Μία υπέροχη αναγνωριστική πεζοπορία είχα την ευκαιρία, αλλά και τη… δύναμη, να πραγματοποιήσω. Ήταν στο Κυπαροσόδασος του Καθαρού, στους πρόποδες της Τζίβης. Μαζί μου ο Γιάννης Πάγκαλος (PhotoPagalos), γιατί αυτές οι πορείες θέλουν πάντα παρέα… για καλό και για κακό.
Ήταν μια ιδιαίτερα απαιτητική πορεία περίπου 11 χιλιομέτρων, διάρκειας σχεδόν 4:30 ωρών, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ήταν ανάβαση. Ξεκινήσαμε χαμηλά, από το δρόμο προς Τάπες (Αϊ- Γιάννης Φλέη), μέχρι που βρήκαμε το πιο παλιό μονοπάτι που οδηγεί στο Καθαρό. Δεν είναι το γνωστό καλντερίμι, που βρίσκεται πιο ψηλά, κάτω από την «Πλάκα». Αυτό εδώ δεν το περπατά πια κανείς! Μετά από μία ώρα βρεθήκαμε στην καρδιά του μοναδικού Κυπαρισόδασους.
Το «κυπαρίσσι της Κριτσάς» είναι γνωστό ως «θηλυκό» ή «Κυπαρίσσι του Μίνωα», ένα δέντρο που φτάνει σε ύψος τα 30 μ. και έχει οριζόντια απλωτά κλαδιά και πλατιά πλούσια κόμη. Εκτός από τα κυπαρίσσια συναντήσαμε ακόμα πρίνους, σφεντάμους, λιοπρίνια και αζιλάκους. Παρέα μας οι… κατσίκες και η πυκνή ομίχλη που μας έδινε ορατότητα ολίγων μέτρων.
Μέσα στο δάσος ακολουθήσαμε συνδυασμό παλιών μονοπατιών («της Σκιάς το Δέτη») που μας ανέβασαν μέχρι την Όχρια, μία περιοχή με εξαιρετικό ενδιαφέρον, ακόμα και αρχαιολογικό. Πολύ κοντά βρίσκεται η σπηλιά με την ονομασία «Εγγλέζου Κουφάλα».
Η ανάβαση συνεχίστηκε μέχρι που βρήκαμε το μονοπάτι που παλιά ένωνε το Οροπέδιο με τις Τάπες, σηματοδοτημένο από τη ΔΑΕΑΝ. Προσπεράσαμε το παλιό μητάτο του Μπρόκου και από τη Μεσοράχη βγήκαμε στο Δάμακα του Καθαρού… λίγο κουρασμένοι, αλλά ευχαριστημένοι από τις όμορφες εικόνες που αντίκρισαν τα μάτια μας.
Οι κοκκινωποί ασφεντάμοι
Η πιο ωραία ίσως εικόνα που αντικρίζουμε, αυτήν την εποχή, στο Κυπαρισόδασος, είναι οι ασφεντάμοι (σφένδαμος, acersempervivens) από την κοκκινωπή όψη τους, που δεν οφείλεται στα άνθη, αλλά στα πλατιά πτερύγια των καρπών τους. Είναι διάφορων μεγεθών, όσοι επιζήσουν ή δεν γίνουν… νάνοι από την επιδρομή των κατσικιών.
Ο σφένδαμος χρησιμοποιείται στην επιπλοποιία, στην ξυλογλυπτική, στην κατασκευή μουσικών οργάνων, αλλά και ως διακοσμητικό φυτό (μπονσάι). Το φύλλο του σφενδάμου αποτελεί το εθνικό σύμβολο του Καναδά και η αναπαράστασή του βρίσκεται στο κέντρο της σημαίας της χώρας. Ετυμολογικά (Μιχάλης Κασσωτάκης) προέρχεται από το αρχαιοελληνικό σφένδαμος ή σπένδαμνον, κατά τον Ησύχιο, με την ανάπτυξη του προθέματος α-.
Τα κολχικά φυτά
Σε υψόμετρο 1.100 μέτρων, στο Κυπαρισόδασος Καθαρού, αντίκρισα και φωτογράφισα τα πρώτα κολχικά (πιθανότατα Colchicumcupanni), ένα φυτό με μικρούλια, αλλά πολύ όμορφα λουλουδάκια, με άνθη ρόδινα, που στολίζουν τα βουνά μας και δημιουργούν ένα πανέμορφο φθινοπωρινό σύνολο. Είναι γνωστά και ως φθινοπωρινός κρόκος.
Είναι γνωστό ότι όλα τα κολχικά, παρ’ ότι πολύ όμορφα σαν λουλούδια, είναι τοξικά. Ανθίζουν προς τα μέσα Οκτωβρίου και το φυσικό περιβάλλον τους είναι οι βραχώδεις λόφοι και πλαγιές. Το κολχικό συνδέεται με την μυθολογία (Κολχίδα), καθώς αναφέρεται στην ιστορία του Ιάσονα και της Μήδειας. Η Μήδεια ήταν γνωστή για τις δηλητηριώδεις γνώσεις της και λέγεται ότι χρησιμοποίησε το κολχικό για να δημιουργήσει δηλητήριο.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
