Οι αλλαγές που φέρνει στην παραχώρηση των δημόσιων χώρων στο παραλιακό μέτωπο του ενετικού λιμανιού και όχι μόνο η σχετική μελέτη του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χανίων παρουσιάζονται σήμερα. Μια μελέτη που σημειώνεται ότι προκάλεσε τις έντονες αντιδράσεις καταστηματαρχών της περιοχής.
Η μελέτη, που συνοδεύεται από επεξηγηματικά σχήματα, δίνει την εικόνα που διαμορφώνεται στη λιμενική ζώνη μετά τη σχετική απόφαση του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Χανίων, που η εφαρμογή της θα ξεκινήσει από το 2017.
Ειδικότερα με βάση τους μελετητές, η παρούσα μελέτη, όπως περιγράφεται αναλυτικά στην παρακάτω τεχνική έκθεση και στο συνημμένο σχέδιο, αποτελεί μία πρόταση συνολικής διαχείρισης του κοινόχρηστου χώρου της Χερσαίας Λιμενικής Ζώνης.
Στη μελέτη αυτή ορίζονται τα όρια του προς παραχώρηση χώρου για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων ή εμπορικών χρήσεων και οι περιοχές με δυνατότητα τοποθέτησης προσωρινών κατασκευών σκίασης στο σύνολο του ενετικού λιμένα. Το σύνολο των προτεινόμενων παραχωρούμενων χώρων έχει επιφάνεια 4.551 τ.μ., που αποτελεί το 76% του σημερινού παραχωρούμενου χώρου.
Σημερινή παραχώρηση: 6.068 τ.μ.
Παραχωρούμενος χώρος με τη μελέτη Ρωμανού – Καλογήρου: 2.300 τ.μ. (38% του σημερινού)
Παραχωρούμενος χώρος με την παρούσα μελέτη: 4.551 τ.μ. (75% του σημερινού)
ΤΕΧΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ
Η παρούσα μελέτη αποτελεί το πρώτο αναγκαίο βήμα για την ολοκληρωμένη διαχείριση των σημερινών προβλημάτων, αλλά θα πρέπει να συμπληρωθεί με μελέτη προσδιορισμού των μορφολογικών δεσμεύσεων και απαγορεύσεων για το σύνολο των κινητών και προσωρινών κατασκευών που μπορούν κα τοποθετηθούν στον προς παραχώρηση χώρο.
Η μελέτη εντάσσεται σε μία συνολική προσπάθεια που στόχο έχει την ποιοτική και λειτουργική αναβάθμιση της εικόνας του ενετικού λιμένα Χανίων. Δεδομένου ότι η παλιά πόλη Χανίων, στο σύνολό της, αποτελεί σημαντικό ιστορικό και πολιτισμικό μνημείο, το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Χανίων (ΔΛΤΧ), ως ο καθ’ ύλην αρμόδιος φορέας ελέγχου της χερσαίας ζώνης του ενετικού λιμένα, προχωρεί σε πρώτη φάση, σε συνολική διευθέτηση του δημόσιου χώρου του λιμένα. Γνώμονας, κατά τον σχεδιασμό, αποτέλεσε η άμεση ανάγκη για εύρυθμη λειτουργία του λιμανιού της παλιάς πόλης, με παράλληλη αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και της ελεύθερης κυκλοφορίας κατοίκων και επισκεπτών στη λιμενική ζώνη. Μέσα από την παρούσα μελέτη επιχειρείται να προκύψει ένα σχέδιο εξορθολογισμού, το οποίο θα καταφέρει να επιφέρει ισορροπία ανάμεσα στη λειτουργία των καταστημάτων (κυρίως) υγειονομικού ενδιαφέροντος, του δικαιώματος για ομαλή και ελεύθερη πρόσβαση των πολιτών στην παλιά πόλη και της ανάδειξης, προστασίας και εξυγίανσης του μνημείου του ενετικού λιμένα Χανίων. Η νέα πρόταση που κατατίθεται λαμβάνει υπόψη της την ύπαρξη σημαντικών κηρυγμένων μνημείων κατά μήκος της χερσαίας ζώνης, τα οποία θα πρέπει να προστατευθούν από κάθε είδους αυθαίρετη κατάληψη.
