Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών ΠΕ Σητείας «ο Μύσων», έπειτα από ενημέρωση των συναδέλφων σχετικά με θέματα γονικών αδειών αναφέρει τα παρακάτω:
Το έγγραφο με αριθμ πρωτ 56721/Ε3-17/5/2022 το οποίο εκδόθηκε από το τμήμα Β΄ υπηρεσιακής Κατάστασης και εξέλιξης προσωπικού Β/θμιας εκπαίδευσης αναφέρει ότι η γονική άδεια άνευ αποδοχών χορηγείται έως 31 Αυγούστου όπως οποιαδήποτε (μακροχρόνια, άνω του ενός μηνός) άδεια άνευ αποδοχών (για σοβαρούς λόγους, για ανατροφή τέκνου κ.α.). Η οδηγία αναφέρεται στην υπ’ αριθ. 80/2016 γνωμοδότηση του ΝΣΚ με θέμα τη χορήγηση άδειας άνευ αποδοχών για ανατροφή τέκνου σε εκπαιδευτικούς πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Κατά πλειοψηφία το ΝΣΚ αποφάσισε ότι εφαρμόζεται η ειδική διάταξη του άρθρου 16 περ. Ε του ν. 1566/1985 (Α’ 167), συμπληρωματικά δε η διάταξη του άρθρου 53 παρ. 1 του Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007) και μόνο ως προς το διαδικαστικό θέμα της υποχρεωτικής χορήγησής της και χωρίς γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου.
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών ΠΕ Σητείας εκφράζει την αντίρρησή του στην παραπάνω εγκύκλιο ως παρερμηνεία του νόμου καθώς αντίκειται των διατάξεων των νόμων αρ 56 και 60 του 4830/21 και 28 του 4808/21 που αναφέρονται συγκεκριμένα στην γονική άδεια άνευ αποδοχών ενώ ο Ν 1566/1985 αρ 16 περ Ε κάνει γενική αναφορά στις άδεις άνευ αποδοχών και τις προϋποθέσεις τους.
Παράρτημα :
Ο Ν 1566/1985 αναφέρεται συγκεκριμένα στην περ Ε’ και τίτλο : «Άδειες χωρίς αποδοχές» στην παράγραφο 1. : «Με απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, ύστερα από πρόταση του αρμόδιου κεντρικού υπηρεσιακού συμβουλίου, μπορεί να χορηγείται σε εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης άδεια χωρίς αποδοχές μέχρι τη λήξη του σχολικού έτους, όταν συντρέχουν σοβαροί λόγοι ιδίως θεραπεία δυσίατων ασθενειών του ίδιου του εκπαιδευτικού ή των μελών της οικογένειάς του, αντιμετώπιση δύσκολων περιπτώσεων εγκυμοσύνης, τοκετού και μητρότητας, ολοκλήρωση μεταπτυχιακών σπουδών, ανάγκη προσωρινής εγκατάστασης στο εξωτερικό» Συνεπώς αφορά ερμηνευτική παράγραφο για τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία χορηγείται η άδεια . Αυτή δύναται να ληφθεί για τους προαναφερόμενους λόγους για λόγους υγείας, απουσία στο εξωτερικό η γονείς χωρίς περιορισμό σε ηλικία
Η κείμενη νομοθεσία ωστόσο υπόκειται στη νομοθετική οδηγία 2019/1158 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Με το άρθρο 28 ν.4808/2021 ορίζεται ότι : «κάθε εργαζόμενος γονέας ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα έχει ατομικό και αμεταβίβαστο δικαίωμα γονικής άδειας για την ανατροφή του παιδιού, διάρκειας τεσσάρων μηνών, την οποία μπορεί να χρησιμοποιήσει συνεχόμενα ή τμηματικά, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει την ηλικία των οκτώ (8) ετών. Για τους δύο πρώτους μήνες της γονικής άδειας, ο Ο.Α.Ε.Δ. υποχρεούται να καταβάλλει επίδομα γονικής άδειας στον κάθε γονέα, μηνιαίως, ποσού ίσου με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, όπως κάθε φορά καθορίζεται, καθώς και αναλογία δώρων εορτών και επιδόματος αδείας με βάση το προαναφερόμενο ποσό». Στο άρθρο 56 αναφέρεται πως «Η άδεια των προηγούμενων εδαφίων χορηγείται είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν είναι δυνατή η χορήγησή της για διάστημα μικρότερο του ενός (1) μηνός. Για κάθε τέκνο, διάστημα τεσσάρων (4) μηνών της άδειας του πρώτου εδαφίου λογίζεται ως χρόνος πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας για κάθε συνέπεια. Σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην αριθ. 2019/1158 Οδηγία ΕΕ, η εν λόγω ρύθμιση προχώρησε προκειμένου να αυξηθούν τα κίνητρα ώστε οι εργαζόμενοι που είναι γονείς, να ενθαρρυνθούν και να λαμβάνουν τις προβλεπόμενες από την εν λόγω οδηγία περιόδους άδειας.
