Στις εσχατιές της ανατολικής Κρήτης περπάτησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου και ο Φ.ΟΡ.Σ. Σητείας

Στις εσχατιές της ανατολικής Κρήτης περπάτησε ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου παρέα με τον Φ.ΟΡ.Σ. Σητείας την Κυριακή 25 Οκτωβρίου2026.

Αφού διασχίσαμε τον βόρειο οδικό άξονα, παρκάραμε τα αυτοκίνητά μας στην παραλία Χιώνα του Παλαικάστρου, στην άκρη του χωματόδρομου, καθώς η θέση για πάρκινγκ, που όλοι γνωρίζουμε από τους καλοκαιρινούς μήνες, είχε μετατραπεί σε μια μικρή λιμνοθάλασσα, στα ακύμαντα νερά της οποίας καθρεφτιζόταν ο απέναντι λόφος «Καστρί» με τα ερείπια του ενετικού κάστρου, από το οποίο πήρε το όνομά του το χωριό. Είμαστε όλοι καμιά σαρανταριά νοματαίοι, οι περισσότεροι Στειακοί λόγω της εγγύτητας τους με την περιοχή, ένα μεγάλο φασαριόζικο σμήνος με διάθεση να «αδράξει τη μέρα», καθώς ο καιρός –παρά την πρωινή τοπική βροχή- είναι ιδανικός και η φύση πανέμορφη.

Ξεκινάμε λοιπόν από χωματόδρομο, παράλληλα με την παραλία, με κατεύθυνση προς τ’ ανατολικά. Η θάλασσα είναι «λάδι» κι ο ουρανός ανέφελος. Περνάμε από μια σειρά όμορφες παραλίες, καθεμιά τους και μοναδική. Στο Μπονταλάκι έχουν ανασκαφεί τμήματα που δείχνουν ότι εδώ βρισκόταν το αρχαίο λιμάνι της μινωικής πόλης του Ρουσόλακκου κι ακόμα έχει ενσωματώσει γεωλογικά μνήμες από την έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης και το τσουνάμι που αυτή προκάλεσε, καθώς υπάρχει στρώμα θαλάσσιας άμμου αναμεμειγμένης με υπολείμματα χερσαίων σαλιγκαριών. Αξιόλογη παραλία είναι επίσης εκείνη του Πηλού με τα ωραία χρωματιστά αμμώδη πετρώματά της, στα οποία οφείλει και το όνομά της. Πρόκειται για έναν όμορφο μικρό όρμο, ο οποίος στη νότια του πλευρά κάτω απ’ τον δρόμο διασώζει άλλο ένα εντυπωσιακό ερείπιο καμινιού, το δεύτερο που είδαμε στην πορεία μας σήμερα! Τελευταία παραλία στη σειρά είναι τα Σκαριά. Ως εδώ φτάνει κι ο χωματόδρομος που εξυπηρετεί τις ανάγκες του μαντριού της περιοχής, γιατί, αν και παραθαλάσσια η πορεία μας, συνοδεύεται από τα κουδούνια και τα βελάσματα των συμπαθών τετράποδων. Εδώ η παραλία έχει γκρι αργιλώδη άμμο και έχει μεγαλειώδη θέα στον λόφο «Καστρί» απέναντι.

Από εδώ θα συνεχίσουμε παραλιακά –αν και κάποιοι βιαστικοί, θα σύρουν απάνω, για να «κόψουν δρόμο»- από ίχνη μονοπατιών με θέα τις απέναντι ακτές προς τον Κάβο Πλάκο, τη χερσόνησο-ακρωτήρι, το πιο ανατολικό σημείο του νησιού μας! Σημεία ενδιαφέροντος η νοητή γραμμή που χωρίζει την χερσόνησο σε δύο χρωματικά μέρη: ένα καφε-κίτρινο κι άλλο μαυρο-γκρι, το βορειότερο σημείο, όπου έχει στηθεί κι ένας αυτοσχέδιος κούκος, προφανώς από περιπατητές, και το Φανάρι ή τουλάχιστον το κουφάρι του, λίγο πιο ανατολικά. Πιο πέρα ακόμα, οι Σητειακοί θα μας οδηγήσουν στην «Πλάκα», έναν μεγάλο επίπεδο βράχο έκταση, που καταλήγει σε ένα εξίσου εντυπωσιακό σπήλαιο, στη σκιά του οποίου θα βγουν τα ταπεράκια κι οι ρακές, καθώς η μέρα τα «σηκώνει». Εδώ θα αφήσουμε τους περισσότερους να απολαύσουν το τοπίο και την παρέα και μια μικρή ομάδα θα ανηφορίσουμε στα ενδότερα της χερσονήσου.