Προτείνεται να ισχύσει και να εφαρμοστεί ένας ενιαίος κανόνας διευθέτησης του διαθέσιμου δημόσιου χώρου που θα παραχωρείται προς ιδιωτική εκμετάλλευση. Ο κανόνας αυτός θα εφαρμοστεί στο σύνολο της λιμενικής ζώνης, χωρίς να τίθενται κατά περίπτωση αυθαίρετοι όροι και θα αποτελέσει τη βάση για τη μετέπειτα διαδικασία αδειοδότησης από το ΔΛΤΧ του κατά επιχείρηση παραχωρούμενου χώρου.
Η προτεινόμενη μελέτη ορίζει επακριβώς:
(α) τα τμήματα της χερσαίας ζώνης του ενετικού λιμένα που θα παραχωρούνται προς ιδιωτική εκμετάλλευση,
(β) τα τμήματα που δεν παραχωρούνται λόγω ύπαρξης κηρυγμένων αρχαιολογικών μνημείων και
(γ) τον δημόσιο χώρο που θα διατίθεται για την ελεύθερη διέλευση πεζών, αλλά και των οχημάτων τροφοδοσίας – έκτακτης ανάγκης.
Από τη μελέτη προκύπτει μείωση, κατά 25%, του σημερινού παραχωρούμενου χώρου προς ενοικίαση για τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων, χώρος που αποδίδεται στην ελεύθερη κίνηση των πεζών και στην ανάδειξη – προστασία ιδιαίτερα αξιόλογων μνημείων. Επιπλέον, για πρώτη φορά, προτείνεται να οριοθετηθεί και να παραχωρηθεί δημόσιος χώρος στον οποίο θα επιτρέπεται αποκλειστικά και μόνο η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων (και όχι εμπορευμάτων), χωρίς την προσθήκη καμίας μορφής σκίασης αυτών.
ΧΩΡΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΑΡΑΧΩΡΟΥΝΤΑΙ (ΣΧΗΜΑ 1)
Η Ζώνη Α’ περιγράφεται ως δημόσιος χώρος που δεν παραχωρείται. Η Ζώνη αυτή διαχωρίζεται σε τρεις υποπεριοχές που διαμορφώνονται ως ακολούθως:
• [Α1]: Πλάτος 0,80 μ. μετρούμενο από το πέτρινο κρηπίδωμα.
• [Α2]: Πλάτος 0,80 μ. το οποίο περιλαμβάνει την τοποθέτηση του αστικού εξοπλισμού.
• [Α3]: Πλάτος 3,90 μ. έως τη γραμμή ζώνης [Β] το οποίο αφορά στην ελεύθερη κίνηση των πεζών, των οχημάτων ανεφοδιασμού των καταστημάτων και των οχημάτων έκτακτης ανάγκης.
Οι υποπεριοχές [Α1], [Α2] και [Α3] διατρέχουν όλο το μήκος της χερσαίας λιμενικής ζώνης και έχουν ως σύνολο συνεχές πλάτος μήκους 5,50 μ. μετρούμενο από την εξωτερική ακμή του κρηπιδώματος. Αποτυπώνεται στο συνημμένο σχέδιο με διακεκομμένη γραμμή γκρι χρώματος.
ΧΩΡΟΙ ΠΟΥ ΠΑΡΑΧΩΡΟΥΝΤΑΙ (ΣΧΗΜΑ 2)
Δημόσιος χώρος που παραχωρείται για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων ή εμπορευμάτων, ο οποίος διαχωρίζεται στις εξής υποπεριοχές:
[Β1]: Τμήμα χερσαίας λιμενικής ζώνης για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων ή εμπορευμάτων το οποίο δύναται να σκιαστεί με προσωρινές κατασκευές που θα πληρούν συγκεκριμένα μορφολογικά κριτήρια τα οποία θα καθοριστούν από τον αρμόδιο φορέα με τη σύμφωνη γνώμη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων. Η υποπεριοχή [Β1] ορίζεται κατ’ αρχάς σε απόσταση 5,00 μ. ή 7,50 μ. από την όψη των κτηρίων, εφάπτεται σε αυτά και αποτυπώνεται στο συνημμένο σχέδιο με συνεχή γραμμή πορτοκαλί χρώματος.
