Το ψήφισμα αγροτών- ελαιοπαραγωγών του Δήμου Σητείας ήταν το θέμα που ξεχώρισε κατά την τελευταία συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Σητείας.
Η συζήτηση, όπως αναμενόταν, γενικεύτηκε και συμπεριέλαβε όλο το φάσμα των προβλημάτων που καταγράφονται αναφορικά με το προϊόν και ιδιαίτερα για την περιοχή της Σητείας. Δυστυχώς η διαμορφούμενη κατάσταση είναι άκρως ανησυχητική για το παρόν και το μέλλον της ελαιοκαλλιέργειας, στην οποία πρωτίστως στηρίζεται η τοπική οικονομία.
Ως γνωστόν, η περσινή σαιζόν δεν ήταν καλή για την περιοχή. Η παραγωγή δεν ήταν η αναμενόμενη και οι τιμές, ενώ ξεκίνησαν σε καλά επίπεδα, στην πορεία εμφάνισαν πτωτική τάση και για ένα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα δε σημειώθηκε κινητικότητα με αποτέλεσμα να παραμείνει μέχρι και πρόσφατα περίπου η μισή από τη συνολική παραγωγή αδιάθετη. Το τελευταίο χρονικό διάστημα έγιναν πωλήσεις σε χαμηλότερες αισθητά τιμές και τώρα εκτιμάται ότι παραμένει αδιάθετη μία ποσότητα γύρω στους 200 με 250 τόνους.
Η φετινή ελαιοκομική περίοδος, η οποία έχει ξεκινήσει πολύ νωρίτερα ίσως από κάθε άλλη χρονιά, προβλέπεται χειρότερη από την περσινή τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την παραγωγή. Εκτιμάται ότι θα είναι μειωμένη κατά το ένα τρίτο σε σχέση με πέρσι αγγίζοντας μόλις με τα βίας τους 2,5 χιλιάδες τόνους! Για τις τιμές φυσικά δεν υπάρχει ασφαλής πρόβλεψη αυτή την στιγμή και η ποιότητα του προϊόντος είναι ζητούμενο επίσης.
Τα καίρια ζητήματα
Η συζήτηση ανέδειξε καίρια ζητήματα. Πρώτον, δεν υπάρχει στην περιοχή της Σητείας, τουλάχιστον αυτή την στιγμή, συλλογική αντιμετώπιση σε ό,τι αφορά το ελαιόλαδο και δη την διαχείρισή του, δηλαδή την πώληση και τις τιμές. Έχει ξεκινήσει μία προσπάθεια συνεργασίας μεταξύ των Συνεταιρισμών, η οποία ωστόσο δεν έχει επιφέρει καρπούς. Ως εκ τούτου, σχεδόν ο καθένας δρα κατά το δοκούν.
Δεύτερον, οι παραγωγοί ναι μεν δοκιμάζονται ποικιλοτρόπως και βρίσκονται σε ιδιαίτερα δεινή θέση, ωστόσο δε φαίνεται να έχουν τη δυνατότητα ή τα εφόδια για να πράξουν με την απαιτούμενη σύνεση ώστε να αντιμετωπιστούν καλύτερα τα προβλήματα.
Τρίτον, η περιοχή της Σητείας έχει πλεονεκτήματα σε ό,τι αφορά το προϊόν με κυρίαρχο αυτό της ποιότητας, το οποίο και την ξεχωρίζει σε επίπεδο Κρήτης, Ελλάδας και διεθνές. Ωστόσο στον παγκόσμιο ελαιοκομικό χάρτη αποτελεί μία μικρή κουκίδα, άρα δεν μπορεί να καθορίσει την αγορά και τις τιμές. Επίσης το βασικότερο, δεν έχει αξιοποιήσει το πλεονέκτημα της ποιότητας του ελαιολάδου που παράγει. Το σητειακό ελαιόλαδο δεν τυποποιείται στην περιοχή -τυποποιείται μικρή ποσότητα της συνολικής τοπικής παραγωγής- και αυτή η πρακτική δημιουργεί σημαντικά ζητήματα στην κατεύθυνση αξιοποίησης καθώς και στην διαμόρφωση των τιμών.