Κάνουμε δε γνωστό ότι η πιο πρόσφατη ενσωμάτωση και αναθεώρηση του αρ 53 του 3528/2007 από τον Νόμο 5043/2023 άρθρο 29 η οποία υπερισχύει παλαιότερων ή γενικών διατάξεων καθώς αποτελεί ειδική διάταξη αναφέρει με σαφήνεια ότι δεν υπάρχει κανένα περιορισμός στην λήψη άδεια . Ν 5043/23 αρ 29: «Γονικές άδειες στον δημόσιο τομέα Τροποποίηση άρθρου 53 Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.» : Στο άρθρο 53 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ. (ν. 3528/2007, Α’ 26) επέρχονται οι εξής αλλαγές: α) στην παρ. 2: αα) αντικαθίστανται τα εδάφια τρίτο και τέταρτο, αβ) στο πέμπτο εδάφιο οι λέξεις «του πρώτου εδαφίου ή η άδεια του δεύτερου εδαφίου» αντικαθίστανται από τις λέξεις «ή η εναλλακτικώς χορηγούμενη άδεια των εννέα (9) μηνών», β) στο πρώτο εδάφιο της παρ. 9 οι λέξεις «εφόσον το υιοθετημένο ή το αναδεχόμενο τέκνο είναι ηλικίας έως έξι (6) ετών» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εφόσον το τέκνο είναι ηλικίας έως οκτώ (8) ετών» και το άρθρο 53 διαμορφώνεται ως εξής:
«Άρθρο 53 Διευκολύνσεις υπαλλήλων με οικογενειακές υποχρεώσεις
- Η προβλεπόμενη από την παρ. 2 του άρθρου 51 άδεια άνευ αποδοχών χορηγείται αυτοτελώς σε κάθε φυσικό, θετό και ανάδοχο γονέα υποχρεωτικά, χωρίς γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου, όταν πρόκειται για ανατροφή τέκνου ηλικίας έως και οκτώ (8) ετών. Για τους υπαλλήλους που έχουν έως δύο (2) τέκνα και δικαιούνται την άδεια του πρώτου εδαφίου, η υπηρεσία που βαρύνεται με την υποχρέωση μισθοδοσίας του υπαλλήλου, υποχρεούται να καταβάλλει στον γονέα μηνιαίως, για κάθε τέκνο, ποσό ίσο με τον ελάχιστο νομοθετημένο μισθό, για τους δύο (2) πρώτους μήνες της άδειας. Οι γονείς διδύμων, τριδύμων ή και περισσότερων πολύδυμων τέκνων δικαιούνται να λάβουν την άδεια του πρώτου εδαφίου για κάθε παιδί ξεχωριστά, τμηματικά ή και συνεχόμενα, και δικαιούνται να λάβουν την παροχή του δεύτερου εδαφίου για δύο (2) μήνες επιπλέον, ανεξαρτήτως του αριθμού των παιδιών που γεννήθηκαν μαζί. Οι μονογονείς, λόγω θανάτου του άλλου γονέα ή λόγω ολικής αφαίρεσης της γονικής μέριμνας ή μη αναγνώρισης του τέκνου από τον άλλο γονέα, δικαιούνται τις διευκολύνσεις των προηγούμενων εδαφίων εις διπλούν. Σε περίπτωση γέννησης τρίτου και περισσότερων τέκνων, για χρονικό διάστημα τριών (3) μηνών, η άδεια του πρώτου εδαφίου χορηγείται με πλήρεις αποδοχές. Η άδεια των προηγούμενων εδαφίων χορηγείται