Πανελλήνιο θέμα έγινε ότι στην Ιεράπετρα βρέθηκε ο τάφος της Μαντάμ Ορτάνς. Η Αδελίνα Γκιτάρ, γνωστότερη ως Μαντάμ Ορτάνς ήταν Γαλλίδα ιερόδουλη, η οποία έγινε γνωστή στην Ελλάδα στις αρχές του 20ου αιώνα, όταν εγκαταστάθηκε στην Κρήτη. Γνωστή είναι η αναφορά της Μαντάμ από το Νίκο Καζαντζάκη, στον βιβλίο του «Αλέξης Ζορμπάς».
Η Μαντάμ Ορτάνς βρέθηκε στα Χανιά στο 1908, επί Κρητικής Πολιτείας, όπου πρόσφερε τις υπηρεσίες της στους άνδρες των Μεγάλων Δυνάμεων, που υπηρετούσαν στους στόλους. Μετά πήγε στη Σητεία, αλλά επειδή οι δουλειές δεν πήγαν καλά, ήρθε και εγκαταστάθηκε στον Άγιο Νικόλαο.
Στην πόλη μας η Ορτάνς άνοιξε καφενείο στην προκυμαία της πόλης, στην βορειοανατολική άκρη της. Οι δουλειές πήγαιναν καλά, σε σημείο που να χρειαστεί παράταση ωραρίου λειτουργίας. Πράγματι, χωρίς τις συνήθεις χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες που κάνουν τους επιχειρηματίες να διστάζουν να επενδύσουν στη χώρα μας, ο τότε νομάρχης Λασιθίου υπέγραψε πάραυτα απόφαση, με την οποία επιτρεπόταν στον ιδιοκτήτη του μαγαζιού «…Νικόλαον Χανιωτάκην, καφεπώλην, κάτοικον Αγίου Νικολάου να έχη ανοικτόν το εντός κωμοπόλεως Αγίου Νικολάου και κατά την ακτήν κείμενον καφενείον του μέχρι της 3ης μετά το μεσονύκτιον ώρας». Δουλειές με φούντες λοιπόν η Ορτανσία στον Άγιο Νικόλαο!
Όμως η τάξη και η ηθική, οι οποίες εκπροσωπούντο στην πόλη από τον Σταθμάρχη, τον αστυνομικό διοικητή της πόλης, αγρυπνούσαν! Ο Σταθμάρχης, σε σχετικό έγγραφο προς τους ανωτέρους του απεφάνθη ότι η απόφαση του νομάρχη εξεδόθη παρανόμως και σημειώνει ότι …στο καφωδείον σύχνασαν γύναια αναιδέστατα, εψιμιθυωμένα (=μακιγιαρισμένα!) και ασέμνως ενδεδυμένα (τα οποία) δια προκλητικών του σώματος κινήσεων παρασύρουν τον απλόν κόσμον εις τον βόρβορον της εξαχρείωσης. Εις τα ανωτέρω άτοπα συντελεί κατά μέγα μέρος η διαγωγή του ενταύθα κ. Νομάρχου, όστις- ως διαδίδεται- ευρίσκεται εις αθέμιτους σχέσεις μετ’ αυτών (εννοεί των γυναικών), δι’ ο και ενθαρρύνει αυτάς εις το να παραμείνουν ενταύθα και εξασκώσι κρυφά το επάγγελμα της πόρνης».
Όλα αυτά είχαν ως αποτέλεσμα την κάμψη της πελατείας σε σημείο που να φθάσει το «μαγαζί» να βάλει λουκέτο. Η Ορτανσία μετά του συζύγου της Ν. Χανιωτάκη πήραν το δρόμο για την Ιεράπετρα, προς αναζήτηση καλύτερης τύχης. Στην Ιεράπετρα θα ανοίξει χαρτοπαικτική λέσχη και εστιατόριο. Εν συνεχεία, λειτούργησε ένα ξενοδοχείο ύπνου που ονομαζόταν «Η Γαλλία». Αργότερα η Ορτάνς έγινε υποπρόξενος της Γαλλίας και μετά τον πόλεμο ανέπτυξε έντονη κοινωνική δραστηριότητα. Πέθανε το 1938 και τιμήθηκε από τις αρχές με το να δοθεί το όνομά της σε δρόμο της πόλης.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
