Ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα για τον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ελαιολάδου 2026, έναν θεσμό που αποτελεί τον «καθρέφτη» της ποιότητας και της δυναμικής του «χρυσού» της κρητικής γης. Φέτος, ο διαγωνισμός ανέδειξε εξαιρετικές προσπάθειες από κάθε γωνιά του νησιού, καταγράφοντας με ακρίβεια την πορεία της παραγωγής, της τυποποίησης και της καινοτομίας. Μέσα από τα επίσημα στοιχεία, αποτυπώνεται μια σαφής εικόνα για το πού βρίσκεται το Λασίθι σε σχέση με τους υπόλοιπους νομούς, ποια τοπικά ελαιόλαδα ξεχώρισαν, αλλά και ποια είναι η γενικότερη τάση στο νησί.
Ο «Πρωταθλητής» του Λασιθίου και οι 5 διακρίσεις
Κριτσά, Ζάκρος και Σητεία έμειναν σταθερές αξίες στις προσπάθειες που κάνουν ενώ έχουμε και εστιατόριο του Αγίου Νικολάου με λάδι ΠΟΠ από τη Μεσσαρά να διακρίνεται. Συνολικά, ο Νομός Λασιθίου απέσπασε πέντε σημαντικές διακρίσεις στις κύριες κατηγορίες ποιότητας του φετινού διαγωνισμού, εκπροσωπώντας επάξια την ανατολική Κρήτη. Το κορυφαίο, ωστόσο, επίτευγμα για το Λασίθι ανήκει στο ελαιόλαδο «PHYLLITIS» της επιχείρησης VITA UNIVERSALIS OE. Το συγκεκριμένο ελαιόλαδο, προερχόμενο από την περιοχή της Ζάκρου Σητείας και την ποικιλία Κορωνέικη, όχι μόνο διακρίθηκε στην κατηγορία της Συμβατικής Καλλιέργειας, αλλά κατέκτησε και την κορυφαία διάκριση «BEST OF». Το γεγονός αυτό το τοποθετεί στην ελίτ των συμβατικών ελαιολάδων ολόκληρης της Κρήτης για το 2026.
Πέραν του μεγάλου νικητή, το Λασίθι είδε ακόμη τέσσερα εξαιρετικά ελαιόλαδα, όλα αποκλειστικά από την ποικιλία Κορωνέικη, να φιγουράρουν στις λίστες των νικητών και συγκεκριμένα:
Στη Συμβατική Καλλιέργεια, διακρίθηκαν επίσης το «AGURELEO BY PHYSIS OF CRETE» της Ασμαριανάκη Μαρίας και το γνωστό ελαιόλαδο «ΚΡΙΤΣΑ» από τον ιστορικό Αγροτικό Συνεταιρισμό Κριτσάς.
Στην κατηγορία Π.Ο.Π. και Π.Γ.Ε., βραβεύτηκε το «ELIXIRIUM the alchemy of heritage» από το εστιατόριο ΡΙΑΤΟ στον Άγιο Νικόλαο, που φέρει την ένδειξη ΠΟΠ.
Στη Βιολογική Καλλιέργεια, το νομό εκπροσώπησε επάξια το ελαιόλαδο «ΣΚΟΥΤΑΡΙ» της Μαρίας Σγουρού.
Τα στατιστικά των νομών
Αναλύοντας τα συνολικά δεδομένα του διαγωνισμού στις τρεις βασικές κατηγορίες (Συμβατική, ΠΟΠ/ΠΓΕ, Βιολογική), προκύπτουν ενδιαφέροντα συμπεράσματα για τον φετινό χάρτη της κρητικής ελαιοπαραγωγής. Συνολικά βραβεύτηκαν 51 διαφορετικές ετικέτες ελαιολάδου.
Το Λασίθι, με τις 5 διακρίσεις του, καταλαμβάνει ποσοστιαία σχεδόν το 10% (περίπου 9,8%) του συνόλου των κορυφαίων ελαιολάδων του νησιού. Τη μερίδα του λέοντος, ωστόσο, καταλαμβάνει φέτος ο Νομός Ηρακλείου, ο οποίος κυριάρχησε απόλυτα με 23 βραβευμένα ελαιόλαδα (ποσοστό 45%), επιδεικνύοντας τεράστια δυναμική ειδικά στη βιολογική και τη συμβατική καλλιέργεια. Ακολουθεί ο Νομός Χανίων με 15 διακρίσεις (ποσοστό 29%), διατηρώντας ισχυρή παρουσία στα ΠΟΠ/ΠΓΕ ελαιόλαδα, ενώ ο Νομός Ρεθύμνου συγκέντρωσε 9 διακρίσεις (ποσοστό 18%).
Αξίζει να σημειωθεί πως, παρά το γεγονός ότι το Λασίθι κατέχει το μικρότερο ποσοστό στο σύνολο των βραβείων μεταξύ των τεσσάρων νομών, η κατάκτηση μιας εκ των τεσσάρων συνολικά θέσεων «BEST OF» σε ολόκληρη την Κρήτη αποδεικνύει ότι η ποιοτική αιχμή της περιοχής παραμένει εξαιρετικά οξεία.
Τέλος, είναι σαφές πως η ποικιλία Κορωνέικη διατηρεί τα σκήπτρα της απόλυτης κυριαρχίας σε όλο το νησί, αν και καταγράφονται σημαντικές προσπάθειες και σε άλλες ποικιλίες (όπως η Τσουνάτη στα Χανιά ή η Χονδρολιά στο Ρέθυμνο) από τους δυτικούς κυρίως νομούς.
Για το Λασίθι, το στοίχημα της επόμενης μέρας είναι διπλό. Αφενός η διατήρηση αυτής της υψηλότατης ποιότητας που απέφερε το “Best Of” στη Σητεία, αφετέρου η ενίσχυση της συμμετοχής και της τυποποίησης, ώστε το ποσοστό του 10% να επιστρέψει στα δεδομένα των προηγούμενων ετών και ν’ αυξηθεί και πάλι τα επόμενα χρόνια, αντανακλώντας τον πραγματικό πλούτο και τον μόχθο των παραγωγών της ανατολικής Κρήτης.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
