Κοντά στην Κριτσά, στην τοποθεσία Σπηλιαρίδια, αριστερά του ποταμού, βρίσκεται ένα παμπάλαιο πηγάδι. Η τοποθεσία είναι γνωστή «στου Νικηφόρου το πηγάι». Περπάτησα δίπλα του προ ημερών και θυμήθηκα την ιστορία του πηγαδιού, όπως μας την διηγείται ο δάσκαλος Γεώργιος Περάκης στα «Ραντολόγια» του (τόμος Δ΄).
Ήτανε παλιά, ένας Κριτσώτης, μοναχοπαίδι, που είχε το επώνυμο Νικηφόρος, και το’ χενε κρυφό μαράζι γιατί γέννησε μόνο θυγατέρες και κανένα γιο. Καθημερινά τον βασάνιζε και τον τυραννούσε η σκέψη, πως, σαν πεθάνει μια μέρα, ήθελε να σβήσει, να ξεχαστεί παντελώς και να μη διαιωνιστεί το γένος του, μια και οι θυγατέρες του, κατά τη συνήθεια του τόπου, θα παίρνανε τα επίθετα των ανδρών τους, όταν θα ερχόταν η ώρα τους για να παντρευτούν. Καιρό τον ετρυγούνιζε (βασάνιζε επίμονα) η σκέψη και προσπαθούσε να βρει κάποιο τρόπο να διασώσει το επίθετο της γενιάς του ώστε να μη λησμονηθεί.
Κάποτε βρήκε τη λύση. Αποφάσισε να ανοίξει στο μέρος αυτό ένα πηγάδι και να παραχωρήσει τη χρήση του στη διάθεση του κοινού, για να μπορεί καθένας να αντλεί ελεύθερα κι όσο θέλει, καθαρό και δροσερό νερό, για να πορεύγεται (=εξυπηρετείται) και να απολαβαίνει τα αγαθά της ευεργεσίας του. Με τον τρόπο αυτό υπολόγιζε πως οι άνθρωποι θα κουβέντιαζαν για την πολιτιστική προσφορά του, θα ανάφεραν και θα λέγανε το όνομά του, που θα περνούσε από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά κι έτσι με το πέρασμα του χρόνου να μη λησμονηθεί. Ύστερα από πολλούς κόπους και θυσίες, κατάφερε να πραγματοποιήσει το σχέδιό του. Άνοιξε το πηγάδι και το παραχώρησε δωρεάν στη διάθεση του κοινού.
Ο Νικηφόρος πέθανε μα τ’ όνομά του, όπως είχε προβλέψει, δεν ξεχάστηκε! Το πηγάδι του έμεινε και υπάρχει και η τοποθεσία που βρίσκεται, εξακολουθεί να ακούγεται με το όνομα «στου Νικηφόρου το πηγάϊ».
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
