Μετά από επτά ολόκληρα χρόνια καθυστερήσεων, διαδοχικών παρατάσεων και αναβολών, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) τέθηκε σε διαβούλευση. Ωστόσο, οι αντιδράσεις είναι ήδη σφοδρές. Η Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας – Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.), η οποία βάσει του καταστατικού της οφείλει να μεριμνά για τη διαφύλαξη και προστασία του ορεινού φυσικού περιβάλλοντος, δηλώνει κατηγορηματικά ότι δεν μπορεί να παραμένει αμέτοχη μπροστά στην υποβάθμιση που συντελείται στα βουνά της Ελλάδας. Με επίσημο έγγραφό της, με ημερομηνία 18 Ιουνίου 2026, προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) και τον ΟΦΥΠΕΚΑ, η Ομοσπονδία καταθέτει τις ενστάσεις της. (Το έγγραφο δημοσιεύθηκε στην ΑΝΑΤΟΛΗ της περασμένης Παρασκευής)
Η επίφαση μεταρρύθμισης και ο “Δούρειος Ίππος” των 78 GW
Σύμφωνα με την Ε.Ο.Ο.Α., το προτεινόμενο πλαίσιο δεν συνιστά ουσιαστική μεταρρύθμιση, καθώς δεν κινείται προς την κατεύθυνση της πληρέστερης προστασίας του φυσικού πλούτου και των περιοχών του Δικτύου NATURA 2000 (ΕΖΔ και ΖΕΠ). Αντιθέτως, μέσω των μεταβατικών διατάξεων του νομοσχεδίου επιχειρείται η διατήρηση σε ισχύ και η νομιμοποίηση έργων ΑΠΕ που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αδειοδότησης.
Τα νούμερα που παραθέτει η Ομοσπονδία είναι αποκαλυπτικά: Έργα συνολικής ισχύος περίπου 78 GW δεν επηρεάζονται από τις ρυθμίσεις του νέου Χωροταξικού Πλαισίου. Αναλυτικότερα, σήμερα βρίσκονται σε λειτουργία περίπου 18 GW (5,8 GW αιολικά και 11 GW φωτοβολταϊκά). Παράλληλα, έχουν χορηγηθεί οριστικές προσφορές σύνδεσης για 15 GW, ενώ έργα 45 GW διαθέτουν ήδη περιβαλλοντικούς όρους. Όπως επισημαίνεται, το νέο Χωροταξικό αναμένεται να επηρεάσει μόνο έργα 27-30 GW, τα οποία διαθέτουν βεβαίωση παραγωγού αλλά στερούνται περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Αυτό σημαίνει ότι τα ήδη ώριμα έργα επαρκούν για να καλυφθούν οι ενεργειακοί στόχοι της χώρας έως το 2050, αφήνοντας πρακτικά ανοιχτό τον δρόμο για να υλοποιηθούν αιολικά και φωτοβολταϊκά έργα σε βουνοκορφές άνω των 1.200 μέτρων.
Περιβαλλοντική υποβάθμιση και πλήγμα στον εναλλακτικό τουρισμό
Η κατασκευή αιολικών πάρκων (ΑΣΠΗΕ) απαιτεί βαριά έργα υποδομής σε δύσβατες περιοχές, διάνοιξη δρόμων, κοπή δέντρων και ρίψη σκυροδέματος, προκαλώντας κυριολεκτικά την “ισοπέδωση” των βουνοκορφών. Επιπρόσθετα, το νομοσχέδιο δεν θίγει καθόλου τα Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ), τα οποία επιφέρουν τεράστια οικολογική καταστροφή σε ανέγγιχτες περιοχές.
Η αλόγιστη εγκατάσταση αυτών των μονάδων επιδρά αρνητικά στο τοπικό μικροκλίμα και συμβάλλει στην ξηρασία, ενώ αυξάνει τις ανάγκες αποθήκευσης ενέργειας μέσω εύφλεκτων μπαταριών λιθίου, με ορατό τον κίνδυνο πυρκαγιάς μέσα σε δασικές και αλπικές περιοχές. Την ίδια ώρα, η ανακύκλωση των υλικών διοχετεύει τοξικές ουσίες στον υδροφόρο ορίζοντα. Η υποβάθμιση αυτή αποτελεί τελειωτικό χτύπημα στον εναλλακτικό τουρισμό, ο οποίος συνδέεται άμεσα με τα βουνά και τα νησιά μας και αποτελεί συχνά τον μοναδικό τρόπο βιοπορισμού των μικρών κοινοτήτων.
Οι διεκδικήσεις της Ομοσπονδίας
Όπως εξηγεί ο Γιάννης Σπυριδάκης, αντιπρόεδρος του ΕΟΣ Λασιθίου κι επί σειρά ετών, ενεργό μέλος της ορειβατικής κοινότητας, η Ε.Ο.Ο.Α., με τις υπογραφές της Προέδρου Κ. Δηλαβεράκη και του Γενικού Γραμματέα Θ. Αχπαρίδη, στέκεται στο πλευρό των τοπικών κοινωνιών, των Δήμων και των Περιφερειών, ζητώντας από την Πολιτεία την ανάκληση όλων των αδειών παραγωγής και των ΑΕΠΟ που δεν πληρούν τα κριτήρια χωροθέτησης του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου. Την υιοθέτηση των 800 μέτρων ως μέγιστου υψομέτρου για έργα ΑΠΕ στα βουνά. Τον ορισμό αναλογικά χαμηλότερου υψομέτρου για τους ορεινούς όγκους των μικρών νησιών, στα πρότυπα της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας. Την πλήρη και ολική απαγόρευση έργων ΑΠΕ σε προστατευμένες περιοχές του Δικτύου Natura 2000 (ΕΖΔ και ΖΕΠ). Τον καθορισμό ελάχιστης απόστασης χωροθέτησης από τις περιοχές αυτές, στα πρότυπα ευρωπαϊκών χωρών που έχουν υιοθετήσει τα 20 χλμ.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
