Της Δεσπως Καρνιαδακη
Κάθε μέρα στην Ελλάδα του 2025, η λέξη «προσβασιμότητα» ακούγεται σαν κακόγουστο ανέκδοτο. Και το πρόγραμμα «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον», που διαφημίζεται με τυμπανοκρουσίες από το αρμόδιο υπουργείο, μοιάζει με σταγόνα σε έναν ωκεανό αδιαφορίας.
Η Ελλάδα δεν κλείνει απλώς τα μάτια στα ΑμεΑ της, στους ηλικιωμένους και γενικώς στα εμποδιζόμενα άτομα… Τα εξορίζει. Τα κάνει αόρατα. Από τις υποδομές ως την νοοτροπία, η χώρα παραμένει πεισματικά πίσω. Δεν είναι θέμα οικονομικής κρατικής δυστοκίας αλλά πενίας σε κοινωνική ευαισθησία και πολιτική πρόνοια. Και απουσία μέριμνας, η πόλη για κάποιους γίνεται εχθρός. Και η ζωή επιβίωση σε εμπόλεμη ζώνη.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, τα εμπόδια στις υποδομές και την κοινωνική συμπεριφορά δεν είναι απλώς δυσκολίες – είναι αυτά που δημιουργούν την αναπηρία. Και η Ελλάδα βρίθει τέτοιων. Περίπου 1 εκατομμύριο άνθρωποι, το 10% του πληθυσμού σύμφωνα με την Ελληνική Στατιστική Αρχή, ζουν με κάποια μορφή αναπηρίας. Και το ερώτημα προκύπτει εύλογα: Γιατί αυτούς τους έναν στους δέκα, δεν τους απαντάμε στους δρόμους, στα καφέ, στα πάρκα παρά σπανίως;
Η Αθήνα, η «ένδοξη» πρωτεύουσα, παραμένει εν πολλοίς ένας λαβύρινθος αποκλεισμού. Με έναν υπολογισμό προκύπτει πως μόνο το 30% των σταθμών του μετρό προσφέρει πλήρη προσβασιμότητα, τα λεωφορεία με χαμηλό δάπεδο είναι πιο σπάνια κι από οάσεις στην έρημο, η πλειονότητα των πεζοδρομίων δεν πληρούν τα πρότυπα όπως και τα δημόσια σχολεία χωρίς ράμπες.
Στις μικρότερες πόλεις και τα νησιά, η κατάσταση είναι τραγική, την ίδια στιγμή που η Στοκχόλμη διαθέτει βάση δεδομένων με πληροφορίες για την προσβασιμότητα σε πάνω από 8.000 τοποθεσίες, από μουσεία μέχρι καφέ, διευκολύνοντας την πλοήγηση για άτομα με κινητικές ή αισθητηριακές αναπηρίες. Στην Πορτογαλία, επίσης, η νομοθεσία για την προσβασιμότητα σε δημόσια κτίρια και μεταφορές εφαρμόζεται με συνέπεια, με τακτικές επιθεωρήσεις και προσαρμογές που κάνουν την καθημερινότητα πιο ανθρώπινη.Το πρόγραμμα «Προσβασιμότητα κατ’ οίκον» στη χώρα μας ακούγεται ελπιδοφόρο, αλλά μοιάζει με ακόμα ένα επικοινωνιακό πυροτέχνημα. Χρηματοδότηση για να κάνεις το σπίτι σου κατάλληλο για τις ανάγκες σου. Ωραία. Και μετά; Πώς θα βγεις από την πόρτα, όταν ο δρόμος είναι γεμάτος τρικλοποδιές; Πώς θα πας στη δουλειά, όταν το μετρό σε διώχνει και το λεωφορείο σε αγνοεί; Η ψηφιακή πλατφόρμα amea.gov.gr, που ξεκίνησε το 2021, υπόσχεται πληροφορίες για τα δικαιώματα των ΑμεΑ. Μα οι πληροφορίες δεν χτίζουν ράμπες. Δεν φέρνουν ανελκυστήρες. Δεν κάνουν τις πόλεις ανθρώπινες. Η Ελλάδα, μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», μιλά για κοινωνική ένταξη. Πού είναι αυτή η ένταξη; Ποιος την έχει ποτέ δει; Στη Νορβηγία, από το 2008, ο νόμος για την Αντι-Διάκριση και Προσβασιμότητα έχει οδηγήσει σε εθνικό σχέδιο που εξασφαλίζει ότι όλες οι αστικές και ψυχαγωγικές περιοχές είναι φιλικές προς τα ΑμεΑ. (εφημερίδα Ναυτεμπορική).
