Το μείζον θέμα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων συζητήθηκε στη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Δήμο Σητείας. Συμμετείχαν ο Δήμαρχος Θοδωρής Πατεράκης, ο αρμόδιος Αντιδήμαρχος Άρδευσης Λεωνίδας Τερζής, εκπρόσωποι όλων των ΤΟΕΒ και των Συνεταιρισμών που διαθέτουν υπηρεσία άρδευσης, από όλο το Δήμο Σητείας. Επίσης παρέστησαν ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας Πέτρος Δημητροπουλάκης, οι Αντιδήμαρχοι Παύλος Χριστοδουλάκης και Νίκος Λαντζανάκης, ο Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Σητείας Γιώργος Τσιφετάκης καθώς και ο αρμόδιος υπάλληλος της Υπηρεσίας Άρδευσης του Δήμου Νίκος Σαβιδάκης.
Εντονότατος ήταν ο προβληματισμός και διάχυτη η ανησυχία όλων για την διαμορφούμενη κατάσταση.
Εξάλλου σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν στην διάρκεια της συζήτησης και με βάση την καταγραφή που έχει γίνει μέχρι στιγμής και αφορά την μέτρηση της στάθμης ηρεμίας των γεωτρήσεων -στη συντριπτική του πλειονότητα το νερό που διαχειρίζονται ο Δήμος, οι ΤΟΕΒ, οι συνεταιρισμοί προέρχεται από γεωτρήσεις- παρατηρείται μεγάλη μείωση. Η στάθμη ηρεμίας έχει κατέβει πολύ. Ξεκινάει από τα 10 και σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνει και τα 17 μ. και βέβαια σημαίνει μείωση των απαιτούμενων ποσοτήτων νερού που δέχτηκε φέτος ο υδροφορέας.
Στο πρόβλημα, αλλά και στους τρόπους αντιμετώπισης και στην διαχείριση των υδάτινων πόρων αναφέρθηκαν όλοι όσοι συμμετείχαν στην σύσκεψη και ο Δήμαρχος Σητείας τους ευχαρίστησε για την παρουσία τους.
«Όπως όλοι γνωρίζουμε», ανέφερε ο κ. Πατεράκης, «η φετινή χρονιά είναι πολύ κρίσιμη σε ό,τι αφορά τις απαιτούμενες ποσότητες νερού για το Δήμο μας, αλλά και γενικά για την Κρήτη. Είχαμε ελάχιστες βροχοπτώσεις, οπότε είναι λογικό ο υπόγειος υδροφορέας να μην έχει την δυνατότητα φέτος να καλύψει τις ανάγκες άρδευσης και ύδρευσης χωρίς περιορισμό, με τον τρόπο που είχαμε την διαχείριση στο νερό. Με δεδομένο αυτό το γεγονός καλέσαμε σε μία σύσκεψη όλους τους φορείς διαχείρισης του νερού στο Δήμο μας και συζητήσαμε για την υπάρχουσα κατάσταση αυτή την στιγμή και για την λογική, που θα πρέπει να συναποφασίσουμε όλοι μέσα από την κοινή διαδικασία διαβούλευσης και να επιβάλλουμε στην συνέχεια τις αποφάσεις μας μέσα από τα συλλογικά όργανα, τα οποία διαθέτει ο καθένας, το Δ.Σ., τις συνελεύσεις των ΤΟΕΒ και των συνεταιρισμών
Κοινή διαπίστωση είναι η συνολική παραδοχή ότι υπάρχει ένα θέμα το οποίο σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην κακή νοοτροπία, που υπήρχε και υπάρχει στον καταναλωτή. Άρα θα πρέπει να γίνει τεράστια προσπάθεια στην κατεύθυνση αλλαγής νοοτροπίας μέσα από διαδικασίες ενημέρωσης. Εγώ εκτιμώ ότι υπάρχει από τον καθένα καταναλωτή η λογική σκέψη σύμφωνα με την οποία ο φυσικός πόρος που λέγεται νερό θα πρέπει να διαφυλαχθεί. Το θέμα είναι την κατάλληλη στιγμή που πρέπει να το κάνουμε, αν έχουμε το κουράγιο να το πράξουμε. Εκεί θα πρέπει να δώσουμε μεγάλη βαρύτητα».