είτε συνεχόμενα είτε τμηματικά, αλλά σε κάθε περίπτωση δεν είναι δυνατή η χορήγησή της για διάστημα μικρότερο του ενός (1) μηνός. Για κάθε τέκνο, διάστημα τεσσάρων (4) μηνών της άδειας του πρώτου εδαφίου λογίζεται ως χρόνος πραγματικής δημόσιας υπηρεσίας για κάθε συνέπεια. Η αίτηση για χορήγηση της άδειας των προηγούμενων εδαφίων υποβάλλεται τουλάχιστον, έναν (1) μήνα πριν από την έναρξη της άδειας, εκτός εάν συντρέχουν έκτακτοι λόγοι, οι οποίοι καθιστούν αναγκαία την έναρξη της άδειας σε συντομότερο χρονικό διάστημα. Η αρμόδια υπηρεσία απαντά στην αίτηση του υπαλλήλου άμεσα και πάντως το αργότερο εντός ενός (1) μηνός από την υποβολή της.
1Α. Η διευκόλυνση της παρ. 1Α του άρθρου 51 χορηγείται αυτοτελώς σε κάθε φυσικό, θετό και ανάδοχο γονέα υποχρεωτικά, χωρίς γνώμη υπηρεσιακού συμβουλίου, όταν πρόκειται για ανατροφή τέκνου ηλικίας έως και οκτώ (8) ετών.
- Ο χρόνος εργασίας του υπάλληλου που είναι γονέας μειώνεται κατά δύο (2) ώρες ημερησίως, εφόσον έχει τέκνα ηλικίας έως δύο (2) ετών, και κατά μία (1) ώρα, εφόσον έχει τέκνα ηλικίας από δύο (2) έως τεσσάρων (4) ετών. Υπάλληλος που είναι γονέας δικαιούται εννέα (9) μήνες άδεια με αποδοχές για ανατροφή παιδιού, εφόσον δεν κάνει χρήση του μειωμένου ωραρίου που προβλέπεται στο προηγούμενο εδάφιο. Ο θετός και ανάδοχος γονέας δικαιούται τις διευκολύνσεις των προηγούμενων εδαφίων αμέσως μετά τη χορήγηση της άδειας της παρ. 9 και σε κάθε περίπτωση έως τη συμπλήρωση των οκτώ (8) ετών του τέκνου. Εφόσον επιλεγεί από τον θετό ή ανάδοχο γονέα η διευκόλυνση του μειωμένου ωραρίου, αυτό χορηγείται ως μείωση του χρόνου εργασίας κατά δύο (2) ώρες για τα πρώτα δύο (2) έτη από την περαίωση της διαδικασίας της υιοθεσίας ή της αναδοχής αντίστοιχα και κατά μία (1) ώρα για τα επόμενα δύο (2) έτη και σε κάθε περίπτωση έως τη συμπλήρωση των οκτώ (8) ετών του τέκνου.
Για τον γονέα που είναι άγαμος ή χήρος ή διαζευγμένος ή έχει αναπηρία εξήντα επτά τις εκατό (67%) και άνω, το
κατά μία (1) ώρα μειωμένο ωράριο ή η εναλλακτικώς χορηγούμενη άδεια των εννέα (9) μηνών προσαυξάνονται κατά έξι (6) μήνες ή έναν (1) μήνα, αντίστοιχα.
Ο χρόνος εργασίας γονέα υπαλλήλου μειώνεται κατά μία (1) ώρα ημερησίως για δύο (2) επιπλέον χρόνια, μετά από την απόκτηση τέταρτου τέκνου, ανεξαρτήτως της άδειας ή της διευκόλυνσης που έχει επιλεγεί προηγουμένως. Το ίδιο δικαίωμα θεμελιώνεται και μετά από την απόκτηση κάθε τέκνου μετά το τέταρτο.
