Όχι μόνο γεωλογική αλλά και μια σειρά νέων μελετών – επικαιροποιημένων των παλαιότερων – θα απαιτηθεί μέχρι να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα αν, τελικά, η θέση «Βόλακας» είναι η ιδανική για τη δημιουργία του πολυσυζητημένου φράγματος χωρητικότητας περί τα 500.000 -700.000 κ.μ. νερό που ζητά η τοπική κοινωνία του Κρούστα ή μια λιμνοδεξαμενή, σε άλλο, πιο κατάλληλο σημείο, σε χαμηλότερο επίπεδο.
Το θέμα αυτό απασχολεί επί μακρό χρονικό διάστημα την τοπική κοινωνία του Κρούστα και σε ένα βαθμό έχει απειλήσει να διχάσει το χωριό, λόγω της αγωνίας που επικρατεί για την εξασφάλιση των πολύτιμων υδατικών πόρων που θα εξασφαλίσουν βιωσιμότητα στη γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή του, σε βάθος χρόνου, με δεδομένη την καλπάζουσα κλιματική αλλαγή, πρώτο και δραματικό σύμπτωμα της οποίας είναι η ήδη εκδηλούμενη παρατεταμένη ανομβρία στο Μεραμπέλο.
Την περιοχή όπου έχει υποδειχθεί από παλαιότερη έρευνα του ΙΓΜΕ ως ενδεχόμενο σημείο δημιουργίας φράγματος, επισκέφθηκαν ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου Ι. Ανδρουλάκης, ο Αντιδήμαρχος Αγίου Νικολάου Γ. Βάρδας, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κρούστα Ιωάν. Βάρδας και ο ειδικευμένος γεωλόγος μελετητής Μιχάλης Πουλτσίδης, στον οποίο η Αντιπεριφέρεια σκοπεύει να αναθέσει την εκπόνηση της ειδικής γεωλογικής μελέτης, για τη διερεύνηση του εντοπισθέντος ρήγματος στον άξονα της κοιλότητας όπου προτείνεται η κατασκευή φράγματος. Εξ άλλου, το πόρισμα της μελέτης του ΙΓΜΕ υπεδείκνυε από το 2009 την ανάγκη διερεύνησης του συγκεκριμένου ρήγματος.
Δέκα τέσσερα χρόνια μετά επανεξετάζεται το θέμα, με πρόθεση να επαληθευτούν τα ευρήματα της μελέτης που είχε κάνει το ΙΓΜΕ. Αντικείμενο της μελέτης που πρέπει να γίνει, είναι αν εξακολουθεί να υπάρχει το ρήγμα και πώς αυτό μπορεί να επηρεάσει την όλη κατασκευή ενός φράγματος. Από κει και πέρα και με βάση τα νέα ευρήματα, θα αποφασιστεί στη συνέχεια από τους αρμοδίους αν μπορεί να κατασκευαστεί φράγμα στο συγκεκριμένο χώρο ή αν η συγκεκριμένη θέση τελικά είναι ακατάλληλη για κάτι τέτοιο.
Άλλες παράμετροι
Αναμένεται να ξεκινήσει συνεργείο με επικεφαλής τον κ. Πουλτσίδη τις σχετικές μετρήσεις επί του πεδίου και μάλιστα ζήτησε συνδρομή από άτομα της περιοχής του Κρούστα γι’ αυτό. Στην ερώτηση, με ποιά μέθοδο θα διερευνηθεί το ρήγμα, εξήγησε ότι θα γίνει έρευνα από την επιφάνεια, γεωφυσικά με μέθοδο που προσομοιάζει με την «μαγνητική τομογραφία» στο σώμα ανθρώπου. Κάτι αντίστοιχο γίνεται στο έδαφος με την τεχνική αυτή. Οπτικά θα εξεταστεί ο χώρος με χαρτογράφηση της περιοχής, ώστε τεκμηριωμένα πλέον να αποφανθεί κανείς σε ποιο σημείο μπορεί να γίνει ένα φράγμα ή όχι! Σε περίπτωση που αποκλειστεί το φράγμα, θα εξεταστούν εναλλακτικές λύσεις.
Ο γεωλόγος σε σχετική συνομιλία που είχαμε τον περασμένο Αύγουστο δεν είχε αποκλείσει την κατασκευή λιμνοδεξαμενών στην ευρύτερη περιοχή σε περίπτωση που κριθεί ακατάλληλη η θέση στο Βόλακα για να γίνει φράγμα. Όπως είχε εξηγήσει, θα πρέπει να εξεταστεί το ισοζύγιο νερού στην περιοχή. Επίσης είχε πει ότι θα πρέπει να μετρηθούν οι απορροές των ομβρίων και πηγαίων νερών της περιοχής και αν μπορεί ταυτόχρονα με το φράγμα να κατασκευαστούν και λιμνοδεξαμενές, σε χαμηλότερο επίπεδο.
