Ένα ταξίδι στην ιστορία και την καθημερινή ζωή του παλαιού Μεραμπέλλου πραγματοποιήσαμε εκπαιδευόμενοι και εκπαιδευτικοί του Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Αγίου Νικολάου, την Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026, με την επίσκεψή μας στο Λαογραφικό Μουσείο Νεάπολης Λασιθίου. Η επίσκεψη μας αυτή έγινε στα πλαίσια του project «Η ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ:ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΡΙΖΕΣ,ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΜΝΗΜΗΣ» που θα «τρέξει» φέτος το σχολείο μας.
Μας υποδέχθηκε και μας ξενάγησε ο κ. Γεώργιος Μαυροειδής, εκπαιδευτικός και αντιπρόεδρος του Μουσείου. Μέσα από την αφήγησή του γνωρίσαμε σημαντικούς σταθμούς στην ανάπτυξη της Νεάπολης και την ιστορία του κτηρίου, το οποίο προοριζόταν αρχικά για νοσοκομείο, αλλά στέγασε τελικά Γυμνάσιο, ύστερα από
αίτημα των κατοίκων.
Η περιήγηση στις θεματικές αίθουσες μας έφερε κοντά στην αγροτική και ποιμενική ζωή, την υφαντική και τις παραδοσιακές φορεσιές. Στο μεραμπελιώτικο σπίτι ανακαλύψαμε την οργάνωση της οικογενειακής καθημερινότητας: την καμάρα που στήριζε την οροφή και την παραστιά που χρησίμευε για μαγείρεμα, θέρμανση και κάπνισμα τροφίμων. Αντικείμενα όπως το δοχείο μελιού, με το αυλάκι νερού που
κρατούσε μακριά τα μυρμήγκια, και το πέτρινο γουδί, όπου κοπανούσαν αμυγδαλόψιχα για την παρασκευή της σουμάδας, φανέρωσαν την πρακτική γνώση και την ευρηματικότητα των ανθρώπων.
Τα παλιά επαγγέλματα συμπλήρωσαν την εικόνα της τοπικής κοινωνίας. Το σαγματοποιείο, το ραφείο, το ξυλουργείο, το τσαγκαράδικο, το τυπογραφείο και το φωτογραφείο μάς γνώρισαν εργαλεία και τεχνικές μιας άλλης εποχής. Ξεχωρίσαμε το μεγάλο πήλινο πιθάρι του βαφείου, που τοποθετούνταν στο χώμα ώστε να διατηρείται σταθερή η θερμοκρασία κατά τη βαφή των υφασμάτων.
Στην εκκλησιαστική συλλογή παρατηρήσαμε εικόνες, ξυλόγλυπτα τμήματα τέμπλων, ιερά άμφια και αντιμήνσιο, γνωρίζοντας όψεις της θρησκευτικής ζωής και τέχνης του τόπου. Ιδιαίτερη εντύπωση μας προκάλεσε και η συλλογή κεραμικών Κιουτάχειας, δωρεά της οικογένειας Διαλυνά, με αντικείμενα που ξεχωρίζουν για τη λεπτοδουλεμένη διακόσμηση και την αισθητική τους.
Οι ερωτήσεις και η συζήτηση μετέτρεψαν την περιήγηση σε συμμετοχική εμπειρία μάθησης, συνδέοντας τα εκθέματα με προσωπικά βιώματα και οικογενειακές μνήμες.
Η επίσκεψη ανέδειξε την αξία της διαφύλαξης της πολιτιστικής κληρονομιάς και τον ρόλο του μουσείου ως χώρου γνώσης και διαλόγου.
Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Γεώργιο Μαυροειδή για την κατατοπιστική ξενάγηση και το Μουσείο για τη φιλοξενία. Η επίσκεψη ανέδειξε την αξία της διαφύλαξης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς και της γνωριμίας με την ιστορία του τόπου μας.
Η εκπαιδεύτρια Ελληνικού Γραμματισμού Ειρήνη Πλατάκη
Ο υποδιευθυντής του ΣΔΕ Ιεράπετρας
Αργυράκης Δημήτριος