Τα μέτρα
Επίσης όλοι οι συμμετέχοντες στη σύσκεψη συμφώνησαν ότι ειδικά για φέτος, αλλά και σε έναν ορίζοντα πενταετίας ή και δεκαετίας πρέπει να παρακολουθείται αυτή η κατάσταση και να ληφθούν περιοριστικά μέτρα, τα οποία θα ισχύουν για φέτος, αλλά και τα επόμενα χρόνια.
Στους «κακούς» καταναλωτές τονίστηκε ότι θα πρέπει να επιβάλλονται πρόστιμα, τα οποία μπορεί να είναι χρηματικά -θα αποφασίσει το Δ.Σ. στην περίπτωση του Δήμου Σητείας το ύψος- και βέβαια θα ακολουθείται και η αφαίρεση των υδρομέτρων.
Επιπρόσθετα συναποφασίστηκε ο περιορισμός του χρόνου άρδευσης για τους καταναλωτές. Να διεξάγεται η άρδευση μόνο το πρωί και το βράδυ ώστε να περιοριστεί η απώλεια νερού. Αλλά και να μην λειτουργούν οι γεωτρήσεις όλο το εικοσιτετράωρο. «Υπάρχει κατεύθυνση από την Αποκεντρωμένη, υπάρχει σχετική νομοθεσία που θέτει ανώτατο όριο λειτουργίας των γεωτρήσεων τις 15 με 16 ώρες. Αυτό δυστυχώς καταστρατηγείται και πρέπει να σταματήσει», τόνισε ο κ. Πατεράκης.
Οι έλεγχοι
«Συζητήσαμε και πώς μπορούμε να ελέγξουμε όλα αυτά που θα αποφασίσουμε. Κάποια από αυτά μπορεί να ελέγξει ο Δήμος με τους υδρονομείς ή μέσα από τους ελέγχους και τις αρμοδιότητες που έχουν οι Επιτροπές Άρδευσης που λειτουργούν από πέρυσι σε κάθε τοπική κοινότητα.
Ζητήσαμε κι από τους συνεταιρισμούς να ακολουθήσουν μία τέτοια ελεγκτική διαδικασία μέσα από τις αρμοδιότητες που δίνουν στους υδρονομείς τους.
Ακόμα υπάρχουν ορισμένα διοικητικά πρόστιμα και διοικητικοί έλεγχοι που δεν μπορούν να γίνουν από εμάς, γίνονται από την Διεύθυνση Υδάτων της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Θα ζητήσουμε λοιπόν να ενταθούν και να γίνονται αυστηροί έλεγχοι, διότι από ότι φαίνεται και διαπιστώσαμε και σήμερα, υπάρχουν πολλοί ιδιώτες, οι οποίοι, ενώ έχουν πάρει άδεια χρήσης της ατομικής ή ομαδικής γεώτρησης, που έχουν κάνει για συγκεκριμένες ποσότητες, εν τούτοις, παράνομα καταστρατηγούν αυτήν την άδεια, δίνουν και σε άλλους. Υπάρχει θέμα, δεν ελέγχονται. Θα ζητήσουμε λοιπόν αυστηρό έλεγχο από την Αποκεντρωμένη για αυτές τις περιπτώσεις», σημείωσε ο Δήμαρχος.
Η αφαλάτωση
«Συζητήσαμε επίσης», συνέχισε, «πώς μπορούμε να βελτιώσουμε τις συνθήκες ύδρευσης όλοι μας. Υπάρχει ανάγκη να γίνουν παρεμβάσεις στα αρδευτικά δίκτυα για να μειωθούν οι περιπτώσεις όπου χάνονται τεράστιες ποσότητες λόγω της παλαιότητας των δικτύων και των γεωτρήσεων. Αυτό όμως είναι κάτι που αν δεν εξασφαλιστούν χρηματοδοτήσεις μέσα από προγράμματα, που στην ουσία διαχειρίζεται η κυβέρνηση, δεν μπορεί κανείς από τους φορείς διαχείρισης, από μόνος του να πράξει. Πρέπει να υπάρχει χρηματοδότηση από προγράμματα ευρωπαϊκά ή από το εθνικό σκέλος.
