Την πολιτική και στις αποφάσεις του Υπουργείου Τουρισμού που στοχεύουν στη διαρκή αναβάθμιση των τουριστικών σπουδών και της ίδιας της Τουριστικής Σχολής αλλά και στις γενικότερες πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει ως υπουργός σε ένα από τα πιο κρίσιμα υπουργεία της χώρας μας, παρουσιάζει η Υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη στην ΑΝΑΤΟΛΗ, με αφορμή την αυριανή επίσκεψή της στον Άγιο Νικόλαο. Σκοπός είναι η υπογραφή μνημονίου συνεργασίας με το Δήμο Αγίου Νικολάου για την ανέγερση σύγχρονων εγκαταστάσεων για τη στέγαση της ΑΣΤΕΚ.
Η κ. Κεφαλογιάννη δέχθηκε και απάντησε στις ερωτήσεις που της θέσαμε, ξεδιπλώνοντας τη στρατηγική και τη στόχευση του υπουργείου και γενικότερα της πολιτικής της κυβέρνησης στον πιο νευραλγικό τομέα παραγωγής, στον οποίο εξάλλου στηρίζεται κατά το μεγαλύτερο μέρος και η τοπική οικονομία στην ευρύτερη περιοχή του Αγίου Νικολάου. Ακολουθεί η συνέντευξη:
Η ΑΣΤΕΚ
ΑΝΑΤΟΛΗ: Η Σχολή Τουριστικής Εκπαίδευσης Κρήτης (ΑΣΤΕΚ) αποτελεί ιστορικά την πρώτη δομή ανώτερης Εκπαίδευσης στον Άγιο Νικόλαο, που συμπληρώνει φέτος 30 χρόνια λειτουργίας στον τόπο μας. Όμως, διαχρονικά, αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υποστελέχωσης και κτιριακών υποδομών. Ποια είναι τα μέτρα που σκοπεύετε να λάβετε για την επίλυση αυτών των ζητημάτων;
ΟΛΓΑ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗ: Η ΑΣΤΕΚ πράγματι έχει διαδραματίσει διαχρονικά έναν ισχυρό ρόλο για την ουσιαστική ανάδειξη του προορισμού σε κέντρο γεφύρωσης της τουριστικής εκπαίδευσης με την τουριστική αγορά εργασίας. Αναγνωρίζοντας, ωστόσο, από την πρώτη στιγμή, τα διαχρονικά προβλήματα στελέχωσης και υποδομών του εκπαιδευτηρίου, έχουμε προχωρήσει σε σημαντικές παρεμβάσεις, στην κατεύθυνση εξομάλυνσής τους.
Όσον αφορά στο ζήτημα της υποστελέχωσης: Για πρώτη φορά μετά από δυο δεκαετίες, με διάταξη που νομοθετήσαμε στον ν.5121/2024 μεριμνήσαμε για την στελέχωση και της ΑΣΤΕΚ με μόνιμο προσωπικό. Στόχος ήταν η κάλυψη όλου του εύρους των αναγκών σε Υπηρεσίες της Σχολής. Ήδη έγιναν γραπτοί διαγωνισμοί του ΑΣΕΠ, μετά τον προγραμματισμό προσλήψεων το 2023, και καλύφθηκαν 3 θέσεις, ενώ οι νέοι μόνιμοι υπάλληλοι έχουν αναλάβει υπηρεσία.
Για το 2025, στον αντίστοιχο προγραμματισμό, εγκρίθηκαν, μετά από αίτημα του Υπουργείου, μόνιμες θέσεις 5 εκπαιδευτικών και μια διοικητικού. Στον δε προγραμματισμό προσλήψεων έτους 2026, εγκρίθηκαν επιπλέον 2 θέσεις μόνιμων εκπαιδευτικών. Αυτές οι συνολικά 7 μόνιμες θέσεις εκπαιδευτικού προσωπικού θα προκηρυχθούν το αμέσως επόμενο διάστημα για να καλυφθούν. Ενώ για το 2027 στον προγραμματισμό προσλήψεων θα προβλεφθεί και προκηρυχθεί ακόμα μια διοικητική θέση και πλέον καλύπτονται όλες οι οργανικές θέσεις διοικητικού προσωπικού.