Τέταρτον, η πολιτεία διαχρονικά μέχρι και σήμερα δεν έχει στηρίξει με στοχευμένες δράσεις ούτε το προϊόν- την ιδιαιτερότητά του, ούτε την περιοχή- έλλειψη και χρόνια στασιμότητα σε εγγειοβελτιωτικά έργα, όπως το φράγμα των Λιθινών, η Λιμνοδεξαμενή της Ζου κλπ., ούτε φυσικά τους παραγωγούς, οι οποίοι δεν παρατυπούν, δρουν σωστά σε αντίθεση με άλλες περιοχές της χώρας, όπως έχει διαπιστωθεί στο παρελθόν. Όμως δεν λαμβάνουν αυτά που δικαιούνται, ούτε τιμές λόγω ποιότητας, ούτε αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ, όταν καταστρέφεται η παραγωγή τους, ούτε έργα που να στηρίζουν τον αγροτικό τομέα, όπως προαναφέρθηκε. Αντίθετα, ο αγροτικός κόσμος της περιοχής, όπως και στο σύνολό του σε επίπεδο χώρας, πλήττεται από μία δυσβάσταχτη φορολογία, από ένα ασφαλιστικό σύστημα, που τον έχει εγκλωβίσει, από ένα κόστος παραγωγής, στο οποίο δεν μπορεί να αντεπεξέλθει.
Οι καιρικές συνθήκες
Το σημαντικότερο όμως όλων είναι ότι η περιοχή της Σητείας με το εξαιρετικό βραβευμένο πολλάκις σε παγκόσμιο επίπεδο ελαιόλαδο της, κινδυνεύει να χαθεί από τον ελαιοκομικό χάρτη λόγω έλλειψης νερού! Τα τελευταία χρόνια οι καιρικές συνθήκες έχουν αλλάξει πολύ. Οι βροχές στην περιοχή έχουν μειωθεί δραματικά. Μετά από περίπου εννέα μήνες, τις τελευταίες ημέρες -ευτυχώς- σημειώθηκαν σημαντικές βροχοπτώσεις. Όμως κανείς δεν ξέρει πώς θα εξελιχθεί ο φετινός χειμώνας ή ο επόμενος ή ο μεθεπόμενος. Ποιές θα είναι επιπτώσεις των μειωμένων βροχοπτώσεων, αλλά και της αδυναμίας ποτίσματος στις ελιές, που έχουν «συνηθίσει» το νερό.
Η περσινή χρονιά, όπως προαναφέρθηκε, δεν ήταν καλή. Ούτε η φετινή προβλέπεται καλή. Αν και η επόμενη κινηθεί σε αρνητικό πλαίσιο, το πρόβλημα θα είναι τεράστιο για το προϊόν στην επαρχία Σητείας, όπου η ελιά είναι σχεδόν μονοκαλλιέργεια. Η τοπική οικονομία θα κλονιστεί, αφού στηρίζεται κυρίως στην παραγωγή ελαιολάδου και δευτερεύοντος σε άλλες ή στον τουριστικό τομέα, όπως συμβαίνει αλλού. Άρα, η Σητεία είναι στο κόκκινο κι αν δεν αλλάξουν άμεσα τα δεδομένα, οι συνέπειες μπορεί να είναι καταστροφικές για όλη την επαρχία.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του Προέδρου του Ενιαίου Αγροτικού Συλλόγου Σητείας κ. Γιώργου Τσιφετάκη: «Μακάρι να ακολουθήσουν συζητήσεις για το προϊόν στην περιοχή μας και να μην έρθει μία στιγμή που δεν θα έχουμε αντικείμενο να συζητάμε, δεν θα υπάρχει δηλαδή ελαιοκαλλιέργεια στην Σητεία».
