Με την ευκαιρία της 1ης παρουσίασης των αρχικών πορισμάτων και των προτεινόμενων Εναλλακτικών Σεναρίων της μελέτης «Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο Δήμου Αγίου Νικολάου– ΤΠΣ (ΔΕ Νεάπολης, ΔΕ Αγίου Νικολάου), στην οποία είχε προσκληθεί και συμμετείχε εκπρόσωπος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος Τμήματος Ανατολικής Κρήτης, η Διοίκηση του Περιφερειακού Τμήματος απέστειλε επιστολή στο Δήμαρχο Αγίου Νικολάου, τα Μέλη της επιτροπής Παρακολούθησης και Παραλαβής ΤΠΣ Αγίου Νικολάου και τα Μέλη της Ομάδας Εργασίας που συστάθηκε με Απόφαση του Δημάρχου Αγίου Νικολάου, την οποία κοινοποίησε σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, τονίζοντας ότι η βάση για τον ορθό σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός επιτυχημένου ΤΠΣ είναι η αναγνώριση των οικονομικών δραστηριοτήτων ενός Δήμου και οι αναπτυξιακές προοπτικές που θέλει να προσδώσει η τοπική κοινωνία και οι αρχές της μελλοντικά, κάνοντας ταυτόχρονα τις προτάσεις της σχετικά όπως αυτές αναφέρονται στην παρακάτω επιστολή:
Αξιότιμοι φορείς του Δήμου Αγίου Νικολάου,
Ως Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε για την πρόσκληση που μας απευθύνατε για τη συμμετοχή μας στην διαβούλευση που έγινε την Τρίτη 10/9/2024 για την 1η Δημόσια παρουσίαση των αρχικών πορισμάτων και των προτεινόμενων Εναλλακτικών σεναρίων της μελέτης «ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ – ΤΠΣ (ΔΕ ΝΕΑΠΟΛΗΣ, ΔΕ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ)». Κρίνουμε ότι η βάση για τον ορθό σχεδιασμό και την εφαρμογή ενός επιτυχημένου ΤΠΣ είναι η αναγνώριση των οικονομικών δραστηριοτήτων ενός Δήμου και οι αναπτυξιακές προοπτικές που θέλει να προσδώσει η τοπική κοινωνία και οι αρχές της μελλοντικά.
Με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι το περιθώριο που δίνεται από το ΥΠ.ΕΝ. και τη Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού & Αστικού Περιβάλλοντος για να συμμετέχουμε στη συγκεκριμένη διαβούλευση για να προβούμε σε παρατηρήσεις είναι μόλις 5 ημέρες, κάτι το οποίο μας βρίσκει εκ διαμέτρου αντίθετους. Όπως γίνεται κατανοητό για να μπορέσουμε να μελετήσουμε τα δημογραφικά δεδομένα και τα τρία [3] εναλλακτικά σενάρια της συγκεκριμένης μελέτης, ώστε να είμαστε σε θέση να συμμετέχουμε με τεκμηριωμένες θέσεις ως φορέας στη διαβούλευση, χρειάζεται ένα εύλογο χρονικό διάστημα το οποίο δεν δίνεται εντός του χρονικού πλαισίου των πέντε [5] ημερών .
Πολύ κρίσιμο στοιχείο για εμάς είναι η παρουσίαση της συγκεκριμένης μελέτης να γίνει γνωστή σε απλοποιημένη μορφή προς τους δημότες ώστε να γίνουν κατανοητά και από τους ίδιους τα οφέλη τα οποία θα προκύψουν από την εφαρμογή ενός εκ των προτεινόμενων σεναρίων. Η ορθή ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και η κοινωνική αποδοχή των προτεινόμενων αλλαγών θα βοηθήσει τα μέγιστα στην ορθή, αποτελεσματική και γρήγορη εφαρμογή του ΤΠΣ.