Σε σχέση με το θέμα των κτηριακών υποδομών: Στο πλαίσιο μιας ενιαίας και συνεκτικής πολιτικής, που εφαρμόζουμε για την αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, προχωράμε σε μια δέσμη πρωτοβουλιών αναφορικά και με τον εκσυγχρονισμό των υποδομών των εκπαιδευτηρίων.
Στην κατεύθυνση αυτή, πρόκειται να συνυπογράψουμε με τη δημοτική αρχή Αγίου Νικολάου, κατά την επίσκεψή μου στην περιοχή, στις 17 Ιουλίου, Μνημόνιο Συνεργασίας, που ουσιαστικά δρομολογεί την επόμενη μέρα της ΑΣΤΕΚ, δίνοντας προοπτικές προτύπου για την τουριστική εκπαίδευση του μέλλοντος, πάντοτε φυσικά υπό την απαραίτητη προϋπόθεση συνεργασίας κράτους, τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδιωτικού τομέα.
ΑΝΑΤΟΛΗ: Οι σπουδαστές της ΑΣΤΕΚ έχουν εκφράσει ανησυχίες για τις συνθήκες διαβίωσης (έλλειψη σίτισης, φοιτητικής εστίας κλπ.) και σπουδών στην ΑΣΤΕΚ καθώς και για τη δυσχερή θέση τους λόγω υποβαθμισμένου πτυχίου για μεταπτυχιακές σπουδές, ύστερα μάλιστα από τη μείωση από 4 σε 3 έτη της διάρκειας των σπουδών τους. Ποιες συγκεκριμένες λύσεις σχεδιάζει το Υπουργείο για την άμεση επίλυση των δίκαιων αιτημάτων τους;
O.K.: Οι Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπαίδευσης ανήκουν στην Τριτοβάθμια Ανώτερη Εκπαίδευση, δεδομένου μάλιστα ότι η εισαγωγή υποψηφίων σε αυτές γίνεται μέσω πανελλαδικών εξετάσεων. Το πτυχίο που αποκτούν οι απόφοιτοι διαβαθμίζεται στο επίπεδο 5 του Εθνικού και Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων (HQF και EQF).
Το Υπουργείο Τουρισμού, συμμορφούμενο ως όφειλε στις νομοθετικές προβλέψεις, που απορρέουν, μεταξύ άλλων, και από το Σύνταγμα, εναρμόνισε τον συνολικό χρόνο φοίτησης των σπουδαστών σε 3 έτη, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα το εξαιρετικά υψηλό επίπεδο τουριστικής κατάρτισης, ώστε οι απόφοιτοι να μπορούν να ανταπεξέλθουν στο ιδιαίτερα ανταγωνιστικό περιβάλλον του τουρισμού.
Η επαναφορά της τριετίας σε συνδυασμό με την κρίσιμη νομοθετική πρωτοβουλία που λάβαμε με τον νόμο 5121/2024, δίνουν τη δυνατότητα στους απόφοιτους των Α.Σ.Τ.Ε. να κατατάσσονται, χωρίς κατατακτήριες εξετάσεις, σε Τμήματα Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, με ακαδημαϊκό αντικείμενο τις τουριστικές σπουδές, και να έχουν έτσι, για πρώτη φορά, τη δυνατότητα λήψης πτυχίου επιπέδου 6.
Η Τουριστική Εκπαίδευση
ΑΝΑΤΟΛΗ: Πέρα από τα τρέχοντα προβλήματα, ποιο είναι το ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο του Υπουργείου για τη συνολική αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό της τουριστικής εκπαίδευσης στη χώρα μας;
Ο.Κ.: Η αναβάθμιση της τουριστικής εκπαίδευσης και κατάρτισης αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για το Υπουργείο Τουρισμού.
Στόχος μας είναι ένα δυναμικό σύστημα εκπαίδευσης, εναρμονισμένο με τις σύγχρονες ανάγκες μιας ισχυρά ανταγωνιστικής, διεθνούς αγοράς, μέσα στην οποία οι ταξιδιωτικές αναζητήσεις μεταβάλλονται, έχοντας ως πυρήνα τις υψηλής ποιότητας εξατομικευμένες εμπειρίες.