Τώρα στα Δήμο Αγίου Νικολάου η Πρόεδρος της Ένωσης Γονέων και Φίλων ΑμεΑ Επαρχίας Μεραμβέλλου κ. Μαριάννα Διαμαντοπούλου σε πρόσφατη συνέντευξη της λέει «θα ήθελα να γίνει ο δήμος Αγίου Νικολάου ένας φιλικός Δήμος για τα άτομα με αναπηρία, κάτι που κατά κοινή ομολογία δεν είναι τώρα. Μένοντας όλη μου την ζωή σε αυτή την πόλη ήξερα πάντα ότι υπάρχουν πολλές ελλείψεις και θεωρητικά ήξερα ότι αν η εκάστοτε δημοτική αρχή μεριμνούσε να βελτιωθεί η προσβασιμότητα και οι προσφερόμενες υπηρεσίες στα άτομα με αναπηρία, θα υπήρχε και καλύτερη ποιότητα ζωής των ατόμων με αναπηρία που διαμένουμε εδώ».
Με αφορμή την ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας (31/7) αναζήτησα τι κάνουν άλλοι δήμοι σε σχέση με εμάς και βέβαια το συμπέρασμα αποκαρδιωτικό και η διαφορά είναι αστρική!!! Ενδεικτικά στο Δήμο Αλεξανδρούπολης έχουν τοποθετηθεί ειδικοί κάδοι προσαρμοσμένοι στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία, αποδυτήρια, ειδική σήμανση και ειδική ομπρέλα με ειδική επιδαπέδια σήμανση στις παραλίες, για τις παρελάσεις τοποθέτηση 100 καθισμάτων για τα άτομα με αναπηρία, με προβλήματα κινητικότητας, για τους ηλικιωμένους και τις εγκύους ώστε να έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ανεμπόδιστα την παρέλαση, λεωφορεία που διαθέτουν ειδική ράμπα καθώς και ειδική θέση για ΑμΕΑ.
Δήμος Ναυπάκτου, στο πλαίσιο του έργου των έξυπνων διαβάσεων, προβλέπεται η δημιουργία σήμερα συνολικά 88 νέων ραμπών ΑμεΑ στα πεζοδρόμια της πόλης, για να υπογραμμίσουν τη βούληση για μια πιο προσβάσιμη και συμπεριληπτική πόλη. Στο δήμο Γλυφάδας κατασκευάζονται τουλάχιστον 30 ράμπες την εβδομάδα- ναι καλά διαβάζετε !!! Και ο Δήμος Αθηναίων έχει ορίσει τον Μάρτιο ως “Μήνα Δράσεων Ευαισθητοποίησης και Εξοικείωσης με την αναπηρία” και έχει ορίσει εντεταλμένη Δημοτική Σύμβουλο Προσβασιμότητας.
Κατόπιν όλων αυτών το ερώτημα μου στη δημοτική αρχή: Παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για τον μέχρι σήμερα σχεδιασμό και τα υλοποιηθέντα βήματα της Δημοτικής Αρχής αναφορικά με τη διασφάλιση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατόμων. Ειδικότερα, αιτούμαστε την αναλυτική παρουσίαση των ενεργειών που έχουν πραγματοποιηθεί στα κτίρια του Δήμου καθώς και στους υπαίθριους δημόσιους χώρους, συμπεριλαμβανομένων των χώρων στάθμευσης, των προαύλειων σχολικών χώρων και εν γένει των κοινόχρηστων.
Η ειδική συνεδρίαση έγινε, την πραγματικότητα την γνωρίζουμε όλοι, οι ελλείψεις μεγάλες, τα βήματα αργά, οι υποσχέσεις καταγεγραμμένες και το στοίχημα μεγάλο για την δημοτική αρχή. Ο χρόνος θα δείξει αν υπάρχει πραγματική βούληση για μια προσβάσιμη και συμπεριληπτική πόλη σε μια προσπάθεια που στηρίζεται από όλους μας . Εύχομαι, γρήγορα , η δημοσιευμένη -σοκαριστική-ντροπή φωτογραφία να αποτελεί κάδρο ενός μακρινού παρελθόντος του δήμου μας.
Δέσπω Καρνιαδάκη
Δικηγόρος- δημοτική σύμβουλος
* Η φωτογραφία είναι δημοσιευμένη (3/8) από τον κ. Μανώλη Σπυριδάκη την οποία χρησιμοποιώ και τον ευχαριστώ.
