Η απορία… «τί είναι αυτά τα χτίσματα στον γκρεμό δίπλα από την έξοδο στο φαράγγι της Κριτσάς;» μου δίνει την ευκαιρία να γράψω λίγα λόγια για την τέχνη της μελισσοκομίας περασμένων εποχών, όταν πολλοί μελισσοκόμοι έβαζαν τα «δυψέλια» τους, όπως λεγότανε τότε, σε απόκρημνα σημεία για να μην παίρνουν οι κλέφτες το μέλι. Τα σημεία αυτά λεγόταν μελισσόκηποι και έναν τέτοιο είδε και ο φίλος στα ορεινά του φαραγγιού της Κριτσάς -εύκολα διακρίνονται στο ύψος των διαδοχικών στροφών, στην αρχή του δρόμου προς το οροπέδιο Καθαρό.
Τα δυψέλια είναι κυλινδρικοί σωλήνες 70 έως 80 εκατοστών οριζόντια τοποθετημένοι ως προς τον άξονά τους, αλλά με άνιση την διάμετρο των δύο ανοικτών άκρων τους.
Το δυψέλι δεν είναι γνωστό πώς έφτασε στην Κρήτη. Μερικοί ισχυρίζονται ότι είναι μια μετεξέλιξη των κούφιων κορμών δέντρων όπου φώλιαζαν τα σμήνη των μελισσών για να εγκαταστήσουν την κοινωνία τους, κάποιοι άλλοι λένε ότι το δυψέλι έφτασε στην Κρήτη από τα νησιά των Κυκλάδων και της Δωδεκανήσου, ενώ πιθανότερη εκδοχή είναι ότι το δυψέλι προήλθε από τις βόρειες περιοχές της Αιγύπτου.
Όσο για την ονομασία «δυψέλι», πιθανότατα προήλθε από την παραφθορά της λέξης «διπλή κυψέλη», επειδή η σωληνοειδής αυτή κυψέλη δεχόταν τις επεμβάσεις του μελισσοκόμου και από τα δύο άκρα της, σαν διπλή κυψέλη.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