Ως Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης και κατόπιν της εισήγησης της «Επιτροπής Αναπτυξιακών Θεμάτων», θα εστιάσουμε κυρίως στα θέματα των οικονομικών δραστηριοτήτων που επιτρέπεται να εφαρμοστούν αρμονικά στη χωρική ενότητα του Δήμου Αγίου Νικολάου και στην εύρυθμη λειτουργία του. Πιο συγκεκριμένα, πολλές φορές τα μέλη μας (ως μελετητές και συντάκτες επιχειρηματικών/επενδυτικών σχεδίων) καλούνται να διαχειριστούν θέματα που σχετίζονται με τις Άδειες Λειτουργίας, χρήσεις γης, κλπ. τόσο για υφιστάμενες εταιρείες όσο και για νέες . Ο παραπάνω παράγοντας αποτελεί κρίσιμης σημασίας θέμα για την ορθή χωροθέτηση μίας επιχείρησης και την απρόσκοπτη υλοποίηση μίας επένδυσης. Έχουν παρατηρηθεί πολλές φορές φαινόμενα «απένταξης» επιχειρηματικών έργων από επιχορηγούμενα προγράμματα διότι ενώ κατά την ένταξή τους είχαν αδειοδοτηθεί με συγκεκριμένη χρήση γης με την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου και την προσκόμιση Γνωστοποίηση Λειτουργίας στην τελική εκταμίευση δεν μπορούσαν να επιχορηγηθούν λόγω της αλλαγής χρήσης γης που έγινε στο ενδιάμεσο (ιδιαίτερο πρόβλημα υπάρχει στις επιχειρήσεις με δραστηριότητα το χονδρικό εμπόριο). Το παραπάνω γεγονός αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα επενδύσεων, προκαλεί έντονη ανησυχία στις επιχειρήσεις και στους εργαζομένους και συντελεί στη μείωση της απασχόλησης. Συνεπώς κρίνεται επιβεβλημένη η ορθή και αρμονική χωροθέτηση των οικονομικών δραστηριοτήτων σύμφωνα με τις αρχές της Βιώσιμης και Ενδογενούς ανάπτυξης ώστε να μην αποτελεί τροχοπέδη για την υλοποίηση επενδύσεων στη χωρική ενότητα του Δήμου.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, σας παραθέτουμε παρακάτω τις παρατηρήσεις μας:
- Στις προτεινόμενες οικιστικές ενότητες που θα δημιουργηθούν στην ενδοχώρα του Δήμου που έχουν κατά κύριο λόγο γεωργική δραστηριότητα δεν φαίνεται να επιτρέπεται η δραστηριότητα των ελαιουργείων. Δεδομένου ότι η συγκομιδή ελιών γίνεται χειμερινούς μήνες και σε συνδυασμό με την πολιτική επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου στην Κρήτη και τη δημιουργία αγροτουριστικών καταλυμάτων σε ορεινές περιοχές θα έπρεπε να λειτουργούν σε ασφαλή απόσταση ώστε να μη δημιουργείται όχληση της μίας δραστηριότητας με την άλλη.
- Κρίσιμο είναι να προβλεφθεί στους οριοθετημένους οικισμούς παραγωγικές δραστηριότητες χαμηλής όχλησης (π.χ. επιπλοποιία, συνεργεία αυτοκινήτων και γεωργικών μηχανημάτων, Πρατήρια Υγρών Καυσίμων κ.α.) σε σχετική μικρή απόσταση από τους οικισμούς ώστε να ικανοποιούνται εύκολα οι κάτοικοι και να μην δημιουργείται σχετική όχληση.
- Στη μελέτη αναφέρεται ότι πρόκειται να δημιουργηθεί οριοθετημένη περιοχή ΒΙΟΠΑ για τη μεταφορά επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον αστικό ιστό της πόλης τα επόμενα 10 χρόνια. Κρίνουμε ότι το παραπάνω διάστημα είναι εύλογο για επιχειρήσεις που έχουν κλείσει μία 25ετία τουλάχιστον και όχι για νεοσυσταθείσες επιχειρήσεις που έκαναν έναρξη πριν 3 χρόνια με το παρόν θεσμικό πλαίσιο. Εναλλακτικά θα μπορούσαν να επιχορηγηθούν οι νέες επιχειρήσεις από προγράμματα ΠΕΠ για το κόστος μετεγκατάστασης τους.
- Για δραστηριότητες χαμηλής όχλησης που βρίσκονται στην παρούσα φάση εντός του αστικού κέντρου όπως επιπλοποιία, πλυντήρια ρούχων, συνεργεία αυτοκινήτων που προκαλούν πρόβλημα ανεφοδιασμού, περιβαλλοντική όχληση ή και ηχορύπανση προτείνεται να μην βρίσκονται εντός του αστικού ιστού αλλά σε μία ζώνη κοντά στην πόλη του Αγίου Νικολάου.
- Σημαντικό είναι επίσης το πρόβλημα που διαπιστώνεται έντονα σε περιοχές αμιγούς κατοικίας με την ηχορύπανση που προκαλείται τις νυχτερινές ώρες και ώρες κοινής ησυχίας από δραστηριότητες νυχτερινών κέντρων διασκέδασης, εστιατορίων και bar με αποτέλεσμα να επιβάλλονται από τις αρχές υψηλά πρόστιμα ή ακόμα και κλείσιμο των επιχειρήσεων και να υπάρχουν συνεχώς παράπονα από τους κατοίκους των περιοχών. Κρίνουμε ότι οι συγκεκριμένες δραστηριότητες θα πρέπει να διεξάγονται σε περιοχές επαγγελματικής στέγης με χρήση γραφείων ή και εμπορικών καταστημάτων. Συνεπώς είναι πολύ σημαντικό να προβλεφθεί και αυτό στην μελέτη.
- Στην προτεινόμενη μελέτη γίνεται αναφορά στη συνένωση οικισμών σε οικιστικές ενότητες και την αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου με τουριστικές δραστηριότητες. Πολλές φορές κατά τη διάρκεια του χειμώνα λόγω των έντονων βροχοπτώσεων παρατηρούνται μεγάλες καταστροφές επιχειρήσεων και κατοικιών λόγω των ρεμάτων που προϋπήρχαν εκεί ή ακόμα και λόγω της σαθρότητας του εδάφους. Κρίνουμε εύλογο στην παρούσα μελέτη να ληφθούν υπόψη και μελέτες ρεμάτων και οι περιοχές γεωλογικής ακαταλληλότητας.
