Από τα σοκάκια και τις πλατείες της Κριτσάς, που το 1956 μετατράπηκαν σε ένα μεγάλο κινηματογραφικό πλατό, στα Χανιά του σήμερα. Εβδομήντα χρόνια μετά, το εμβληματικό μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» βρίσκει ξανά τον δρόμο προς τη μεγάλη οθόνη, αυτή τη φορά μέσα από τη ματιά του γνωστού Κρητικού σκηνοθέτη Θοδωρή Παπαδουλάκη.
Η νέα ταινία, με τίτλο «Ξανασταυρώνεται» (Recrucified), αποτελεί μια σύγχρονη, φουτουριστική και ελεύθερη διασκευή του έργου, με τα γυρίσματα να έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στα Χανιά, στο πλαίσιο διεθνούς συμπαραγωγής Ελλάδας, Ιταλίας, Κύπρου και Λουξεμβούργου.
Στις 12 και 13 Νοεμβρίου θα παρουσιαστεί στο 67ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Στις ελληνικές κινηματογραφικές αίθουσες αναμένεται να κυκλοφορήσει στις 28 Ιανουαρίου 2027, από την Tanweer.
Έτσι, το έργο του Καζαντζάκη επιστρέφει στη μεγάλη οθόνη, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονικότητα των κοινωνικών και ανθρωπιστικών μηνυμάτων του.
Σε αυτή τη νέα κινηματογραφική προσέγγιση, η Κριτσά κατέχει μια ξεχωριστή θέση, καθώς συνδέθηκε με την πρώτη μεγάλη μεταφορά του μυθιστορήματος στον κινηματογράφο, το 1956, όταν ο Ζιλ Ντασέν, με πρωταγωνίστρια τη Μελίνα Μερκούρη, επέλεξε το χωριό για τα γυρίσματα της ταινίας του «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται» («Celui qui doit mourir»). Η συμμετοχή των κατοίκων και η παρουσία των σπουδαίων δημιουργών άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην τοπική ιστορία, αποτελώντας μέχρι σήμερα ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της πολιτιστικής κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της Κριτσάς.
Όταν η Κριτσά έγινε κινηματογραφικό πλατό
Για αρκετούς μήνες η καθημερινότητα του χωριού άλλαξε. Τα καλντερίμια, τα σπίτια και οι φυσικές τοποθεσίες της Κριτσάς αποτέλεσαν το σκηνικό μιας μεγάλης διεθνούς παραγωγής, ενώ πολλοί κάτοικοι συμμετείχαν ως αμειβόμενοι κομπάρσοι, ζώντας από κοντά μια πρωτόγνωρη εμπειρία.
Η παραγωγή του Ντασέν παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Καννών το 1957, όπου απέσπασε ειδική μνεία. Στην προβολή είχε παρευρεθεί και ο ίδιος ο Νίκος Καζαντζάκης, λίγους μήνες πριν από τον θάνατό του, τον Οκτώβριο της ίδιας χρονιάς.
Η ταινία κυκλοφόρησε στους ελληνικούς κινηματογράφους στις 2 Δεκεμβρίου 1957.
Μια φουτουριστική εκδοχή του έργου
Στη νέα κινηματογραφική προσέγγιση του Θοδωρή Παπαδουλάκη, η ιστορία μεταφέρεται σε ένα κοντινό μέλλον, σε ένα απομονωμένο ελληνικό νησί υπό ξένη κατοχή, όπου η κλιματική αλλαγή, η εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και η καταπίεση διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα.
Κεντρικός ήρωας είναι ο Μανώλης, ένας νεαρός καλλιτέχνης του δρόμου με διαταραχή ομιλίας, ο οποίος αναγκάζεται να υποδυθεί τον Χριστό σε μια μεγαλοπρεπή αναπαράσταση των Παθών. Η άφιξη μιας ομάδας Ελλήνων προσφύγων και η σκληρή αντιμετώπισή τους τον οδηγούν σταδιακά από τη σιωπή και την υποταγή στην αφύπνιση και την αντίσταση απέναντι στην αδικία.
Μέσα από αυτή τη φουτουριστική αλληγορία, ο σκηνοθέτης επαναπροσεγγίζει τα διαχρονικά ζητήματα που ανέδειξε ο Καζαντζάκης: την προσφυγιά, την κοινωνική αδικία, την υποκρισία, την πίστη, την εξουσία και την ανθρώπινη αλληλεγγύη.
Το σενάριο υπογράφουν ο Θοδωρής Παπαδουλάκης και η Αλεξάνδρα Δυράνη-Μαούνη, ενώ πρωταγωνιστούν, μεταξύ άλλων, οι Αναστάσης Λαουλάκος, Κίκα Γεωργίου, Βαγγέλης Μουρίκης, Αλέξανδρος Λογοθέτης, Φωτεινή Πελούζο και Γιάννης Αναστασάκης, με τη συμμετοχή και του Ιταλού ηθοποιού Maurizio Lombardi. Τη μουσική υπογράφει ο Μίνως Μάτσας.
ΝΙΚΟΣ ΣΓΟΥΡΟΣ
