Με το τέλος της σχολικής χρονιάς πολλοί γονείς προβληματίζονται για τη μετάβαση των παιδιών τους από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο, μια αλλαγή που συχνά προκαλεί άγχος και δυσκολίες. Η Ψυχολόγος κ. Χαρά Κουκουράκη έδωσε χρήσιμες συμβουλές στους γονείς για το πώς να στηρίξουν τα παιδιά τους, αλλά και ανέδειξε τις πιο συχνές δυσκολίες που εμφανίζονται σ’ αυτό το νέο ξεκίνημα.
Ηλικιακό χάσμα και μεταβάσεις
Αρχικά η κ. Κουκουράκη εξήγησε ότι η μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο είναι σε μια χρονική ηλικία του παιδιού που βρίσκεται μεταξύ εφηβείας και παιδικότητας.
Τα παιδιά που μπαίνουν στην Α’ Γυμνασίου έχουν πολύ διαφορετική ανάπτυξη τόσο σωματική όσο και συναισθηματική, αλλά και αναπτυξιακή συγκριτικά με αυτά που είναι τελειόφοιτοι Γυμνασίου. Οπότε κατά την εισαγωγή των παιδιών στην Α΄ Γυμνασίου υπάρχει ένα τεράστιο χάσμα ανάμεσα σε αυτή την τριετία. Ο έφηβος 15 ετών έχει άλλη ανάπτυξη, μπορεί να έχει πιο μυώδη σώμα, στήθος, περίοδο κλπ. και ένα παιδί 11-12 ετών μπορεί να μην είναι στην ίδια φάση. Ξαφνικά λοιπόν καλείται ένα παιδί 11-12 ετών να δει απέναντι του άτομα πιο προχωρημένα και αυτό να το τρομάξει, μπορεί να μην έχουν αναπτύξει ακόμη ερωτικές επιθυμίες και ορμές κάτι που τα παιδιά στην εφηβεία το έχουν, ενώ παράλληλα υπάρχουν συνομήλικα παιδιά που είναι σε πιο πρώιμο στάδιο και παρατηρείται ένα χάσμα.
Συχνά ο περίγυρος, σύμφωνα με την κ. Κουκουράκη, αναφέρει «τώρα θα πας Γυμνάσιο, έχεις μεγαλώσει», ενώ τα παιδιά αυτά δεν αισθάνονται μέσα τους ότι έχουν μεγαλώσει και νιώθουν ότι δεν ξέρουν πού ανήκουν, διότι ακούν ότι πρέπει να φέρονται σα μεγάλα παιδιά, ενώ μέσα τους υπάρχει έντονη παιδικότητα, θέλουν να παίζουν μπάλα και δεν τους νοιάζει π.χ. να ξενυχτήσουν, να έχουν σχέση, να οδηγήσουν ένα μηχανάκι.
Μαθησιακές δυσκολίες
Επειδή στο Γυμνάσιο οι καθηγητές και τα μαθήματα που έχουν οι έφηβοι είναι περισσότερα, συχνά τα παιδιά που έχουν μαθησιακές δυσκολίες δυσκολεύονται περισσότερο. Είναι σημαντικό να υπάρχει οργάνωση από το σπίτι, με την βοήθεια του γονέα, να έχει επικοινωνηθεί σωστά στο παιδί ότι θα υπάρχουν εναλλαγές και να υπάρχει ο προγραμματισμός.
Τα παιδιά με τέτοιες δυσκολίες χρειάζονται πιο καλή δόμηση και περισσότερα διαλείμματα στο διάβασμα και στη μελέτη. Σχολίασε ότι υπάρχουν παιδιά που είναι ακουστικά, αλλά τα βολεύει να δουν εικόνες, να γράψουν το μάθημα ή κάποιος να τους το διαβάζει. Πρέπει ο γονέας να εστιάσει στον τύπο μάθησης που βολεύει το παιδί του για να του κάνουν πιο εύκολη την μετάβαση, αλλά και την διαδικασία.