Υπάλληλος που αποκτά δίδυμα, τρίδυμα ή και περισσότερα τέκνα δικαιούται επιπλέον άδεια ανατροφής έξι (6) μηνών με αποδοχές για κάθε τέκνο πέραν του ενός.
- Με την επιφύλαξη της πρόβλεψης περί αυτοτελούς άσκησης των διευκολύνσεων του παρόντος, αν και οι δύο γονείς είναι υπάλληλοι, με κοινή τους δήλωση, που κατατίθεται στις υπηρεσίες τους, καθορίζεται ποιος από τους δύο θα κάνει χρήση των διευκολύνσεων του παρόντος, εκτός αν με τη δήλωση αυτή καθορίσουν χρονικά διαστήματα που ο καθένας θα κάνει χρήση, μέσα στα οριζόμενα κατά περίπτωση ηλικιακά όρια του τέκνου. Αν η σύζυγος του υπαλλήλου ή ο σύζυγος της υπαλλήλου εργάζεται στον ιδιωτικό τομέα, εφόσον δικαιούται όμοιων ολικώς ή μερικώς διευκολύνσεων, ο σύζυγος ή η σύζυγος υπάλληλος δικαιούται να κάνει χρήση των διευκολύνσεων της παρ. 2 κατά το μέρος που η σύζυγος αυτού ή ο σύζυγος αυτής δεν κάνει χρήση των δικών της ή των δικών του δικαιωμάτων ή κατά το μέρος που αυτά υπολείπονται των διευκολύνσεων της παρ. 2.
- Όταν ο ένας γονέας λάβει την άδεια της παρ. 1 ή τη διευκόλυνση της παρ. 1Α του παρόντος, ο άλλος δεν έχει δικαίωμα να κάνει χρήση των διευκολύνσεων της παρ. 2 του άρθρου αυτού για το ίδιο διάστημα.
- Σε περίπτωση διάστασης, διαζυγίου, χηρείας ή γέννησης τέκνου χωρίς γάμο των γονέων του, την άδεια της παρ. 1 και τις διευκολύνσεις της παρ. 2 του παρόντος άρθρου δικαιούται ο γονέας που ασκεί την επιμέλεια.
- Οι υπηρεσίες υποχρεούνται να διευκολύνουν τους υπαλλήλους που έχουν τέκνα τα οποία παρακολουθούν μαθήματα πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, για να επισκέπτονται το σχολείο των παιδιών τους, με σκοπό την παρακολούθηση της σχολικής τους επίδοσης.
- Με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών ρυθμίζονται οι λεπτομέρειες εφαρμογής των διατάξεων της προηγούμενης παραγράφου και καθορίζεται το ανώτατο όριο ημερών απουσίας.
- Υπάλληλοι που έχουν ανήλικα τέκνα, δικαιούνται άδεια με αποδοχές έως τέσσερις (4) εργάσιμες ημέρες για κάθε ημερολογιακό έτος σε περίπτωση ασθένειας των τέκνων τους. Για τους υπαλλήλους που είναι τρίτεκνοι η ως άνω άδεια ανέρχεται σε επτά (7) εργάσιμες ημέρες για κάθε ημερολογιακό έτος και για τους υπαλλήλους που είναι πολύτεκνοι σε δέκα (10) εργάσιμες ημέρες. Για τους υπαλλήλους που είναι μονογονείς, η ως άνω άδεια ανέρχεται σε οκτώ (8) εργάσιμες ημέρες για κάθε ημερολογιακό έτος. Σε περίπτωση που και οι δύο γονείς είναι υπάλληλοι, το δικαίωμα είναι αυτοτελές για κάθε γονέα.
