Οι συμβολαιογράφοι του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Κρήτης, σε εκτέλεση της από 1-4-2026 απόφασης της Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης, ανακοινώνουμε την καθολική αποχή από τα καθήκοντά μας στις 2 και 3 Απριλίου 2026, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για την αιφνίδια εισαγωγή προς συζήτηση και ψήφιση στην Ολομέλεια της Βουλής του σχεδίου νόμου με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος φιλικό για τον πολίτη» με το οποίο ο συμβολαιογράφος καθιερώνεται ως «υπηρεσία μίας στάσης» (one stop shop) στη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων. Δημιουργούνται σοβαρές και εύλογες ανησυχίες για τις εν γένει επιπτώσεις στον πολίτη κυρίως αλλά και στον συμβολαιογράφο καθώς εισήχθη χωρίς προηγούμενη ουσιαστική διαβούλευση με τον συμβολαιογραφικό κόσμο, γεγονός που εγείρει ζητήματα όχι μόνο θεσμικής τάξης, αλλά και ποιότητας της νομοθέτησης, ιδίως όταν πρόκειται για ρυθμίσεις που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και την οικονομική ασφάλεια των πολιτών.
Ο συμβολαιογράφος αποτελεί ήδη, στην πράξη, τον βασικό λειτουργικό κόμβο εξυπηρέτησης του πολίτη στη διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων. Μέσα από ένα πλέγμα σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων, όπως το σύστημα myProperty, η ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου και η ηλεκτρονική καταχώριση πράξεων στο Κτηματολόγιο, έχει διαμορφωθεί ένα λειτουργικό και αποδοτικό πλαίσιο ενιαίας εξυπηρέτησης, στο οποίο ο πολίτης ήδη εξυπηρετείται με ταχύτητα, διαφάνεια και σαφή κατανομή ευθυνών. Η επιχειρούμενη «θεσμοθέτηση» του one stop shop δεν φαίνεται να εισάγει ουσιαστική βελτίωση, αλλά αντίθετα επαναλαμβάνει υφιστάμενες ρυθμίσεις, δημιουργώντας κανονιστική σύγχυση και αβεβαιότητα. Οι ρυθμίσεις αυτές μετατρέπουν τον συμβολαιογράφο από θεματοφύλακα της νομιμότητας και της ασφάλειας των συναλλαγών σε διαχειριστή χρηματικών ροών και οικονομικό διαμεσολαβητή, ρόλο που δεν συνάδει με τη φύση και την αποστολή του λειτουργήματός του.
Πέραν της έλλειψης ουσιαστικής προστιθέμενης αξίας, η προτεινόμενη ρύθμιση ενδέχεται να επιφέρει σημαντικές επιβαρύνσεις για τον πολίτη. Αντί να απλοποιεί τη διαδικασία, εισάγει πρόσθετα στάδια και ενδιάμεσες διαδικασίες, ιδίως σε ό,τι αφορά τη διακίνηση των χρημάτων, καθιστώντας τη μεταβίβαση ακινήτων πιο σύνθετη. Η πρόβλεψη για τη διαχείριση του τιμήματος μέσω ειδικών δεσμευμένων λογαριασμών συνεπάγεται πολλαπλές μεταφορές κεφαλαίων μεταξύ λογαριασμών, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο καθυστερήσεων λόγω τεχνικών σφαλμάτων και λειτουργικών αστοχιών, δυσλειτουργιών, καθυστερήσεων ή ακόμη και κυβερνοεπιθέσεων. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο πολίτης είναι αυτός που τελικά υφίσταται τις συνέπειες, είτε μέσω καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση της συναλλαγής είτε μέσω οικονομικών απωλειών ή εμπλοκών που απαιτούν χρονοβόρες διαδικασίες για την επίλυσή τους.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι και η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία η εξόφληση του πωλητή μπορεί να θεωρείται ότι έχει επέλθει πριν από την πραγματική είσπραξη των χρημάτων από τον ίδιο. Η διάταξη αυτή δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο αμφισβητήσεων και διαφορών μεταξύ των συμβαλλομένων, με αποτέλεσμα ο πολίτης να ενδέχεται να οδηγηθεί σε δικαστικές διαμάχες για ζητήματα που μέχρι σήμερα επιλύονταν με σαφήνεια και ασφάλεια. Η μεταφορά τέτοιων κινδύνων στον πολίτη υπονομεύει την εμπιστοσύνη στις συναλλαγές και επιβαρύνει το ήδη απαιτητικό πλαίσιο των μεταβιβάσεων ακινήτων.