τις καιρικές συνθήκες δεν υπάρχει δυνατότητα παρέμβασης, όπως φαίνεται σε παγκόσμια κλίμακα δεδομένης της κλιματικής αλλαγής των τελευταίων χρόνων. Για όλα τα υπόλοιπα βέβαια ο ανθρώπινος παράγοντας είναι σημαντικός. Η ενεργοποίηση στην σωστή κατεύθυνση, η στάση, οι ενέργειες που πρέπει να γίνουν από την πλευρά του αγροτικού κόσμου, της αυτοδιοίκησης και της πολιτείας θα καθορίσουν σε ένα μεγάλο ποσοστό τις εξελίξεις.
Οι αποφάσεις
– Κατά την συνεδρίαση της Παρασκευής το Δημοτικό Συμβούλιο Σητείας κατά πλειοψηφία αποφάσισε την υιοθέτηση στο μεγαλύτερο ποσοστό του ψηφίσματος, που είχε εκδώσει πριν λίγο χρονικό διάστημα η Επιτροπή Αγώνα Αγροτών Σητείας. Η αναφορά για παράδειγμα περί καθορισμού κατώτατης εγγυημένης τιμής σε μία ελεύθερη αγορά θεωρήθηκε μη πραγματική. Για τα υπόλοιπα που αφορούν την διεκδίκηση επίλυσης ουσιαστικών προβλημάτων σχετικά με το ελαιόλαδο, τους παραγωγούς και την περιοχή υπήρξε συμφωνία και αποφασίστηκε να συνεχιστεί η προσπάθεια που καταβάλλεται, λαμβάνοντας μεγαλύτερη συλλογικότητα.
– Αποφασίστηκε η Επιτροπή Αγροτικών Θεμάτων του Δήμου σε συνεργασία με τον κ. Νίκο Πλακαντωνάκη από τη μείζονα μειοψηφία και τον κ. Γιώργο Τσιφετάκη από τον Ενιαίο Αγροτικό Σύλλογο Σητείας να παρακολουθούν το θέμα προωθώντας και το σχετικό ψήφισμα σε επίπεδο περιφέρειας, κοινοβουλευτικών εκπροσώπων και υπουργείων.
– Κατόπιν πρότασης του Δημάρχου Σητείας προστέθηκε στην απόφαση η αναγκαιότητα χρηματοδότησης έργων εγγείων βελτιώσεων στην περιοχή, από χρήματα του ΕΣΠΑ ή το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων δεδομένης της ωριμότητας των μελετών των έργων, όπως του φράγματος Λιθινών, της Λιμνοδεξαμενής Χοχλακιών, Ζου δεδομένης και της στήριξης της Περιφέρειας Κρήτης.
Αναγκαία η συλλογική προσπάθεια
Στην συνεδρίαση εξέφρασαν τις διαφωνίες, αλλά και τη συμφωνία τους εκπρόσωποι τοπικών φορέων, από την Επιτροπή Αγώνα Αγροτών η κ. Μαρία Αγγελάκη, από τον Ενιαίο Αγροτικό Σύλλογο Σητείας ο κ. Γιώργος Τσιφετάκης. Τοποθετήθηκαν κι άλλοι εκπρόσωποι του αγροτικού κόσμο και σχεδόν στο σύνολό τους τα μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου.
Η πραγματικότητα, όπως αναδείχθηκε μέσα από την συζήτηση είναι ανησυχητική. Απόλυτη σύμπνοια δεν κατεγράφη, όπως φάνηκε και από την κατά πλειοψηφία ληφθείσα απόφαση. Ωστόσο οι αναφορές για την αναγκαιότητα συλλογικής προσπάθειας αγροτών, παραγωγών, εμπλεκόμενων, τοπικής αυτοδιοίκησης και τελικά τοπικής κοινωνίας ήταν συχνές και έντονες στην κατεύθυνση προστασίας του ελαιολάδου, της τοπικής οικονομίας και συνολικά της περιοχής της Σητείας.
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