Μέσα σε αυτή την λογική ετέθη και η λογική της αφαλάτωσης. Είναι μία πολύ μακροπρόθεσμη λύση και θα πρέπει να αποφύγουμε την εύκολη πρόταση: κάνουμε αφαλάτωση. Δημιουργεί στην συνέχεια πολλά προβλήματα και αφήνει μεγάλο περιβαλλοντικό αποτύπωμα λόγω της μεγάλης ενεργειακής απαίτησης της διαδικασίας. Είναι μία λύση, δεν την ξεχνάμε, αλλά είναι μακροπρόθεσμη λύση που πρέπει χρησιμοποιηθεί στην ύστατη των περιπτώσεων».
Για την υπερκατανάλωση
Ερωτηθείς σχετικά ο κ. Πατεράκης συμπλήρωσε ότι «πλέον οι καταναλώσεις πρέπει να υπολογίζονται ετησίως κι όχι μόνο για την περίοδο άρδευσης, καθώς υπάρχουν παραγωγοί που κάνουν υπερκατανάλωση σε περιόδους εκτός άρδευσης.
Ακόμη θα ληφθεί υπ’ όψιν ότι υπάρχουν διαφορές από περιοχή σε περιοχή, αφού κάποιες είναι πλέον ξηροθερμικές- παραλιακές- με αποτέλεσμα να απαιτούνται μεγαλύτερες ποσότητες νερού.
Η πρόταση που διατυπώθηκε στην διάρκεια της σύσκεψης από τις τοποθετήσεις των παριστάμενων αφορά τον αριθμό των 4 έως 5 κυβικών νερού ετησίως ανά ελαιόδεντρο. Αντίστοιχα θα υπάρξει πρόταση για τους κήπους, αλλά και τις θερμοκηπιακές καλλιέργειες.
Ήταν μία συνολικά γόνιμη συζήτηση. Όλοι λάβαμε επιπλέον γνώση, αρκεί από ‘δω κι έπειτα όλα αυτά που συναποφασίσαμε να υλοποιηθούν και να μην έχουμε προβλήματα όσον αφορά τον τρόπο και τον έλεγχο εφαρμογής. Όλοι οι παρόντες έδειξαν καλή διάθεση. Πρέπει δε να τονίσουμε και πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές άρδευσης ότι προηγείται η κάλυψη των υδρευτικών αναγκών και σε δεύτερη φάση των αρδευτικών».
Ψυχραιμία και λογική
Αλλά και ο κ. Τσιφετάκης έκανε λόγο για μία σημαντική σύσκεψη, αφού το πρόβλημα της λειψυδρίας υφίσταται έντονο πλέον σε όλη την Κρήτη και βέβαια και στο Δήμο Σητείας. «Πρέπει», υπογράμμισε, «όλοι με ψυχραιμία και λογική να πάρουμε αποφάσεις ώστε να έχουμε νερό αύριο, για να πίνουμε και να καλλιεργούμε. Νομίζω ότι η συζήτηση που έγινε ήταν στην σωστή κατεύθυνση και πιστεύω να ληφθούν σωστές αποφάσεις για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα. Όλοι έχουμε ευθύνες. Πρέπει να ξεχάσουμε πολλές νοοτροπίες και να διαχειριστούμε σωστά το θέμα διότι το νερό δεν επαρκεί και υπάρχει κίνδυνος να καταστραφούν τα πάντα».
«Συμμετείχαμε», πρόσθεσε ο κ. Δημητροπουλάκης, «στην σύσκεψη κι ακούσαμε με μεγάλη προσοχή τις ανησυχίες των συμμετεχόντων, αλλά και προτάσεις των αρμοδίων φορέων που θα βοηθήσουν καθοριστικά όσον αφορά την διαμόρφωση θέσεων για την αντιμετώπιση του θέματος της λειψυδρίας φέτος, αλλά και μελλοντικά».
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