Ευτυχώς νέφη κρύβουν τον ήλιο κι έχουμε σκιά. Ανεβαίνουμε ανάμεσα από θυμάρια και ανθισμένους έριγγες. Πέρδικες χαμηλοπετούν κακαρίζοντας και πλήθος μικροσκοπικά λουλουδάκια ξεπετάγονται από τη γη, ενώ η Ελίνα θα μας ‘συστήσει’ ένα εξαιρετικό και σπάνιο μικρό μαύρο κρινάκι, που προσωπικά πρώτη φορά βλέπω ή μάλλον προσέχω, το biarum tenuifolium idomenaeum! Ανεβαίνοντας η θέα μας διευρύνεται καθώς μπορούμε να δούμε όλη την ακτογραμμή ως τον Κουρεμένο και ταυτόχρονα της νησίδες Γκράντες μεσοπέλαγα και την Ελάσσα πιο πίσω, θέα μαγευτική, που θα μας συνοδεύει καθ’ όλη την υπόλοιπη πεζοπορία.

Σημεία ενδιαφέροντος α)το τριγωνομετρικό του κεντρικού λόφου της χερσονήσου, στα μετόχια των Χοχλακιανών στην αρχή του φαραγγιού του Κατεργάρη (ονομασίες από Νίκο Τζουανάκη), έναν εγκαταλελειμμένο ορεινό οικισμό στο κέντρο της περιοχής με ξερολιθιές και μαντρότοιχους και μια στεγασμένη ορθογώνια δεξαμενή λίγο παραπέρα. Από εδώ ξεκινά χωματόδρομος, που θα οδηγήσει κάποιους από εμάς στα παράλια, καθώς ο καιρός φαίνεται να αγριεύει.

Οι υπόλοιποι συνεχίζουμε ταγμένοι στο αρχικό σχέδιο. Σε μια σύντομη στάση ανακαλύπτουμε άλλο ένα -κυκλικό αυτή τη φορά- στεγασμένο πηγάδι με στέρνα δίπλα του και αυλάκι-οδηγό των νερών της βροχής. Καθώς αρχίζουν να πέφτουν άγριες οι πρώτες σταγόνες της επερχόμενης μπόρας θα αναρριχηθούμε ως το ιερό κορυφής του Πετσοφά με την απαράμιλλη θέα στη Χιόνα και τον υγροβιότοπό της. Κι αφού γίνουμε ‘παπιά’ κανονικά, θα πάρουμε το κατηφορικό μονοπάτι της επιστροφής.

Τελειώνει αυτό στον σπουδαίο αρχαιολογικό χώρο του Ρουσόλακκου, με τα ερείπια μιας πολύ μεγάλης και ατείχιστης πόλης, έκτασης 50 στρεμμάτων, που άκμασε κατά την υστερομινωική περίοδο, με κεντρική λεωφόρο που τη χωρίζει σε εννέα συνοικίες, εντυπωσιακό αποχετευτικό δίκτυο, πλούσιες οικίες, αποθήκες, εργαστήρια, ελαιοτριβείο και πατητήρι. Εδώ βρέθηκε σπασμένος, καμένος και βίαια κομματιασμένος ο περίφημος Κούρος του Παλαικάστρου, που κοσμεί το αρχαιολογικό μουσείο της Σητείας, με τους αρχαιολόγους να πιστεύουν ότι η ‘κακοποίηση’ αυτή οφείλεται σε βεβήλωση λόγω θρησκευτικών συγκρούσεων κι ότι το συγκεκριμένο αγαλματίδιο με τα πολύτιμα υλικά παρίστανε κάποια αντρική θεότητα. Κι ακολουθώντας την προτροπή της σπουδαίας αρχαιολόγου της περιοχής μας, της κυρίας Μεταξίας Τσιποπούλου, που αγαπά τον τόπο μας σαν δικό της, θα απευθύνω εκ μέρους και των δύο συλλόγων στους υπεύθυνους να φροντίσουν και να αναδείξουν τους πολύ σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της περιοχής, όπως τους αξίζει, για να τους θαυμάζουν και τα παιδιά μας κάποτε και να μαθαίνουν την ιστορία του τόπου μας!

Η βροχή έχει σταματήσει και τα αρχαία μάρμαρα λάμπουν βρεγμένα κάτω απ’ τις ακτίνες του ήλιου. Μια όμορφη πεζοπορία 13,5 χλμ και 350 υψομετρικής διαφοράς, τελειώνει κάπου εδώ, αφού περάσαμε από όλες τις καιρικές συνθήκες στην πορεία –που είπε κι ο Γιάννης. Κι έτσι καθώς είμαστε βρεγμένοι, θα μπούμε στα αυτοκίνητα για την επιστροφή κι είναι κάπως κρίμα γιατί δεν απολαύσαμε λίγο την γύρω περιοχή, αλλά τι να κάνουμε, συμβαίνουν κι αυτά! Ευχαριστούμε τον Φ.ΟΡ.Σ. Σητείας και τον αρχηγό μας, Νίκο Τζουανάκη κι ανανεώνουμε το ραντεβού μας για νέες περιπέτειες.

ΑΡΧΗΓΟΣ: Νίκος Τζουανάκης

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Γιάννης Πάγκαλος, Μαρία Μετζογιαννάκη, Ελίνα Στρικ

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ – ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗΣ:

Μαρία Μετζογιαννάκη

ΒΙΝΤΕΟ: Γιάννης Πάγκαλος

ΧΑΡΤΗΣ: Γιάννης Πάγκαλος