Μια σκληρή πραγματικότητα για το διαθέσιμο εισόδημα των Ελλήνων μισθωτών και την απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει τη χώρα μας από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο αποτυπώνουν τα νεότερα στοιχεία της Eurostat για το 2025. Παρά τις διαδοχικές ονομαστικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό και τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών, η Ελλάδα παραμένει καθηλωμένη στην προτελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τον μέσο ετήσιο προσαρμοσμένο μισθό πλήρους απασχόλησης, ξεπερνώντας αποκλειστικά τη Βουλγαρία.
Σύμφωνα με την επίσημη έκθεση της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίας, ο μέσος ετήσιος μισθός πλήρους απασχόλησης στην Ε.Ε. διαμορφώθηκε το 2025 στα 41.500 ευρώ, καταγράφοντας ονομαστική αύξηση 4,3% σε σύγκριση με τα 39.800 ευρώ του 2024. Την ίδια ώρα, στην Ελλάδα οι μέσες ετήσιες μεικτές αποδοχές περιορίστηκαν λίγο κάτω από το όριο των 20.000 ευρώ και συγκεκριμένα στα 18.800 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί μόλις στο 45,3% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Με απλά λόγια, ο Έλληνας εργαζόμενος αμείβεται ετησίως με λιγότερα από τα μισά χρήματα σε σχέση με τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη, με τη μεταξύ τους «ψαλίδα» να φτάνει τα 22.700 ευρώ τον χρόνο.
Ευρώπη πολλών ταχυτήτων
Η ακτινογραφία των στοιχείων αναδεικνύει μια Ευρώπη «πολλών ταχυτήτων», όπου το χάσμα μεταξύ Βορρά και Νότου, αλλά πλέον και μεταξύ της Ελλάδας και των χωρών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, διευρύνεται ανησυχητικά. Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκεται το Λουξεμβούργο με μέσο ετήσιο μισθό 85.600 ευρώ, ενώ ακολουθούν η Δανία με 73.500 ευρώ, η Ιρλανδία με 64.400 ευρώ, το Βέλγιο, η Αυστρία και η Γερμανία, οι οποίες υπερβαίνουν τα 55.000 με 60.000 ευρώ. Στον αντίποδα, στην τελευταία θέση βρίσκεται η Βουλγαρία με 16.200 ευρώ, ενώ ακριβώς πάνω από την Ελλάδα κατατάσσονται η Ουγγαρία (20.100 ευρώ), η Ρουμανία, η Σλοβακία, η Λετονία και η Πολωνία. Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι χώρες του πρώην ανατολικού μπλοκ, αλλά και κράτη-μέλη που βρέθηκαν επίσης σε μνημονιακή επιτήρηση, όπως η Πορτογαλία και η Κύπρος, καταγράφουν πλέον αισθητά υψηλότερες μέσες αμοιβές από τις ελληνικές (με την Ολλανδία να μην περιλαμβάνεται στον πίνακα λόγω διαφορετικής μεθοδολογίας υπολογισμού).
Χωρίς το βάρος του πληθωρισμού
Για την ελληνική οικονομία και την κοινωνία, τα ευρήματα της Eurostat έχουν βαθιά πολιτική και αναπτυξιακή ανάγνωση. Ο δείκτης προκύπτει από τον συνδυασμό των εθνικών λογαριασμών και της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού, αναγάγοντας τις αμοιβές μερικής απασχόλησης σε ισοδύναμα πλήρους ωραρίου. Ωστόσο, τα ποσά εκφράζονται σε ονομαστικές τιμές, χωρίς να συνυπολογίζεται ο πληθωρισμός. Σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής, η ενέργεια, η στέγαση και τα βασικά αγαθά στο ράφι πιέζουν ασφυκτικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η πραγματική αγοραστική δύναμη των μισθωτών υφίσταται ακόμη μεγαλύτερη καθίζηση.