Είναι σαφές, επομένως, ότι η ποιότητα των υπηρεσιών, στην οποία στοχεύουμε, έχει πάνω από όλα ανθρώπινο πρόσωπο. Στην κατεύθυνση αυτή, δεν επιδιώκουμε απλώς να στρέψουμε το ενδιαφέρον στις τουριστικές σπουδές, αλλά να εμπνεύσουμε τη νέα γενιά, να γίνει πρεσβευτής μιας Ελλάδας που ευημερεί, με κινητήριο δύναμη τον τουρισμό. Θέλουμε οι νέοι άνθρωποι να επιλέγουν συνειδητά να σταδιοδρομούν στον τουρισμό, γνωρίζοντας ότι πρόκειται για έναν δυναμικό και δημιουργικό τομέα της οικονομίας, με σημαντική προοπτική.
ΑΝΑΤΟΛΗ: Ένα από τα μεγαλύτερα αγκάθια της τουριστικής αγοράς, τόσο στην Κρήτη όσο και πανελλαδικά, είναι η τεράστια έλλειψη εργαζομένων στον ξενοδοχειακό τομέα. Ποιες πρωτοβουλίες λαμβάνετε για να αντιμετωπίσετε αυτό το φαινόμενο και να κάνετε τα τουριστικά επαγγέλματα ξανά ελκυστικά;
Ο.Κ.: Ο ελληνικός τουρισμός θα βασίζεται πάντοτε στους ανθρώπους που κρατούν ζωντανή την αξία της ελληνικής φιλοξενίας. Γι’ αυτό και η ενδυνάμωση του ανθρώπινου δυναμικού, που συνδέεται άρρηκτα με την τουριστική εκπαίδευση και κατάρτιση, ήταν από την πρώτη στιγμή κρίσιμος στρατηγικός μας στόχος.
Στην κατεύθυνση αυτή, προχωρήσαμε με σημαντικές νομοθετικές πρωτοβουλίες και δράσεις, όπως:
Η αναβίωση του μοντέλου «ξενοδοχείου- εκπαιδευτηρίου», που συνδυάζει θεωρητική εκπαίδευση με πρακτική εξάσκηση στον ίδιο χώρο. Είναι ένα μοντέλο εκπαίδευσης που βασίζεται στην ελβετική εμπειρία, το οποίο διαχρονικά συνέβαλε στο εξαιρετικά υψηλό επίπεδο κατάρτισης και ανάπτυξης εργασιακής ετοιμότητας επί του πεδίου (δηλαδή εντός ξενοδοχείου).
Προβλέψαμε, λοιπόν, νομοθετικά, Συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), στοχεύοντας να αξιοποιήσουμε τα κτήρια των εκπαιδευτικών μονάδων, αρμοδιότητας του Υπουργείου, που διαθέτουν άδεια δόμησης ξενοδοχείου, και στεγάζονται στα πρώην ξενοδοχεία «ΞΕΝΙΑ -Ήλιος». Συγκεκριμένα αναφέρομαι στις Σχολές Ανώτερης Επαγγελματικής Κατάρτισης Τουρισμού Αττικής στην Ανάβυσσο, Μακεδονίας στην Περαία Θεσσαλονίκης, καθώς και στο Κοκκίνη Χάνι Ηρακλείου Κρήτης.
Ιδιαίτερη έμφαση δώσαμε επίσης στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού. Με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προϋπολογισμού 45 εκ. ευρώ, υλοποιήσαμε πρόγραμμα επανειδίκευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων (upskilling και reskilling), το οποίο ολοκλήρωσαν πρόσφατα περισσότεροι από 18.000 εργαζόμενοι στον τουρισμό, καθώς και εποχικά και μακροχρόνια άνεργοι.
Για τη δε βελτίωση των συνθηκών εργασίας, προβλέψαμε στον τουριστικό νόμο 5121/24 την κατασκευή κτηρίων για τη στέγαση των εργαζομένων στα ξενοδοχειακά καταλύματα.
Γενικότερα όμως για το εργασιακό θέμα, θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι ο τουριστικός τομέας- και ειδικά ο ξενοδοχειακός κλάδος – έχει να επιδείξει ένα θετικό παράδειγμα μέσα από τη λειτουργία των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων, οι οποίες διαχρονικά συνέβαλαν στη διαμόρφωση ενός πλαισίου προβλεψιμότητας, εργασιακής ειρήνης και προστασίας της ανταγωνιστικότητας του προϊόντος.