- Σε υπαλλήλους που υιοθετούν τέκνο, καθώς και σε υπαλλήλους που γίνονται ανάδοχοι γονείς, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 10 και 11 του ν. 4538/2018 (Α’ 85) πέραν των διευκολύνσεων της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με πλήρεις αποδοχές εντός του πρώτου εξαμήνου μετά την περαίωση της διαδικασίας της υιοθεσίας ή της αναδοχής αντίστοιχα, εφόσον το τέκνο είναι ηλικίας έως οκτώ (8) ετών. Ένας μήνας από την άδεια αυτή μπορεί να καλύπτει απουσία του υπαλλήλου κατά το προ της υιοθεσίας ή της αναδοχής διάστημα. Στους γονείς που αποκτούν τέκνο με τη διαδικασία της παρένθετης μητρότητας, κατά το άρθρο 1464 Α.Κ., πέραν των διευκολύνσεων της παρ. 2 του παρόντος άρθρου, χορηγείται άδεια τριών (3) μηνών με πλήρεις αποδοχές αμέσως μετά τη γέννηση του τέκνου.»
Σε μια χώρα που το δημογραφικό πρόβλημα είναι το μείζων κοινωνικό, πολίτικό αλλά και εθνικό ζήτημα η στήριξη της μητέρας και της οικογένειας θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Η εξίσωση δικαιωμάτων μονίμων και αναπληρωτών με την έμπρακτη στήριξή της μητέρας και την θεσμοθέτηση αδειών με αποδοχές χωρίς περιορισμό και μια δεσμίδα μέτρων για την παροχή στήριξης πρέπει να αποτελέσει άμεση μέριμνα της πολιτείας.
- Η υποχρέωση λήψης άδειας από 31/4 έως 31/8 καταστρατηγεί το πνεύμα του νομοθέτη στους εκπαιδευτικούς οι οποίοι θα λάβουν την άδεια για ενάμιση μόνο μήνα ενώ θα χρεωθούν άδεια 4 μηνών με τον τέτοιο δίμηνο η μήνα χωρίς αποδοχές.
- Ο διαχωρισμός μόνιμων και αναπληρωτών με τη χορήγηση στους αναπληρωτές μέχρι 21 Ιουνίου εκάστου έτους ( χρόνος σύμβασης) με την προϋπόθεση 12 μηνών προϋπηρεσίας και μόνιμους μέχρι 31/08 εκάστου έτους αποτελεί νομικό ατόπημα της εγκυκλίου του Υπουργείου.
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών ΠΕ Σητείας «ο Μύσων» αντιλαμβανόμενος το έκνομο περιεχόμενο της με αριθμ. πρωτ. 56721/Ε3-17/5/2022 που εδράζεται στο 80/2016 γνωμοδότηση του ΝΣΚ αναφέρει τα παρακάτω:
Προγενέστερη εγκύκλιος δεν δύναται να ερμηνεύσει μεταγενέστερο νόμο. Οι ειδικές διατάξεις του νόμου υπερισχύουν των εγκυκλίων. Υπάρχει διαχωρισμός του 1566/85 αρ 16 με την εν λόγω νομοθεσία. Η άδεια που 4830/21, 4808/21 και του πιο πρόσφατου Νόμος 5043/2023 που στο άρ 29 αναθεωρεί το αρ 53 παρ 1,2 του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα 3527/2007 , με σαφήνεια δυνατή να ληφθεί οποιαδήποτε στιγμή μέσα στο διδακτικό έτος τμηματικά η εξ ολοκλήρου. Οποιαδήποτε άλλη ενέργεια αποτελεί παρερμηνεία του νόμου.
Καλούμε λοιπόν :
- Τη ΔΙΠΕ Λασιθίου να χορηγεί απρόσκοπτα τις εν λόγω άδειες.
- Τη ΔΟΕ σε περίπτωση περικοπής άδειας να προσφύγει νομικά- δικαστικά κατά τη νομιμότητα της απόφασης.
- Την Νομική Υπηρεσία της ΔΟΕ να γνωμοδοτήσει σχετικά.
Για το Δ.Σ.
Ο Πρόεδρος Η Γεν. Γραμματέας
Αλεξάκης Αλέξανδρος Ζαχαριάδου Αγγέλα
