελλοντικά δικαιώματα επιτρέπεται σε ένα πρόσωπο να παραιτηθεί ολικά ή μερικά από μελλοντικά κληρονομικά δικαιώματα (είτε εξ αδιαθέτου είτε εκ διαθήκης) με συμβολαιογραφικό έγγραφο
– Ο Ν. 5303/2026 φέρνει ιστορική ανατροπή στη νόμιμη μοίρα, καταργώντας το παραδοσιακό εμπράγματο δικαίωμα των αναγκαίων κληρονόμων. Η προστασία τους μετατρέπεται πλέον αποκλειστικά σε χρηματική/ενοχική αξίωση, ίση με το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας. Αυτό σημαίνει ότι ο αναγκαίος κληρονόμος δεν γίνεται συγκύριος στα ακίνητα ή την επιχείρηση, αποφεύγοντας τον κατακερματισμό της περιουσίας και τις δικαστικές διαμάχες. Επιπλέον, για τον υπολογισμό της, προσμετρώνται μόνο οι δωρεές της τελευταίας πενταετίας πριν τον θάνατο. Θεσπίζεται σύντομη, διετής παραγραφή για τη διεκδίκησή της, εξασφαλίζοντας ταχύτητα, σταθερότητα και απόλυτη ασφάλεια δικαίου στις οικογενειακές και επιχειρηματικές μεταβιβάσεις.
– Με τον Ν. 5303/2026, καθιερώνεται ως γενικός κανόνας ο περιορισμός της ευθύνης του κληρονόμου για τα χρέη της κληρονομιάς. Ο κληρονόμος δεν ευθύνεται με την ατομική του περιουσία για τις υποχρεώσεις του θανόντος, αλλά μόνο μέχρι το ύψος του ενεργητικού της κληρονομικής περιουσίας. Για την προστασία αυτή, η δικαστική εκκαθάριση αποκτά κεντρικό ρόλο. Μέσω της διαδικασίας αυτής, η περιουσία διαχωρίζεται πλήρως, καταγράφεται επίσημα και ρευστοποιείται ελεγχόμενα υπό δικαστική εποπτεία. Έτσι, εξοφλούνται οι πιστωτές με απόλυτη διαφάνεια, ενώ ο κληρονόμος απαλλάσσεται οριστικά από το άγχος των κληρονομικών χρεών, αποφεύγοντας τον κίνδυνο προσωπικής του χρεοκοπίας.
Μεταρρύθμιση
Η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Λασιθίου Σοφία Τσαγκαράκη δήλωσε στην ΑΝΑΤΟΛΗ για την εκδήλωση:
«Κρίθηκε αναγκαία η εκδήλωση για την ενημέρωσή μας γύρω από το βιβλίο του Αστικού Κώδικα που αφορά το Κληρονομικό Δίκαιο. Η μεταρρύθμιση που έγινε είναι μεγάλη και σημαντική, με νέα δεδομένα. Το Κληρονομικό Δίκαιο αλλάξει άρδην, γίνεται πιο σύγχρονο και φιλικό, σε μια περίοδο που κάθε πρόσωπο και άνθρωπος βιώνει μια μεγάλη απώλεια δικού του ανθρώπου και πρέπει να ρυθμιστούν σχέσεις που αφορούν περιουσιακά στοιχεία.
Απευθυνθήκαμε, λοιπόν, για την εκδήλωση αυτή στους δικηγόρους μέλη μας, αλλά και στους συμβολαιογράφους και στους δικαστές του Πρωτοδικείου Λασιθίου. Οι εισηγητές ήταν τρεις εξαίρετοι καθηγητές από τα τις νομικές σχολές των τριών μεγάλων πανεπιστημίων της χώρας μας και ήταν ιδιαιτέρως διαφωτιστικοί στα θέματα που ανέπτυξαν. Η επιμόρφωση αυτή ήταν αναγκαία γιατί αλλιώς δεν μπορούμε να παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις, δεδομένου ότι ήδη εφαρμόζονται οι σχετικές τροποποιήσεις του νόμου. Ξεκίνησαν αρχικά από το Σεπτέμβριο και οι υπόλοιπες από τώρα, το Νοέμβριο».
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ

































































