Μεταβολή στα κοινωνικά πρότυπα
Στο Γυμνάσιο αρχίζουν σύμφωνα με την Ψυχολόγο να αναπτύσσονται διαφορετικά κοινωνικά ενδιαφέροντα. Θεωρείται ότι δεν πρέπει να σου αρέσει το παιχνίδι, πρέπει να είσαι πιο μεγάλος, ενώ η κοινωνία των εφήβων έχει χτίσει ένα άλλο πρότυπο. Της αρέσει να βγαίνει, να φλερτάρει, ενώ ένα παιδί που μπαίνει στο Γυμνάσιο δεν είναι εξοικειωμένο και πιέζεται. Μπορεί να κάνει σχέσεις χωρίς να το θέλει, μονάχα για να ενταχθεί σε μια παρέα συνομηλίκων. Σημειώνει ότι αν παιδί αισθανθεί ότι δεν ταιριάζει σε αυτό τον κόσμο, βιώνει μια μεγάλη μοναχικότητα και δυσκολία ένταξης που θα τον οδήγηση στην απομόνωση.
Η αλλαγή σχολικών πλαισίων
Όπως εξήγησε κυρίως στις επαρχιακές περιοχές είναι εύκολο να συναντήσεις κάποιο γνωστό σου, ενώ στις μεγαλύτερες αστικές περιοχές είναι εύκολο να βιώσει κάποιος μαθητής ότι χάνει τους φίλους και τον περίγυρό του. Την ρωτήσαμε τι θεωρεί ότι πρέπει να γίνει σε μια τέτοια περίπτωση και μας είπε ότι θα χρειαστεί τα παιδιά να κρατήσουν τις παλιές τους φιλίες, αλλά και να χτίσουν ένα νέο κύκλο για να μην αισθάνονται μόνα τους. Για τα παιδιά που δεν είχαν καταφέρει να αναπτύξουν ένα κοινωνικό κύκλο είναι μια ευκαιρία να το κάνουν και όλο αυτό να αναπλαισιωθεί πολύ θετικά.
Συμβούλεψε ότι πρέπει να παροτρύνουμε τα παιδιά που ήταν πιο μοναχικά, να εστιάσουν σε πιο μοναχικά παιδιά, με κοινά ενδιαφέροντα. Ο ρόλος του γονέα είναι σημαντικός όταν διαπιστώνει ότι το παιδί έχει προβλήματα ένταξης. Οφείλει να παροτρύνει το παιδί όχι να κάνει παρέα με τον οποιονδήποτε, αλλά, αφού γνωρίζει τα ενδιαφέροντα του παιδιού του, να του τα επισημάνει και να το παροτρύνει να έρθει πιο κοντά με άτομα που έχουν αντίστοιχα ενδιαφέροντα. Αρκεί ο γονέας να κατανοήσει ότι το παιδί του δεν ταιριάζει με όλα τα παιδιά και αυτό είναι ανθρώπινο και να του πει ότι «είναι πολύ καλύτερα να επιλέξεις να απέχεις από μια παρέα αν νιώθεις ότι δεν ταιριάζεις σε αυτή». Επίσης σχολίασε ότι ο γονιός πολλές φορές δεν αντιλαμβάνεται ότι αυτό το χάσμα είναι μεγάλο. Πρέπει να μιλάει στο παιδί ο γονέας, τονίζει η κ. Κουκουράκη, και μάλιστα από νωρίς.
