Την ανάγκη διαμόρφωσης μιας συνολικής και ενιαίας θεσμικής λύσης για τα ζητήματα που έχουν προκύψει από την κτηματογράφηση και τους δασικούς χάρτες στην Κρήτη αναδεικνύει με Κοινοβουλευτική Ερώτησή του ο πρ. Υπουργός και Βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης.
Η Ερώτηση κατατέθηκε προς τους Υπουργούς Ψηφιακής Διακυβέρνησης κ. Δημήτρη Παπαστεργίου, Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκο Πιερρακάκη και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Μαργαρίτη Σχοινά.
Στόχος της παρέμβασης είναι να ενισχυθεί ο συντονισμός μεταξύ των συναρμόδιων Υπουργείων και υπηρεσιών, ώστε η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου να προχωρήσει με ασφάλεια, σαφείς διαδικασίες και ουσιαστική προστασία των νόμιμων δικαιωμάτων των πολιτών.
Σύνθετα προβλήματα κατά την κτηματογράφηση
Στην Κρήτη έχουν καταγραφεί περιπτώσεις εσφαλμένων αποτυπώσεων, επικαλύψεων, ανακριβών εγγραφών και αναντιστοιχιών μεταξύ δασικών και κτηματολογικών δεδομένων. Παράλληλα, οι δυσκολίες στη διόρθωση στοιχείων και οι εκκρεμότητες στην εξέταση αντιρρήσεων δημιουργούν επιπλέον πίεση σε πολίτες που καλούνται να κατοχυρώσουν δικαιώματα επί περιουσιών τις οποίες κατέχουν και αξιοποιούν επί σειρά δεκαετιών.
Ο Λευτέρης Αυγενάκης επισημαίνει ότι η ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου αποτελεί μια σημαντική μεταρρύθμιση για την ασφάλεια των συναλλαγών, την προστασία της ακίνητης περιουσίας και τον χωρικό σχεδιασμό. Για να επιτύχει πλήρως τον σκοπό της, είναι σημαντικό η διαδικασία να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες ιστορικές και νομικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Θετική βάση τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί
Μετά τη συνάντηση της 22ας Ιουλίου 2026 μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, της διοίκησης του Ελληνικού Κτηματολογίου και των θεσμικών, επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων της Κρήτης, ανακοινώθηκε σειρά μέτρων για:
- τη διεύρυνση του ωραρίου των Γραφείων Κτηματογράφησης,
- την ενίσχυσή τους με προσωπικό και τεχνικό εξοπλισμό,
- την ηλεκτρονική υποβολή αιτημάτων διόρθωσης,
- την επιμήκυνση επιμέρους προθεσμιών,
- την προώθηση νομοθετικών παρεμβάσεων.
Τα μέτρα αυτά αποτελούν μια θετική και χρήσιμη βάση για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που έχουν καταγραφεί. Ωστόσο, λόγω της πολυπλοκότητας του ιδιοκτησιακού καθεστώτος της Κρήτης, κρίνεται αναγκαίο να συνεχιστεί η προσπάθεια με πρόσθετες παρεμβάσεις και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα.
Με την Ερώτησή του, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά ενημέρωση για το στάδιο εφαρμογής των μέτρων, τα μέχρι σήμερα αποτελέσματά τους και τον σχεδιασμό για την ολοκλήρωση των εκκρεμών διορθώσεων και αντιρρήσεων.
Το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς της Κρήτης
Ιδιαίτερη σημασία έχει η σαφής διάκριση ανάμεσα στον δασικό χαρακτήρα μιας έκτασης και στο ιδιοκτησιακό της καθεστώς. Ο δασικός χάρτης αποτυπώνει πρωτίστως τον χαρακτήρα της έκτασης και όχι την κυριότητά της.
Στην Κρήτη ισχύουν ειδικές νομοθετικές ρυθμίσεις, ενώ το τεκμήριο κυριότητας του Δημοσίου επί δασικών εκτάσεων δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο όπως σε άλλες περιοχές της χώρας. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να υπάρχει ενιαία εφαρμογή του άρθρου 62 του ν. 998/1979 και της συναφούς νομοθεσίας από όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η ομόφωνη απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κρήτης, το οποίο έχει ζητήσει την επανεξέταση εκκρεμών δηλώσεων και διεκδικήσεων, καθώς και τη συνεκτίμηση του ιδιαίτερου ιδιοκτησιακού καθεστώτος του νησιού.
Ειδική μέριμνα για τον πρωτογενή τομέα
Οι εκκρεμότητες των δασικών χαρτών και οι αναντιστοιχίες με τα κτηματολογικά δεδομένα επηρεάζουν ιδιαίτερα τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους. Πρόκειται για ανθρώπους που χρησιμοποιούν επί δεκαετίες αγροτικές, ορεινές και χορτολιβαδικές εκτάσεις και οι οποίοι χρειάζονται ένα σαφές και σταθερό πλαίσιο, ώστε να συνεχίσουν απρόσκοπτα την παραγωγική τους δραστηριότητα.
Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να δυσκολέψει τη μεταβίβαση ή αξιοποίηση περιουσιών, την πρόσβαση σε χρηματοδότηση και την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων. Για τον λόγο αυτό ζητείται να εξεταστούν ειδικά μέτρα που θα περιορίσουν τις διοικητικές και οικονομικές επιβαρύνσεις για τους παραγωγούς.
Τρία βασικά ζητήματα προς διευκρίνιση
Με την Κοινοβουλευτική του Ερώτηση, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά από τους συναρμόδιους Υπουργούς:
- Να παρουσιάσουν την πορεία εφαρμογής των μέτρων που ανακοινώθηκαν μετά τη σύσκεψη της 22ας Ιουλίου, τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα και το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εκκρεμών διαδικασιών.
- Να εξετάσουν την έκδοση ενιαίας και δεσμευτικής διοικητικής οδηγίας ή, εφόσον απαιτείται, νομοθετικής ρύθμισης για το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς της Κρήτης, με πλήρη εφαρμογή του άρθρου 62 του ν. 998/1979 και της συναφούς νομοθεσίας.
- Να προχωρήσουν στη λήψη ειδικών μέτρων για τις αγροτικές, κτηνοτροφικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις, ώστε να προστατευθεί η νόμιμη κατοχή και χρήση τους και να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση της παραγωγικής δραστηριότητας.
Η επιτυχής ολοκλήρωση του Κτηματολογίου είναι κοινός στόχος της Πολιτείας, των φορέων και των πολιτών. Μέσα από τον διάλογο, τη συνεργασία των συναρμόδιων υπηρεσιών και τη θέσπιση σαφών κανόνων μπορούν να αντιμετωπιστούν οι εκκρεμότητες και να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών στη διαδικασία.
Το ζητούμενο είναι ένα σύγχρονο και αξιόπιστο Κτηματολόγιο, το οποίο θα προσφέρει ασφάλεια στις συναλλαγές, θα προστατεύει την ιδιωτική περιουσία και θα συμβάλλει στην αναπτυξιακή προοπτική της Κρήτης.