Παράλληλα, η ανάθεση στον συμβολαιογράφο καθηκόντων που αφορούν τη διαχείριση χρηματικών ροών, την είσπραξη και απόδοση φόρων και τελών και τη διενέργεια πληρωμών μεταβάλλει ουσιωδώς τον ρόλο του. Η μεταβολή αυτή δεν αποτελεί απλώς θεσμικό ζήτημα, αλλά έχει άμεσες συνέπειες για τον πολίτη, καθώς δημιουργεί ασάφεια ως προς την κατανομή ευθυνών σε περίπτωση λαθών ή προβλημάτων. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ο πολίτης ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με αλληλοεπικαλυπτόμενες αρμοδιότητες και δυσκολία στον εντοπισμό του υπεύθυνου για την αποκατάσταση μιας ζημίας.
Ταυτόχρονα, η εισαγωγή πρόσθετων διαδικασιών και ελέγχων είναι πιθανό να επιμηκύνει τον χρόνο ολοκλήρωσης των μεταβιβάσεων, επηρεάζοντας αρνητικά τον προγραμματισμό των πολιτών, την ασφάλεια των οικονομικών τους επιλογών και τη συνολική λειτουργία της αγοράς ακινήτων. Σε μια περίοδο που η ανάγκη για ταχύτητα, διαφάνεια και ασφάλεια στις συναλλαγές είναι μεγαλύτερη από ποτέ, η δημιουργία νέων καθυστερήσεων και αβεβαιοτήτων λειτουργεί αποτρεπτικά και επιβαρυντικά.
Αντιθέτως, το ισχύον σύστημα, το οποίο προβλέπει την απευθείας καταβολή φόρων και τελών από τον πολίτη προς τις αρμόδιες αρχές και αξιοποιεί ήδη λειτουργικά και δοκιμασμένα ψηφιακά εργαλεία, εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο διαφάνειας, άμεση ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών και σαφή κατανομή ευθυνών. Η παρεμβολή ενδιάμεσων σταδίων δεν φαίνεται να ενισχύει τα χαρακτηριστικά αυτά, αλλά αντίθετα εισάγει περιττή πολυπλοκότητα και αυξάνει τους κινδύνους.
Υπό τα δεδομένα αυτά, η προτεινόμενη ρύθμιση δεν εξυπηρετεί ουσιαστικά τον πολίτη, αλλά αντίθετα ενδέχεται να τον επιβαρύνει με πρόσθετο κόστος, καθυστερήσεις και αυξημένη αβεβαιότητα ως προς την ασφάλεια των συναλλαγών του.
Για όλους τους προεκτεθέντες λόγους, οι συμβολαιογράφοι του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου Εφετείου Κρήτης ζητάμε την άμεση απόσυρση ή, κατ’ ελάχιστον, τη ριζική αναδιαμόρφωση των επίμαχων διατάξεων, την αποσαφήνιση του κανονιστικού τους περιεχομένου και την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου με τον συμβολαιογραφικό κόσμο.
Η αποχή της 2ας και 3ης Απριλίου συνιστά υπεύθυνη και αναγκαία αντίδραση απέναντι σε ρυθμίσεις που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των συναλλαγών και να επιβαρύνουν άμεσα τον πολίτη. Οι συμβολαιογράφοι παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στην εξυπηρέτηση του πολίτη, στην προστασία της ασφάλειας δικαίου και στην ενίσχυση της διαφάνειας, στηρίζοντας κάθε μεταρρύθμιση που υλοποιείται με τρόπο θεσμικά ορθό, λειτουργικό και ασφαλή.
Για το Διοικητικό Συμβούλιο
Η Πρόεδρος
Κλειώ Πλατάκη