Ερωτικό ενδιαφέρον
Παρατηρείται έντονα και τρομάζει το χάσμα τόσο σωματικά, όσο και σε επίπεδο ερωτικού ενδιαφέροντος. Καθότι τα παιδιά στο Γυμνάσιο ξεκινούν να έχουν σχέσεις, ενώ άλλα παιδιά μικρότερης ηλικίας αισθάνονται ντροπή ή άβολα, όταν βλέπουν παιδιά από το σχολείο τους να έχουν σχέσεις, τους φαίνεται σαν κάτι ξένο και δυσκολεύονται να το αποδεχτούν. Παρατηρείται όμως ότι υπάρχουν και παιδιά που βιάζονται να προχωρήσουν βλέποντας τον περίγυρό τους να προχωρά και για να νιώσουν ότι είναι κοινωνικά αποδεκτά. Μας είπε ότι έχει μειωθεί πάρα πολύ η ώρα έναρξης των σεξουαλικών επαφών και πλέον τα παιδιά από 11 ετών ξεκινούν χωρίς όμως το σώμα τους να είναι ακόμη έτοιμο. Αυτό συμβαίνει επειδή προωθείται σαν εφηβικό κοινωνικό πρότυπο.
Ο γονέας πρέπει να είναι κοντά στο παιδί του και να χτίζει από νωρίς μια σχέση εμπιστοσύνης εστιάζοντας στο πού είναι καλό το παιδί μου, ποια είναι η μοναδικότητά του και από μικρό να του μαθαίνουν να βάλει όρια στα θέλω των άλλων. Πρέπει να λέει στο παιδί του ότι αρχίσεις να επιθυμείς, να έχεις επιθυμία για κάποιο άλλο πρόσωπο είναι πολύ υγιές και φυσιολογικό και πρέπει να το επιτρέψεις αυτό στον εαυτό σου. Να έχει ενημερώσει ο γονέας το παιδί του να σέβεται τον εαυτό του και το σώμα του και όταν δει ότι το παιδί έχει τις πρώτες ερωτικές επιθυμίες να μπει στο πλαίσιο της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης, να αφήσουν την άκρη τις ντροπές.
Τόνισε ότι πρέπει να υπάρχει προφύλαξη στο παιδί όχι μόνο με την έννοια του προφυλακτικού στην σεξουαλική σχέση αλλά και του τι σημαίνει σεβασμός σε αυτήν. Ο γονιός πρέπει να σταθεί στην έννοια της συναίνεσης, κάτι που είναι σημαντικό να το ακούσουν από τον ίδιο το γονέα καθ’ ότι -όπως λέει- αυτά είναι πράγματα που συνήθως τα παιδιά τα διαβάζουν μόνα τους γιατί οι γονείς ντρέπονται και διστάζουν να τους τα επικοινωνήσουν.
Σεξουαλική διαφορετικότητα και διαχείριση
Συχνά οι γονείς, αλλά και τα ίδια τα παιδιά στην μετάβαση από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο έρχονται αντιμέτωποι με τις διαφορετικές ερωτικές επιθυμίες των παιδιών τους πέραν από αυτές που θεωρούνται κοινωνικά φυσιολογικές. Είναι σημαντική η στάση των γονέων σε περίπτωση που το παιδί έχει διαφορετικότητες, είναι ομοφυλόφιλο διότι στην εφηβεία πλέον καταλαβαίνουν τα παιδιά την σεξουαλική τους ταυτότητα και είναι σημαντικό ο γονέας να κατανοήσει το πόσο εύκολο του είναι να σταθεί απέναντι σε ένα παιδί με διαφορετικότητα στη σεξουαλική ταυτότητα από το μέσο όρο. Συμβούλεψε ότι αν τον γονέα τον δυσκολεύει αυτό πρέπει να μιλήσει στο παιδί. Μπορεί να του πει «δεν ήμουν προετοιμασμένος γι’ αυτό και θέλω χρόνο να το αποδεχτώ και να το συνειδητοποιήσω, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν σε αγαπώ, αλλά αυτό το κομμάτι δεν είναι κάτι που το είχα σκεφτεί ποτέ και θέλω χρόνο. Δεν πρέπει ο γονέας να απορρίψει το παιδί, πρέπει απλά να πάρει τον χρόνο του. Είναι σημαντικό να επικοινωνήσει ότι «ένα κομμάτι σου είναι η σεξουαλική σου ταυτότητα και θέλω λίγο χρόνο να το αποδεχτώ».
ΣΟΦΙΑ ΣΦΑΚΙΑΝΑΚΗ
