Η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας προς τις ανανεώσιμες πηγές συνεχίζεται με σταθερά βήματα, παρά τις γραφειοκρατικές προκλήσεις, όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Επιστημονικής Ένωσης Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ) για το έτος 2025. Σύμφωνα με τη σχετική έκθεση , η συνολική αιολική ισχύς στη χώρα αγγίζει πλέον τα 5,7 GW -συγκεκριμένα 5.695 MW.
Στον εθνικό αυτό χάρτη, η Κρήτη διατηρεί μια αξιοσημείωτη παρουσία με συνολική εγκατεστημένη ισχύ 203 MW. Παρά το γεγονός ότι το νησί μας υπήρξε πρωτοπόρο στον τομέα -με το ιστορικό πρώτο αιολικό πάρκο της ΔΕΗ να λειτουργεί στο Τοπλού Σητείας ήδη από το 1993- η τρέχουσα κατάταξή του το φέρνει πίσω από περιφέρειες της ηπειρωτικής Ελλάδας.
Κι αυτό έχει συμβεί δικαίως και αναμενόμενα. Η γη στην Κρήτη παραμένει ακριβή και εξόχως σημαντική για την εικόνα του νησιού, την παραγωγικότητά του και τον τουρισμό. Όταν όλο το νησί αποτελεί σημείο αναφοράς για την περιβαλλοντική του αξία, τα βουνά δεν είναι εγκαταλελειμμένα, αλλά κυκλοφορούν σε αυτά τουρίστες και κτηνοτρόφοι με τα κοπάδια τους, ενώ σε μεγάλο βαθμό υπάρχουν και καλλιέργειες στις πιο βατές και προσβάσιμες περιοχές. Γίνεται, λοιπόν, κατανοητό πως δεν θα μπορούσε ποτέ να προχωρήσει ο μεγάλος σχεδιασμός που είχαν οι «παίκτες» της ενέργειας για πλήρη κατάληψη των βουνών του νησιού. Εξάλλου, οι Κρητικοί έχουν συνδέσει άρρηκτα τη ζωή, την καθημερινότητα, την παράδοση, τον πολιτισμό, τη θρησκεία και την ιστορία τους με την παρουσία και τη δραστηριότητά τους στα βουνά.
Ο Πυρήνας της Σητείας και η Ανατολική Κρήτη
Η γεωγραφική κατανομή των αιολικών πάρκων στο νησί δεν είναι ομοιόμορφη. Η Σητεία αποτελεί διαχρονικά τον πυρήνα της αιολικής ενέργειας για την Κρήτη. Η περιοχή διαθέτει το υψηλότερο αιολικό δυναμικό, γεγονός που οδήγησε στην εγκατάσταση των πρώτων μονάδων πριν από τρεις δεκαετίες. Σήμερα, η ανατολική πλευρά του νησιού παραμένει στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος, όχι μόνο για χερσαία έργα, αλλά και για τις υπεράκτιες (πλωτές) ανεμογεννήτριες, οι οποίες όμως μοιάζει να έχουν «παγώσει» ως εγχείρημα λόγω των πολλαπλών αντιδράσεων.
Η Εικόνα της Χώρας
Συγκριτικά, η Στερεά Ελλάδα παραμένει ο «γίγαντας» της αιολικής ενέργειας με 2.466 MW (ποσοστό 43,3%), ακολουθούμενη από την Πελοπόννησο με 790 MW και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη με 535 MW. Η Κρήτη κατατάσσεται στην 7η θέση πανελλαδικά, πίσω από τη Δυτική Ελλάδα (420 MW), τη Δυτική Μακεδονία (419 MW) και την Κεντρική Μακεδονία (223 MW).
Επενδύσεις και Προοπτικές
Κατά το 2025, σε εθνικό επίπεδο συνδέθηκαν 76 νέες ανεμογεννήτριες, μια επένδυση που ξεπέρασε τα 420 εκατομ. ευρώ. Η ετήσια αύξηση της τάξεως του 6,4% δείχνει την ανθεκτικότητα του κλάδου, παρά το «φρένο» που προκαλεί η γραφειοκρατία. Ήδη, υπό κατασκευή ή συμβολαιοποιημένα βρίσκονται πάνω από 1,1 GW έργων πανελλαδικά, τα οποία αναμένεται να λειτουργήσουν εντός των επόμενων 18 μηνών, ανεβάζοντας τη συνολική ισχύ της χώρας πάνω από τα 6,5 GW. Για την Κρήτη, η επόμενη φάση ανάπτυξης συνδέεται άμεσα με την ηλεκτρική διασύνδεση.
Προκλήσεις και καθυστερήσεις
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα έργα που επιλέχθηκαν μέσω διαγωνισμών της ΡΑΕ την περίοδο 2018-2022 (συνολικής ισχύος 1.592 MW), μόνο το 53,5% (852,4 MW) βρισκόταν σε λειτουργία στο τέλος του 2025. Οι καθυστερήσεις αυτές στερούν από την αγορά φθηνότερη ενέργεια, καθώς οι τιμές των αιολικών είναι σημαντικά χαμηλότερες από το κόστος παραγωγής με φυσικό αέριο ή λιγνίτη.
Η Κρήτη διατηρεί τη θέση της στον ενεργειακό χάρτη, αλλά το νησί θα παραμείνει πρωταγωνιστής ως κόμβος ενέργειας χωρίς να διαφαίνεται μεγαλύτερη προοπτική περαιτέρω επέκτασης νέων αιολικών πάρκων.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