Οι αυτοδιοικητικοί
Υπέρ της αξιοποίησης άλλων θέσεων, χαμηλότερα μέσα στο δάσος, ώστε να καταστεί εφικτό ο εμπλουτισμός του ταμιευτήρα που θα κατασκευαστεί στον Κρούστα, να γίνεται και από το νερό των υπαρχόντων πηγών, το νερό των οποίων κατά τη χειμερινή περίοδο χάνεται αναξιοποίητο, τάχθηκε ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κριτσάς Ιωαν. Βάρδας. Ο κ. Βάρδας δήλωσε στην ΑΝΑΤΟΛΗ: «Δεν είμαι αντίθετος σε όποια λύση υποδειχθεί αλλά θα πρέπει να εξεταστεί και θέση για την κατασκευή λιμνοδεξαμενής. Από την πείρα μου με την ενασχόλησή μου με τα θέματα του Κρούστα όλα αυτά τα χρόνια θεωρώ αυτή τη λύση ως την καλύτερη. Θα δούμε βέβαια και τι θα καταγράψει η μελέτη σχετικά με τα ρήγματα στη θέση Βόλακα καθώς και οι υπόλοιπες μελέτες – με πρώτη την υδρολογική – που απαιτεί η ωρίμανση για την κατασκευή φράγματος. Εάν αποδειχθεί ακατάλληλη η θέση του Βόλακα για το φράγμα, η άποψή μου είναι π.χ. κατασκευή λιμνοδεξαμενής στην «Κορακιά» ή σε άλλες εντοπισμένες θέσεις, όπου μπορούν να διοχετευτούν τα νερά του ποταμού με μικρό κανάλι όπως και νερά των 4 πηγών από τις οποίες υδρεύεται και αρδεύεται ο Κρούστας και από τις οποίες το χειμώνα χάνονται χιλιάδες κυβικά μέτρα νερού. Τα νερά των πηγών δεν μπορούν να οδηγηθούν με φυσική ροή στη θέση Βόλακα (στο φράγμα) γιατί βρίσκεται σε μεγάλο υψόμετρο (1.200 μ.) όταν το ανώτερο ύψος του βουνού στην περιοχή είναι 1.300 μ.
Ο Αντιδήμαρχος Αγίου Νικολάου Γιώργος Βάρδας, μιλώντας για το θέμα στην ΑΝΑΤΟΛΗ είπε: «Κάποια στιγμή είχαν συμφωνήσει ο Δήμαρχος Αντ. Ζερβός και ο Αντιπεριφερειάρχης να διενεργηθεί εξ αρχής έρευνα στο προτεινόμενο σημείο για να γίνει το φράγμα και αν αποδειχθεί ότι το υπάρχον ρήγμα δεν προκαλεί πρόβλημα, να κατασκευαστεί εκεί, αλλιώς να επιλεγεί η λύση της λιμνοδεξαμενής». Στο ερώτημα, αν θα πρέπει ο ζητούμενος ταμιευτήρας νερού στον Κρούστα να γίνει στο μεγάλο υψόμετρο που είναι ο Βόλακας που εμπλουτίζεται μόνο από χυνάμενα νερά ή χαμηλότερα που θα αξιοποιηθούν και οι πηγές, ο κ. Βάρδας είπε: «Σημασία έχει να γίνει έργο που θα λειτουργήσει προς όφελος του τόπου. Το να κάνουμε ένα έργο που μετά θα το πετάξουμε στα σκουπίδια, δεν θα έχει αξία. Αλλά αυτό θα πρέπει να μας το πουν οι ειδικοί. Μετρήσεις είχαν γίνει πριν 14 χρόνια υπό διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες. Συμφωνήσαμε τώρα να γίνει σε πρώτη φάση η γεωλογική έρευνα. Στην περίπτωση που επιβεβαιωθεί η στεγανότητα της κοιλότητας στο Βόλακα, θα προχωρήσει και υδρολογική και οι υπόλοιπες 9-10 μελέτες που απαιτούνται», κατέληξε ο αντιδήμαρχος.
Ζητούν και αλλού φράγματα
Η σύμβαση ανάθεσης της εκπόνησης της σχετικής μελέτης στον κ. Πουλτσίδη αναμένεται να υπογραφεί την επόμενη εβδομάδα.
Το 2019, ο ΟΑΚ πρότεινε σειρά μελετών κατασκευής και δικτύων στο υπουργείο Περιβάλλοντος για προετοιμασία ένταξης έργων υποδομής στην Προγραμματική Περίοδο 2021-2027, μεταξύ των οποίων του Κρούστα με 400.000 ευρώ, του Οροπεδίου Καθαρού με 450.000 ευρώ και της Φουρνής με 350.000 ευρώ. Εκτοτε και παρά τις επανειλημμένες παραστάσεις και παρακλήσεις παραγόντων της Κριτσάς για την αναγκαιότητα προώθησης μελέτης και κατασκευής φράγματος στη θέση «Τσιμπηστή» στο Οροπέδιο Καθαρού, δεν έχει γίνει κανένα θετικό βήμα, προκαλώντας πολλά ερωτηματικά για τη σκοπιμότητα της σχετικής αδράνειας.
Ο ταμιευτήρας στο Καθαρό αποτελεί έργο απολύτως απαραίτητο για μια έκταση που καλλιεργείται αποδίδοντας άριστης ποιότητας αγροτικών και κτηνοτροφικών προϊόντων, ενώ το καταγεγραμμένο ζωικό κεφάλαιο που εκτρέφεται στην περιοχή αριθμεί περί τα 40.000 κεφάλια και είναι το μεγαλύτερο σε επίπεδο νομού Λασιθίου!
Οσον αφορά τη λιμνοδεξαμενή στη Φουρνή, όπου επίσης χρειάζεται ταμιευτήρας νερού για την άρδευση της περιοχής, υπήρχε κατ’ αρχήν διχογνωμία για την ακριβή χωροθέτησή της. Πρόοδος, πάντως, που αναμένουν οι τοπικοί παράγοντες, για την ωρίμανση ενός αντίστοιχου έργου στην περιοχή δεν έχει σημειωθεί.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
