Θυμίζουμε το συγκλονιστικό γεγονός του περασμένου καλοκαιριού, που ήταν μια πράξη με ύψιστο περιεχόμενο, συμβολισμό και αξία: Τη διάσωση του δελφινιού στην Ελούντα. Αυθόρμητη πράξη, που διέπεται όμως από τα ιδανικά του αλτρουισμού και ανθρωπισμού. Μια μικρή παρέα φίλων με φιλοπεριβαλλοντικά κίνητρα, αγνοώντας και υπερβαίνοντας την κρατούσα αντίληψη του κέρδους (που πρυτανεύει ως κίνητρο στις τουριστικές περιοχές) υπερβαίνοντας τους εαυτούς τους σε επτά ωρών προσπάθεια, διέσωσαν ένα δελφίνι εγκλωβισμένο στα αβαθή νερά του κόλπου της Ελούντας. Παγιδευμένο και έχοντας χάσει τον προσανατολισμό του, πάλευε για τη ζωή του τρεις συνεχείς μέρες, χωρίς κανένας να αναλαμβάνει πρωτοβουλία. Αντίθετα, είχε γίνει περίεργο θέαμα και πρωτοφανές αξιοθέατο. Σχεδόν όλοι το έβλεπαν σαν μια ακόμα ατραξιόν επαύξησης του τουριστικού κέρδους με σκάφη, στην περιοχή της Ελούντας.
Μας λέει ο Κωστής Μαυρικάκης: «Με αυτή την παρατεταμένη αδιαφορία και βλέποντας από το μπαλκόνι του σπιτιού μου το δελφίνι να χαροπαλεύει, ένιωθα ότι κι εγώ ήμουν υπεύθυνος και υπόλογος απέναντι στη Φύση, στο οικοσύστημα, στο περιβάλλον. Ένιωθα να δοκιμάζονται οι αξίες και τα πρότυπα του ανθρώπινου είδους. Μια φωνή μέσα μου με καλούσε να δράσω…»
Οι εθελοντές δύτες Μιχάλης Βασιλάκης, Ζαχαρίας Ζερβός και Άλκης Βατέλλης μαζί με τους εθελοντές πολίτες Κωστή Μαυρικάκη και τον γιο του φοιτητή Μάνο Μαυρικάκη πάνω σε εξωλέμβια βάρκα, με μια αυτοσχεδιαστική επιχείρηση διάσωσης, κολυμπώντας δίπλα στο πανάρχαιο θηλαστικό της θάλασσας και κάνοντάς το να νιώσει ότι είναι ομάδα, ότι είναι μια οικογένεια, ύστερα από εξαντλητικές προσπάθειες διάρκειας επτά ωρών, γιατί το δελφίνι έβλεπε άμμο και δεν αποφάσιζε να περάσει από το Κανάλι (που εκεί κοντά κολυμπούσαν κι άλλα δελφίνια μέσα στο ψηφιδωτό δάπεδο της παλαιοχριστιανικής εκκλησίας!) και γιατί στο πέρασμα της Σπιναλόγκας υπήρχαν τουριστικά πλοιάρια που τα απέφευγε, κατόρθωσαν να καθοδηγήσουν με ασφάλεια το εγκλωβισμένο δελφίνι έξω από το μπουγάζι της Σπιναλόγκας στα βαθιά νερά και στο φυσικό του περιβάλλον, σώζοντάς του τη ζωή.
Αυτό το έμαθε η επίσημη Αθήνα. Έτσι, την περασμένη Πέμπτη το βράδυ, την ώρα που το δελφίνι του καλοκαιριού ησύχαζε μέσα στα σκοτεινά μακρινά βαθιά νερά του, η Ακαδημία στα μέρη των ανθρώπων βράβευε τους Ελουδιανούς που το κράτησαν στη ζωή. Δεν ήταν η μόνη βράβευση της βραδιάς. Η σειρά των δικών μας ήταν στο νούμερο 45 (στην Τάξη Ηθικών και Πολιτικών Επιστημών), οι τελευταίοι στον κατάλογο!