Με αφορμή αυτή την παραδοχή, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε και τις σημαντικές πολιτικές που εφαρμόζονται για το θέμα και σε επίπεδο συνολικά της κυβέρνησης, όπως η πρόσφατη συμφωνία των κοινωνικών εταίρων για τις συλλογικές συμβάσεις, αλλά και η εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
Η Μαρίνα
ΑΝΑΤΟΛΗ: Η Μαρίνα του Αγίου Νικόλαου αποτελεί σημείο αναφοράς για τον θαλάσσιο τουρισμό. Μετά την ολοκλήρωση της μεγάλης επένδυσης αναβάθμισης των υποδομών της, ποια είναι τα επόμενα βήματα του Υπουργείου.
Ο.Κ.: Στρατηγική του Υπουργείου Τουρισμού είναι η ενίσχυση της ισόρροπης και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης, ώστε τα οφέλη από τον ελληνικό τουρισμό να κατανέμονται δίκαια σε ολόκληρη τη χώρα. Ταυτόχρονα επιδιώκουμε, η Ελλάδα να παραμείνει ανάμεσα στους κορυφαίους 10 προορισμούς παγκοσμίως, ενισχύοντας ισχυρά την ανταγωνιστικότητά της διεθνώς.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Υπουργείο Τουρισμού, επένδυσε δυναμικά στην ανάδειξη, με σύγχρονα εργαλεία και υποδομές, των ειδικών μορφών τουρισμού. Ιδιαίτερη έμφαση, στην κατεύθυνση αυτή, δόθηκε στην ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού. Αφιέρωσε σημαντικό μέρος των διαθέσιμων πόρων του προγράμματος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας στην αναβάθμιση των τουριστικών λιμένων της χώρας, με αποτέλεσμα σήμερα να ολοκληρώνεται πλήθος έργων εκσυγχρονισμού των υποδομών τους, σε ολόκληρη την επικράτεια. Σε αυτά βεβαίως περιλαμβάνεται και το έργο για την αναβάθμιση του τουριστικού λιμένα Αγίου Νικολάου. Το συγκεκριμένο έργο αφορά σε μία σημαντική επένδυση συνολικού ύψους 2 εκ. ευρώ, με την επιχορήγηση δαπανών για κτηριακές εγκαταστάσεις, προμήθεια εξοπλισμού και υποδομών προσβασιμότητας, που εκσυγχρονίζουν την εικόνα και τον πολυλειτουργικό χαρακτήρα της μαρίνας, και βεβαίως, ενδυναμώνουν τη στρατηγική θέση της πόλης στην Ανατολική Κρήτη.
Ήδη έχει υποβληθεί το τελικό αίτημα καταβολής ενίσχυσης από τη Δημοτική Ανώνυμη Εταιρεία Αγίου Νικολάου (ΔΑΕΑΝ) και εντός του μήνα θα πραγματοποιηθεί ο έλεγχος πιστοποίησης ολοκλήρωσης του έργου από το Υπουργείου Τουρισμού.
Στρατηγική για τον Τουρισμό
ΑΝΑΤΟΛΗ: Η βιωσιμότητα και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για το Λασίθι. Πως το υπουργείο σας σχεδιάζει να συμβάλει στην στρατηγική αυτή επιλογή; Ποιο είναι το προσωπικό σας μήνυμα προς τους κατοίκους και τους επαγγελματίες του Αγίου Νικόλαου;
Ο.Κ.: Η βιωσιμότητα και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου αποτελούν, όπως είπαμε, βασικούς άξονες της εθνικής μας στρατηγικής για τον τουρισμό. Στόχος μας είναι ένα πρότυπο ανάπτυξης που δημιουργεί αξία για τον επισκέπτη, προστατεύει το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο κάθε προορισμού και ενισχύει την ευημερία των τοπικών κοινωνιών.
Κεντρικός άξονας αυτής της στρατηγικής είναι η διαφοροποίηση του ελληνικού τουριστικού προϊόντος. Προχωρούμε σταθερά πέρα από το παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα», επενδύοντας στις ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ο θαλάσσιος, ο αγροτουρισμός, ο γαστρονομικός, ο ορεινός και περιπατητικός τουρισμός, καθώς και ο τουρισμός ευεξίας και υγείας. Πρόκειται για μορφές τουρισμού που συμβάλλουν ουσιαστικά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και στη χωρική διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας.