[Β2]: Τμήμα χερσαίας λιμενικής ζώνης που παραχωρείται για την ανάπτυξη αποκλειστικά και μόνο τραπεζοκαθισμάτων (δίχως εμπορεύματα) και με δυνατότητα σκίασης με μια μόνο σειρά από συγκεκριμένων προδιαγραφών ομπρέλες. Η μορφή και οι διαστάσεις της επιτρεπόμενης ομπρέλας θα καθοριστούν από τον αρμόδιο φορέα με τη σύμφωνη γνώμη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Χανίων. Το όριο της περιοχής [Β2] αποτυπώνεται στο συνημμένο σχέδιο με διακεκομμένη γραμμή μωβ χρώματος. Η υποπεριοχή [Β2] ορίζεται σε άμεση επαφή με την υποπεριοχή [Β1] ή την όψη των κτηρίων και το πλάτος της μπορεί να είναι 1,50 μ., 2,50 μ. ή 5,00 μ.
ΕΙΔΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ
Οι ζώνες καθορίζονται με παράλληλη μετατόπιση από την υφιστάμενη ανά περιοχή γραμμή όψης κτηρίων. Ισχύουν οι εξής συνθήκες:
• Στη Ζώνη [Α] εντάσσονται και αυτοτελή τμήματα λιμενικής ζώνης σε επαφή με μεμονωμένα αρχαιολογικά μνημεία και χώρους ιδιοκτησίας του Υπουργείου Πολιτισμού. Τα τμήματα αυτά δεν παραχωρούνται για καμία χρήση και δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση καμίας κατασκευής σκίασης ή άλλη. Στα συνημμένα σχέδια καταγράφονται αριθμημένα με κόκκινους αριθμούς οι περιπτώσεις μεμονωμένων σημείων και με καφέ σκίαση τα κηρυγμένα μνημεία.
Η ζώνη [Β] δεν μπορεί να εισχωρεί σε κανένα σημείο στα ελάχιστα όρια της ζώνης [Α] (5,50 μ. από την οριογραμμή του κρηπιδώματος). Αν το όριο των 5,00 μ. εισχωρεί στη Ζώνη [Α], τότε ο παραχωρούμενος χώρος μειώνεται έως το ελάχιστο όριο της ζώνης [Α]. Σε περίπτωση εμπορικής χρήσης ο παραχωρούμενος χώρος θα βρίσκεται υποχρεωτικά μόνο εντός της υποπεριοχής Β1 (όπου και όπως αυτή οριοθετείται στα συνημμένα σχέδια) και μέχρι 3,50 μ. από την όψη του κτηρίου. Η οριογραμμή του μέγιστου δυνατού παραχωρούμενου χώρου για χρήση τραπεζοκαθισμάτων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 12,50 μ., μετρούμενη κάθετα από την όψη του κτηρίου. Μπροστά από ιδιωτικές εισόδους δεν επιτρέπεται η ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων και εμπορευμάτων. Τα όρια των διαδρόμων (με ελάχιστο προτεινόμενο πλάτος τα 1,50 μ.) θα καθοριστούν ανά περίπτωση από το Δ.Λ.Τ.Χ.
Εντός της ζώνης Β τα όρια των παραχωρούμενων χώρων κάθε επιχείρησης ξεχωριστά θα καθορίζονται κάθε φορά από το Δ.Λ.Τ.Χ.
ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΑΤΕΧΑΚΗ
Στην περιοχή της πλατείας Κατεχάκη έχει ολοκληρωθεί αρχιτεκτονικός διαγωνισμός με τίτλο: “ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΚΑΤΕΧΑΚΗ ΠΑΛΙΑΣ ΠΟΛΗΣ ΧΑΝΙΩΝ ΔΗΜΟΥ ΧΑΝΙΩΝ” και σύντομα θα γίνει η ανάθεση της μελέτης εφαρμογής στην ομάδα που διακρίθηκε με το πρώτο βραβείο. Στην παραδοτέα μελέτη θα προβλέπεται και πρόταση για τους χώρους ανάπτυξης τραπεζοκαθισμάτων στον κοινόχρηστο χώρο της πλατείας. Μέχρι την έγκριση και παράδοση της τελικής αυτής μελέτης η διαχείριση των κοινόχρηστων χώρων της πλατείας μπορεί να καθοριστεί με την παρούσα πρόταση ως εξής:
• Τα όρια των προσωρινών κατασκευών σκίασης (Ζώνη Β1) περιορίζονται στα όρια των υφιστάμενων σημερινών κατασκευών εφόσον αυτές βρίσκονται σε ορθή προβολή με την όψη του καταστήματος.
