Δε διαφαίνεται ότι το πρόβλημα της στελέχωσης της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου θα αντιμετωπιστεί από το Υπουργείο Πολιτισμού σύντομα, με τη σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα που απαιτείται, αν κρίνομε από την απάντηση που έδωσε στον Αντιπεριφερειάρχη Λασιθίου Γιάννη Ανδρουλάκη, όταν εκείνος, ζήτησε με επιστολή του να ληφθεί η αναγκαία πρόνοια ώστε να μπορέσει να λειτουργήσει ομαλά η Εφορεία, που έχει μείνει με μία μόνιμη αρχαιολόγο η οποία ανέλαβε πρόσφατα και αναπληρώτρια προϊσταμένη της Εφορείας!
Το πρόβλημα της δραματικής αποστελέχωσης της ΕΦΑΛΑΣ περιέγραψε η ΑΝΑΤΟΛΗ τον περασμένο μήνα, με ρεπορτάζ, ύστερα και από την αποχώρηση της διευθύντριας της Εφορείας Χρύσας Σοφιανού, η οποία, κάτω από την ασφυκτική πίεση του όγκου γραφειοκρατικής, κυρίως, δουλειάς, χωρίς το αντίστοιχο αναγκαίο προσωπικό για να διεκπεραιωθεί στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, επίσπευσε το χρόνο συνταξιοδότησής της και αποχώρησε. Ταυτόχρονα αποχώρησε από την ΕΦΑΛΑΣ και η μόνη μόνιμη αρχιτέκτονας η Δάφνη Χρονάκη, φροντίζοντας πριν να διεκπεραιώσει τους φακέλους έργων και επενδύσεων που είχε χρεωθεί. Το κενό που έχει δημιουργηθεί είναι μεγάλο, πολύ σοβαρό, γιατί εκτός από το καθαρά επιστημονικό, ανασκαφικό, ερευνητικό κλπ. έργο που πρέπει να υλοποιείται, το έργο της Εφορείας Αρχαιοτήτων συνδέεται εκ του νόμου και με ευρύ φάσμα αν όχι με όλα τα εκτελούμενα έργα του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, δήμων κλπ, για τις αυτοψίες, βεβαιώσεις και εγκρίσεις που χορηγεί.
Ενδιαφέρον πάντως έχει η απάντηση που έλαβε ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου στο αίτημα για την ενίσχυση με προσωπικό της ΕΦΑΛΑΣ. Όπως είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ο κ. Ανδρουλάκης, το Υπουργείο Πολιτισμού απάντησε, μεταξύ άλλων ότι «από το ΥΠΠΟ δίνεται προτεραιότητα στη διεκπεραίωση αιτημάτων αδειοδοτήσεων και καταβάλλεται κάθε προσπάθεια προκειμένου να ανταποκριθεί στον αυξανόμενο αριθμό αιτημάτων…. Έχουν ήδη δοθεί από το γραφείο του Γενικού Γραμματέα Πολιτισμού και από τη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς του ΥΠΠΟ προς την αρμόδια Εφορεία οδηγίες για προτεραιοποίηση των εκκρεμών υποθέσεων…. Προς οριστική επίλυση αναμένεται στο άμεσο χρονικό διάστημα η στελέχωση της ΕΦΑΛΑΣ με μόνιμο προσωπικό, ενώ έως τότε και προκειμένου να διεκπεραιωθούν οι εκκρεμείς υποθέσεις θα συνδράμει η Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης του ΥΠΠΟ…. Υπάρχει μέριμνα για τη στελέχωση της εν λόγω Εφορείας, με αναζήτηση και άλλων λύσεων προς αυτή την κατεύθυνση..», αναφέρει μεταξύ άλλων το υπουργείο.
Ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου, απάντησε με το οφειλόμενο «τάκτ» στην επιστολή του υπουργείου Πολιτισμού. Εξ άλλου υπάρχει καλή συνεργασία, όπως αναφέρει και ο ίδιος, που επιβεβαιώνεται διαχρονικά και μέσα από τις προγραμματικές συμβάσεις που συνυπογράφουν Αντιπεριφέρεια – ΕΦΑΛΑΣ – ΥΠ.ΠΟ., με κονδύλια, βέβαια, που διαθέτει η Περιφέρεια Κρήτης και όχι το υπουργείο…
Στην επιστολή του αναφέρει συγκεκριμένα ο κ. Ανδρουλάκης:
«Με την παρούσα επιστολή ευχαριστούμε ιδιαιτέρως τις αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και την αξιότιμη Υπουργό, κα Μενδώνη, προσωπικά, για την άμεση ανταπόκριση και τις προσπάθειες επίλυσης των προβλημάτων που δημιουργεί η έλλειψη προσωπικού στην εύρυθμη λειτουργία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λασιθίου.