Η στρατηγική αυτή υποστηρίζεται από ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο. Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια πιο ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη των προορισμών, με γνώμονα τη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής και σεβασμό στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και στην ιδιαίτερη ταυτότητα κάθε τόπου. Παράλληλα προωθούμε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης και προβολής μέσα από τους Οργανισμούς Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών (DMMOs) και το Εθνικό Παρατηρητήριο Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης, ώστε οι πολιτικές μας να βασίζονται σε πραγματικά δεδομένα και ανάγκες κάθε περιοχής.
Το Λασίθι διαθέτει όλα τα συγκριτικά πλεονεκτήματα ώστε να πρωταγωνιστήσει στο νέο μοντέλο ποιοτικής και βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης που προωθούμε. Από τον Άγιο Νικόλαο και τη λίμνη Βουλισμένη έως τον κόλπο του Μιραμπέλλου, την Ελούντα, τη Σπιναλόγκα, το Οροπέδιο Λασιθίου, το Δικταίον Άντρον, το Παγκόσμιο Γεωπάρκο Unesco της Σητείας και τα χωριά της ενδοχώρας, συνδυάζει πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο, το οποίο συνυπάρχει με μια ισχυρή γαστρονομική παράδοση, που μπορεί να προσφέρει αυθεντικές εμπειρίες καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Με στόχο την ανάδειξη αυτών των συγκριτικών πλεονεκτημάτων, αξιοποιούμε τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, χρηματοδοτώντας έργα που αναβαθμίζουν το τουριστικό προϊόν του Λασιθίου. Είπαμε προηγουμένως για τη σημασία της αναβάθμισης του τουριστικού λιμένα Αγίου Νικολάου. Παράλληλα, τα έργα βελτίωσης της προσβασιμότητας στις παραλίες των Δήμων Αγίου Νικολάου και Ιεράπετρας διευρύνουν τις δυνατότητες πρόσβασης για όλους τους επισκέπτες και αναδεικνύουν τον συμπεριληπτικό χαρακτήρα του προορισμού.
Ιδιαίτερη σημασία δίνουμε, επίσης, στη διασύνδεση του τουρισμού με την αγροδιατροφή και τη γαστρονομία. Μέσα από το Δίκτυο Αγροτουρισμού και Γαστρονομίας, την ανάπτυξη επισκέψιμων παραγωγικών μονάδων και θεματικών διαδρομών, επιδιώκουμε τα τοπικά προϊόντα να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ταξιδιωτικής εμπειρίας. Για το Λασίθι, με την ιδιαίτερη γαστρονομική του παράδοση, αυτή η σύνδεση αποτελεί σημαντικό μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης και επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.
Παράλληλα, μεγάλα αναπτυξιακά έργα, όπως ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης και το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι, αναμένεται να βελτιώσουν θεαματικά τις μετακινήσεις και την προσβασιμότητα στους τόπους της ευρύτερης περιοχής, μέσα από ένα σύγχρονο δίκτυο διασύνδεσης των προορισμών της Κρήτης.
Όλες αυτές οι πολιτικές υπηρετούν έναν κοινό στόχο. Μια τουριστική ανάπτυξη που αναδεικνύει την ιδιαίτερη ταυτότητα του προορισμού, δημιουργεί ευκαιρίες για τις τοπικές κοινωνίες και διασφαλίζει ότι τα οφέλη του τουρισμού έχουν διάρκεια και ουσιαστικό αποτύπωμα στον τόπο.
Το Υπουργείο Τουρισμού θα συνεχίσει να στηρίζει με συνέπεια αυτή την προσπάθεια, υλοποιώντας πολιτικές και στοχευμένες δράσεις, που ενισχύουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού. Το Λασίθι, άλλωστε, διαθέτει όλα τα πλεονεκτήματα για να πρωταγωνιστήσει σε αυτό το νέο πρότυπο ανάπτυξης, αναδεικνύοντας ακόμη περισσότερο την ιδιαίτερη ταυτότητά του, που το καθιστούν μοναδικό προορισμό.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