- Αποδεχόμαστε την ενοποίηση οικισμών στην ενδοχώρα του δήμου σε οικιστικές ενότητες διότι θα δοθεί νέα αναπτυξιακή ώθηση στην ενδοχώρα και θα μπορεί ο Δήμος Αγίου Νικολάου να δημιουργήσει δημόσιες υποδομές (πάρκα αναψυχής, σχολεία, δρόμους, δίκτυο αποχέτευσης, ηλεκτροφωτισμός κ.α.) οργανωμένα και οριοθετημένα και σε ελεγχόμενο κόστος. Θα ήταν απαραίτητο στα δημογραφικά δεδομένα να γίνεται αναφορά για τους υπό ενοποίηση οικισμούς ποιοι είναι εγκαταλελειμμένοι, ποια είναι η ηλικιακή κατανομή των κατοίκων και πόσοι από αυτούς τη χρησιμοποιούν ως μόνιμη κατοικία τους ή δευτερεύουσα. Η παραπάνω πληροφορία θα ήταν χρήσιμη στο κατά πόσο είναι εφικτή η εφαρμογή του ΤΠΣ και σε πόσο χρονικό διάστημα.
- Αποτέλεσε έκπληξη για εμάς και ουσιώδη παράβλεψη η απουσία της Δ.Ε. Βραχασίου από τη μελέτη και ερωτηματικά για το πως εξήχθησαν δημογραφικά δεδομένα και πως έγινε ο σχεδιασμός από τη μη συμπερίληψη του Βραχασίου σε έναν μικρό Δήμο όπως αυτός του Αγίου Νικολάου. Η Δ.Ε. Βραχασίου αποτελεί βασικό παραλιακό μέτωπο κυρίως για την Δ.Ε. Νεάπολης και είναι επιβεβλημένο να συμπεριληφθεί στο ΤΠΣ του Δήμου με κύριο στόχο την προστασία τόσο του παραδοσιακού οικισμού όσο και της τουριστικής δραστηριότητας σύμφωνα με τις αρχές της Βιώσιμης και Ενδογενούς Ανάπτυξης.
Οι παραπάνω προτάσεις είναι ενδεικτικές δεδομένου του επιστημονικού υπόβαθρου που έχουμε ως φορέας και με βάση τις εμπειρίες που έχουμε συλλέξει από την καθημερινή επαφή μας με τις επιχειρήσεις και τους πολίτες. Τις θεωρούμε όμως σημαντικές και απαραίτητες να συμπεριληφθούν στην παρούσα μελέτη προκειμένου να έχουμε τα επιθυμητά αποτελέσματα από την εφαρμογή του ΤΠΣ.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω και τις προτάσεις της μελετητικής ομάδας καταλήγουμε στην επιλογή του «ΗΠΙΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ» κυρίως λόγω της μη εξεύρεσης επαρκών πόρων για την εφαρμογή του «ΔΥΝΑΜΙΚΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ» καθώς επίσης και λόγω της ήπιας προσαρμογής που πρέπει να υπάρξει στην τοπική κοινωνία και οικονομία λόγω των προτεινόμενων αλλαγών. Θεωρούμε για τις αδυναμίες και τα προβλήματα που προέκυψαν για κάθε σενάριο ξεχωριστά από την ανάλυση της παρούσας μελέτης (SWOT ανάλυση) κυρίως για τα θέματα 14, 21, 22, 23, 28, 33, 40 και 44 πρέπει να ακολουθηθεί το «ΣΕΝΑΡΙΟ ΕΝΤΟΝΗΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ», ώστε να μη δημιουργηθούν μόνιμες συνθήκες σε περίπτωση που η τοπική κοινωνία και ο Δήμος αποφασίσουν μελλοντικά την εφαρμογή του δυναμικού σεναρίου.
Το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος – Τμήμα Ανατολικής Κρήτης παραμένει στη διάθεση της ΟΜΑΔΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ που συστάθηκε με Απόφαση του Δημάρχου Αγίου Νικολάου με Αρ. Απόφασης:2048/12-09-2024 (ΑΔΑ: 6Ι9ΞΩΚΨ-ΕΧ7) για να συμβάλει με τις προτάσεις του και την εμπειρία των μελών του στην παρακολούθηση της μελέτης «ΤΟΠΙΚΟ ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΟ ΣΧΕΔΙΟ ΔΕ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ & ΔΕ ΝΕΑΠΟΛΗΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ», σε οποιαδήποτε συνεδρίαση κριθεί ότι μπορεί να συνεισφέρει.
Θέληση του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος – Τμήματος Ανατολικής Κρήτης είναι να είναι παρών σε όλες τις διαβουλεύσεις των ΤΠΣ των 12 Δήμων της Ανατολικής Κρήτης τόσο στην Α’ όσο και στην Β’ Φάση καθώς η ορθή σύνταξή τους αποτελεί καίριας σημασίας για την οικονομική και αναπτυξιακή προοπτική του κάθε δήμου.