• Ο παραχωρούμενος μόνο για τραπεζοκαθίσματα χώρος (Ζώνη Β2) περιορίζεται στα όρια των υφιστάμενων πεζοδρομίων.
Σε επαφή με το κτήριο του Τελωνείου δεν παραχωρείται κοινόχρηστος χώρος καθώς το έργο της μετατροπής του σε πολιτιστικό κέντρο αναμένεται να ολοκληρωθεί άμεσα. Η ταβέρνα “ΒΑΣΙΛΙΚΩ” αναπτύσσει σήμερα τραπεζοκαθίσματα σε επαφή και μπροστά σε είσοδο των Νεωρίων. Η παραχώρηση μπροστά από την είσοδο του μνημείου μπορεί να γίνει μόνο με ελεύθερα τραπεζοκαθίσματα (Ζώνη Β2), σε απόσταση 2,50 μ. από το μνημείο, ενώ το σύνολο του παραχωρούμενου χώρου, όπως αυτό σημειώνεται στο συνημμένο σχέδιο, είναι όριο προσωρινό και αφορά στη συγκεκριμένη επιχείρηση για όσο χρόνο ακόμα αυτή λειτουργεί.
ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΕΜΕΝΟΥΣ ΓΙΑΛΙ ΤΖΑΜΙ
Στην περιοχή της πλατείας του τεμένους Κιουτσούκ Χασάν (Γιαλί Τζαμί) υπάρχει εγκεκριμένη με τη με αριθμό πρωτ. ΥΠΠΟ Α/ΓΔΑΠΚ/ΔΒΜΑ/ΤΑΧΜΑΕ/113477/68164/3788/1373 μελέτη πλακόστρωσης του περιβάλλοντος χώρου του μνημείου. Με την παρούσα πρόταση, που η παραχώρηση κοινόχρηστου χώρου για την ανάπτυξη τραπεζοκαθισμάτων εξετάζεται και αντιμετωπίζεται πλέον στο σύνολο της Χερσαίας Λιμενικής Ζώνης, προτείνεται ο επαναπροσδιορισμός του χώρου της εσωτερικής διαδρομής (promenade), ώστε να αποτελεί συνέχεια του παραχωρούμενου χώρου στο παραλιακό μέτωπο και να μπορεί να αποδοθεί για χρήση τραπεζοκαθισμάτων.
ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΟΥ
Η Πλατεία Σιντριβανίου, παρόλο που δεν αποτελεί τμήμα της Χερσαίας Λιμενικής Ζώνης που διαχειρίζεται το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο, αποτυπώνεται στον προτεινόμενο σχεδιασμό καθώς κρίνεται ως αναπόσπαστο χωρικά τμήμα του ενετικού λιμένα. Στην Πλατεία Σιντριβανίου έχει εγκριθεί με απόφαση προϊσταμένου Δ/νσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων (ΥΠΠΟ/ΑΡΧ/Β1/Φ38/ΜΝΗΜ/31259/943 – 12/07/2000), πρόταση μελέτης τοποθέτησης σκιαδίων που συντάχθηκε από το Γραφείο της Προγραμματικής Σύμβασης Παλιάς Πόλης του Δήμου Χανίων. Τα όρια παραχωρούμενου κοινόχρηστου χώρου που εγκρίθηκαν με τη μελέτη αυτή αποτυπώνονται και στην παρούσα πρόταση καθώς συνάδουν με τη συνολική θεώρηση διαχείρισης κοινόχρηστων χώρων του ενετικού λιμένα.
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Οι παραπάνω Ζώνες αποτυπώνονται σε όλο το μήκος της λιμενικής ζώνης σε σχέδιο και προκύπτουν με συγκεκριμένες χαράξεις, οι οποίες εξαρτώνται από την όψη των κτηρίων και την απόσταση από την άκρη του κρηπιδώματος και μπορούν σε κάθε περίπτωση να χωροθετηθούν χωρίς αμφισβητήσεις.
Τα σχέδια που συνοδεύουν την παρούσα έκθεση αποτυπώνουν τον παραχωρούμενο χώρο συνολικά και όχι για κάθε επιχείρηση ξεχωριστά. Ο αρμόδιος φορέας (ΔΛΤΧ) θα πρέπει κατά περίπτωση να ορίζει, λαμβάνοντας υπόψη τα όρια των ιδιοκτησιών και τις όψεις των κτηρίων, την ακριβή γεωμετρία της παραχωρούμενης περιοχής ανά επιχείρηση.