«Ανάπτυξη αριθμών με φτωχοποιημένους εργαζόμενους»
Το μέλος του Δ.Σ. της ΓΣΕΕ και πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Λασιθίου, Μανόλης Πεπόνης, σχολιάζοντας στην ΑΝΑΤΟΛΗ τα ευρήματα της Eurostat, τονίζει πως «τα επίσημα στοιχεία της Eurostat αποδομούν πλήρως το αφήγημα περί οικονομικής ευημερίας και επιβεβαιώνουν τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά οι μισθωτοί. Όταν ο Έλληνας εργαζόμενος εργάζεται τις περισσότερες ώρες στην Ευρώπη αλλά αμείβεται με λιγότερο από το μισό του ευρωπαϊκού μέσου όρου, βρισκόμαστε μπροστά σε μια ανάπτυξη αριθμών που δεν φτάνει ποτέ στην κοινωνία. Η ανεξέλεγκτη ακρίβεια στα τρόφιμα, την ενέργεια και τη στέγη ροκανίζει το εισόδημα πριν καν τελειώσει το πρώτο εικοσαήμερο του μήνα, μετατρέποντας τους μισθούς σε επιδόματα επιβίωσης».
Δομικές παθογένειες
Είναι προφανές πως το πρόβλημα συνδέεται άμεσα με τις δομικές παθογένειες του εγχώριου παραγωγικού μοντέλου. Η κυριαρχία θέσεων εργασίας χαμηλής προστιθέμενης αξίας, η εκτεταμένη ελαστική ή εποχική απασχόληση, η υψηλή φορολογική και ασφαλιστική επιβάρυνση της μισθωτής εργασίας και η απουσία ισχυρών κλαδικών συλλογικών συμβάσεων κρατούν καθηλωμένο τον μέσο μισθό. Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται έντονα και στην περιφέρεια, όπως στην Κρήτη, όπου παρά τις υψηλές επιδόσεις του τουρισμού, η εποχικότητα και οι μισθολογικές πιέσεις δυσχεραίνουν την προσέλκυση εξειδικευμένου προσωπικού, τροφοδοτώντας παράλληλα το φαινόμενο της φυγής νέων επιστημόνων στο εξωτερικό (brain drain).
Συλλογικές συμβάσεις
Ειδικά για την Κρήτη και παρά τα ρεκόρ εσόδων στον τουρισμό, ο κ. Πεπόνης εξηγεί πως η έντονη εποχικότητα, η συμπίεση του εργάσιμου βίου σε λίγους μήνες, οι ελαστικές σχέσεις εργασίας και οι περιορισμοί στο εποχικό επίδομα ανεργίας ρίχνουν ακόμη χαμηλότερα το πραγματικό ετήσιο εισόδημα των εργαζομένων της περιοχής μας. Οι μονομερείς, διοικητικές αυξήσεις στον κατώτατο μισθό αποδεικνύονται ανεπαρκείς απέναντι στο κύμα της αισχροκέρδειας.
«Ως ΓΣΕΕ και ως Εργατικό Κέντρο Λασιθίου υπογραμμίζουμε ότι η μόνη ρεαλιστική διέξοδος για να συγκλίνουν οι μισθοί με την Ευρώπη είναι η άμεση και καθολική επέκταση των κλαδικών Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας, η δίκαιη φορολογική ελάφρυνση της μισθωτής εργασίας και οι εντατικοί έλεγχοι στην αγορά. Διαφορετικά, η φυγή των νέων και του εξειδικευμένου προσωπικού από τους παραγωγικούς τομείς της τοπικής μας οικονομίας θα συνεχιστεί με αμείωτο ρυθμό».
Το μήνυμα των ευρωπαϊκών στατιστικών είναι σαφές: η πραγματική σύγκλιση της Ελλάδας με την Ευρώπη δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο με διοικητικές αυξήσεις του κατώτατου μισθού, αλλά απαιτεί παραγωγικό μετασχηματισμό, επενδύσεις στην καινοτομία, ουσιαστική ενίσχυση των συλλογικών διαπραγματεύσεων και δραστικό περιορισμό της ακρίβειας, ώστε η ανάπτυξη των αριθμών να μεταφραστεί επιτέλους σε αξιοπρεπές εισόδημα για τους εργαζομένους.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ


































































