Είχαν προηγηθεί κι άλλες βραβεύσεις που αφορούσαν την Κρήτη, όπως στον Αλέξη Καλοκαιρινό για την Εταιρεία Κρητικών Ιστορικών Μελετών ή στον μητροπολίτη Κισσάμου Αμφιλόχιο για την Ορθόδοξη Ακαδημία Κρήτης ή στη Μαριάννα Βαρδινογιάννη για τον Σύλλογο «Ελπίδα». Όμως οι Ελουδιανοί από τελευταίοι «στη λίστα» γίνανε πρώτοι στις καρδιές όλων, με την ανθρώπινη ιστορία τους, με το ότι ήταν πολλοί μαζί – ενώ οι άλλοι πιο πριν προσέρχονταν ένας ένας – και κυρίως επειδή ο Μιχάλης Βασιλάκης κρατούσε στην αγκαλιά του τον γιο του, που πήρε από τον πρόεδρο της Ακαδημίας (τον πρώην πρωθυπουργό) Λουκά Παπαδήμο τον έπαινο του πατέρα του. Το αντίστροφο συνέβη με τον Κωστή Μαυρικάκη, που πήρε τον έπαινο του γιού του, γιατί ο Μάνος Μαυρικάκης, που συμμετείχε στη διάσωση, έλειπε στην Κύπρο όπου είναι φοιτητής της Νομικής. Μάλιστα ο πρύτανης Γουλιάμος συγχαίρει τον Μαυρικάκη, «που εκκολάπτει και εμπεδώνει όχι μόνο υψηλή γνώση αλλά και ένα αξιακό μοντέλο με ανθρωπιστικό και κοινωνικό περιεχόμενο». Τονίζοντας πως η διάκριση «αναντίλεκτα αποτελεί μέγιστη τιμή εκτός από τον φοιτητή και στο ίδιο το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου».
Μέσα στην τόση επισημότητα, δεν απέφυγαν οι Αθηναίοι – τιμώντας τους δικούς μας – και ορισμένα λάθη. Για παράδειγμα, στον γραπτό Έπαινο που τους δώσανε, διαβάζουμε τα εξής: «Τύχη αγαθή έδοξε τη Ακαδημία Αθηνών επαίνω τιμήσαι ότι την 12ην Ιουνίου 2017 δέλφινα εν νήσω Κρήτη διέσωσαν παράδειγμα ευψυχίας καταλιπόμενοι…» Πού είναι το λάθος; Μα, στην ημερομηνία: Είναι 21 Ιουνίου και όχι το ανεστραμμένο 12 Ιουνίου που βάλανε. Και γιατί λέω «είναι» και όχι «ήταν»; Γιατί είναι επίσημο έγγραφο και μένει. Αλλά αυτά είναι ψιλά γράμματα στην εποχή που ζούμε. Ή, διαβάσαμε στη λεζάντα της εφημερίδας «Ναυτεμπορική» στην φωτογραφία τους «…στα αβαθή νερά του Ρεθύμνου» και όχι «της Ελούντας». Όλα αυτά όμως σβήνουνε μες στη μεγάλη χαρά της βράβευσης.
Ο Κωστής Μαυρικάκης δήλωσε τα εξής: «Πιστεύοντας ότι διερμηνεύω πλήρως τα συναισθήματα όλων των φίλων της εθελοντικής ομάδας, θέλω να ευχαριστήσω από καρδιάς την ολομέλεια του κορυφαίου Πνευματικού Ιδρύματος της χώρας μας, της Ακαδημίας Αθηνών, που ανεγνώρισε, σ’ αυτήν την ταπεινή και αυθόρμητη πράξη, υψηλές αξίες και συμβολισμούς, σε μια εποχή που δοκιμάζονται πρότυπα και ιδανικά. Εμείς οι Έλληνες, για χιλιάδες χρόνια, χτίζουμε και ξοδεύουμε τις ζωές μας πάνω στο υγρό στοιχείο. Η θάλασσα για τον ελληνισμό είναι αυτή που κυλάει μαζί με το αίμα στις φλέβες του. Τα δελφίνια είναι το συστατικό στοιχείο ενός αγέραστου αιγαιακού και μινωικού πολιτισμού επί πολλούς τώρα αιώνες. Εξακολουθούν να παραμένουν σήμερα ο πιο κοντινός και ο πιο συναρπαστικός φίλος του ανθρώπου, παρά την ακόρεστη βουλιμία του πολιτισμού μας πάνω στα θαλάσσια οικοσυστήματα. Εμείς οι Έλληνες δεν θα πάψουμε ποτέ, κυρίως σ’ αυτούς τους χαλεπούς καιρούς για την πατρίδα μας, να παλεύουμε και να τα καταφέρνουμε, μέσα από τον αυθορμητισμό του εθελοντισμού που μπορεί να κάνει θαύματα και να προσφέρει συγκινήσεις. Όπως έγραψε με νόημα ο ποιητής του Αιγαίου, «προσέχουμε να προφέρουμε καθαρά τη λέξη θάλασσα / έτσι που να γυαλίσουν όλα τα δελφίνια μέσα της».
ΘΑΝΑΣΗΣ ΓΙΑΠΙΤΖΑΚΗΣ