Αναμένουμε την οριστική επίλυση του θέματος, σύμφωνα με την επιστολή- απάντηση που λάβαμε και είμαστε στη διάθεσή σας, στο πλαίσιο της εξαιρετικής συνεργασίας των Υπηρεσιών μας και των αρμοδιοτήτων μας, να συνδράμουμε στο έργο σας».
Oσον αφορά την απάντηση του υπουργείου σχετικά με τον τρόπο που υποδεικνύει για να λειτουργήσει, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι ενώ αναγνωρίζει ότι υπάρχουν εκκρεμείς υποθέσεις – και σύμφωνα με πληροφορίες μας είναι πολλές και υπάρχει πίεση για τη διεκπεραίωσή τους – επιλέγει την εμβαλωματική λύση είτε της αποστολής εκκρεμών φακέλων προς διεκπεραίωση στο Ηράκλειο ή την περιοδική μετάβαση υπαλλήλων της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων και Τεχνικών Έργων Κρήτης του ΥΠΠΟ, από το Ηράκλειο στον Αγιο Νικόλαο για τη διεκπεραίωσή τους. Τι από τα δυο δεν το διευκρινίζει…
Επίσης αναφέρει ότι «αναμένεται στο άμεσο χρονικό διάστημα η οριστική επίλυση στη στελέχωση της ΕΦΑΛΑΣ», χωρίς επίσης αποσαφήνιση το πώς θα γίνει κάτι τέτοιο. Γιατί απ’ ό,τι γνωρίζουμε και η ΑΝΑΤΟΛΗ το έχει γράψει, μέσω διαγωνισμού του ΑΣΕΠ που έγινε προ διετίας, μόνο ένας/μία αρχαιολόγος και ένας/μία αρχιτέκτονας προσελήφθησαν, χωρίς να είναι βέβαιο αν έχουν αποδεχθεί και οι δύο το διορισμό ούτε και πότε ακριβώς θα αναλάβουν υπηρεσία, αν τον δεχθούν…
Η ΕΦΑΛΑΣ έχει αρμοδιότητα σε ένα νομό με τεράστιο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, πλήθος αρχαιολογικών χώρων και πολύ σπουδαίων αρχαιολογικών μνημείων που συγκαταλέγονται ψηλά στη λίστα επισκεψιμότητας πανελλαδικώς, που απαιτούν ιδιαίτερης μέριμνας, ανάδειξης και προστασίας. Το ανασκαφικό έργο και γενικότερα η αρχαιολογική έρευνα είναι εκτεταμένη στο Ν. Λασιθίου, ευτυχώς με τη συνδρομή και συμμετοχή ξένων αρχαιολογικών σχολών, υπό την εποπτεία, όμως, της ΕΦΑΛΑΣ.
Δυστυχώς το αυτό καθ’ αυτό αντικείμενο των αρχαιολόγων της Εφορείας, που θα έπρεπε να είναι το αρχαιολογικό ανασκαφικό έργο και η μελέτη του, έχουν εδώ κα πολλά χρόνια περιέλθει σε δεύτερη και τρίτη προτεραιότητα, αφού οι ελάχιστες που έμειναν αναλώθηκαν κυρίως σε διοικητικά καθήκοντα. Τα μουσεία και οι αρχαιολογικές συλλογές του νομού – εκτός του νέου μουσείου Αγίου Νικολάου – παρουσιάζουν αρκετές ανάγκες ή υπολειτουργούν, παρά τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η Εφορεία, με τα μέσα και τους πόρους που της διαθέτει το υπουργείο.
Παράλληλα είναι νομός που όπου και να σκάψει κανείς για ένα έργο ιδιωτικό, δημόσια ή κοινής ωφέλειας απαιτείται επίβλεψη αρχαιολόγου και έκδοση βεβαίωσης για να υλοποιηθεί. Επίσης, υπάρχουν σοβαρές εμπλοκές στην τοπική ανάπτυξη και εντείνονται τα αιτήματα για αναθεώρηση του εύρους των αρχαιολογικών ζωνών, που πρέπει να προχωρήσει και απαιτείται αρκετή δουλειά από την τοπική Εφορεία. Το πολύ σημαντικό, για την τοπική ανάπτυξη αλλά και για την προστασία του τοπίου και του φυσικού περιβάλλοντος, έργο του ελέγχου και χορήγησης εγκρίσεων για πλήθος επενδύσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ξενοδοχείων κλπ. απαιτεί νέες προσλήψεις και προγραμματισμό μόνιμου προσωπικού στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου.
Περιμένομε λοιπόν το ολοκληρωμένο σχέδιο του ΥΠ.ΠΟ. για την οργάνωση και στελέχωση της ΕΦΑΛΑΣ, ώστε να μπορέσει σύντομα να ανταποκριθεί στην πολύ σοβαρή αποστολή της.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
