Οι επιπτώσεις της καταστροφικής πλημμύρας της 15ης Οκτωβρίου του 2022 εξακολουθούν να είναι εμφανείς στην περιοχή της Σητείας και στο ξεκίνημα του νέου έτους. Όχι μόνο σε ό,τι αφορά υποδομές, καταστήματα, οικίες και οχήματα που υπέστησαν μεγάλες ζημιές ή την ψυχολογία των πολιτών, που πανικοβάλλονται πλέον, όταν αρχίζει μία βροχόπτωση. Αλλά και την καταγραφή αιτιών του συμβάντος, την συλλογή πληροφοριών, την εξέτασή τους, ώστε να γίνει ένας σχεδιασμός σε επίπεδο πρόληψης, ενημέρωσης και διαχείρισης για την αντιμετώπιση ενδεχόμενων αντίστοιχων συμβάντων μελλοντικά, δεδομένου ότι η κλιματική κρίση είναι πλέον γεγονός σε παγκόσμιο, πανελλαδικό και τοπικό επίπεδο.
Κύριο βάρος όλης αυτής της προσπάθειας έχει αναλάβει το Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Σητείας. Το ξεκίνημα του νέου χρόνου βρίσκει την Υπηρεσία σε έντονη κινητικότητα όχι μόνο λόγω των συμβάντων -σε πολλούς τομείς στο πλαίσιο και των αρμοδιοτήτων της- που καλείται να παρέμβει σε καθημερινή βάση, αλλά και γιατί πρέπει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει δράσεις στην κατεύθυνση θωράκισης της περιοχής από φαινόμενα όπως είναι οι πλημμύρες και οι σεισμοί που δυστυχώς τα τελευταία χρόνια έχουν «ταρακουνήσει» για τα καλά τον τόπο. Και ασφαλώς μεγάλο κεφάλαιο παραμένουν πάντα οι πυρκαγιές οι επιπτώσεις των οποίων προκαλούν αλυσιδωτές αρνητικές συνέπειες.
Ο Προϊστάμενος του Πυροσβεστικού Κλιμακίου Σητείας Αντιπύραρχος κ. Παύλος Καπετανάκης μιλώντας στην ΑΝΑΤΟΛΗ αρχικά ευχήθηκε εκ μέρους της Υπηρεσίας σε όλους καλή χρονιά με υγεία και… τύχη. «Και τύχη διότι», όπως σημείωσε, «τα τελευταία χρόνια, επειδή έχουν αλλάξει αρκετά δεδομένα στην περιοχή της Σητείας, ο παράγοντας τύχη έχει ένα σημαντικό ρόλο. Διότι επί παραδείγματι, ενώ η Υπηρεσία της Πυροσβεστικής είναι ταυτισμένη από τον κόσμο με προβλήματα και γεγονότα πυρκαγιών που λαμβάνουν χώρα κατά τους καλοκαιρινούς κυρίως μήνες και στην διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, τα τελευταία χρόνια λόγω και των ακραίων καιρικών φαινομένων όπως είναι οι πλημμύρες, οι χιονοπτώσεις και οι συνέπειες τους, η Υπηρεσία είναι σε διαρκή ετοιμότητα και παρεμβαίνει νυχθημερόν όλες τις περιόδους και τις ημέρες του έτους. Σε συνεργασία πάντα και αλληλοϋποστήριξη με την Πολιτική Προστασία και όλες τις υπόλοιπες υπηρεσίες, της Αστυνομίας, του ΕΚΑΒ, του Λιμενικού, αλλά και τις εθελοντικές διασωστικές ομάδες».
Όλοι είναι σε εγρήγορση
Εστιάζοντας στα πλημμυρικά φαινόμενα ο κ. Καπετανάκης ανέφερε ότι «πλέον όλοι είναι σε εγρήγορση. Σαφώς οι υπηρεσίες, αλλά και ο κόσμος. Ναι μεν δίνεται έμφαση στην λήψη μέτρων κάτι που είναι θετικό, ωστόσο είναι εμφανές το άγχος και η ψυχολογική πίεση που έχουν επηρεάσει τους πολίτες της περιοχής έπειτα από όλη αυτή την κατάσταση που βίωσαν και βιώνουν από τον Οκτώβρη κι έπειτα».
Πυρκαγιές και πλημμύρες
Για τις δυσμενείς επιπτώσεις των πυρκαγιών μεταξύ άλλων και σε ένα πλημμυρικό φαινόμενο, τόνισε ότι «η ανθρώπινη δράση είναι σίγουρα καθοριστική. Γι’ αυτό θα πρέπει να είμαστε πάντα προσεκτικοί καθώς καθετί που κάνουμε μπορεί να επηρεάσει. Δηλαδή πλέον το να καεί ακόμα και μισό στρέμμα σε μία περιοχή, γιατί κάποιος δεν είχε λάβει τα απαραίτητα μέτρα κατά την διαδικασία καύσης των υπολειμμάτων καλλιεργειών, δημιουργεί μεγάλο πρόβλημα. Μπορεί να ενισχύσει την διαδικασία ροής του νερού και να συνδράμει με αυτό τον τρόπο και στο κομμάτι ενός πλημμυρικού φαινομένου, είτε τοπικού χαρακτήρα είτε μεγαλύτερης έκτασης, όπως συνέβη για παράδειγμα στην πόλη της Σητείας.
Σημαντικό ρόλο στο πλημμυρικό φαινόμενο του Οκτωβρίου είχε και η πυρκαγιά των 100 στρεμμάτων που είχε σημειωθεί στην περιοχή δίπλα από το αεροδρόμιο. Διότι συνήθως όταν καίγεται μία έκταση, δεν υπάρχει η διαδικασία αναζωογόνησής της, υπάρχει η απαραίτητη βλάστηση με ό,τι συνέπειες υπάρχουν».
Βάσει των στοιχείων επίσης το πλημμυρικό φαινόμενο του 2019 στην περιοχή φαίνεται ότι ήταν αποτέλεσμα δημιουργίας μεγάλου σημείου απορροής λόγω των μεγάλων πυρκαγιών στα Αχλάδια, στα Κρυά (με χιλιάδες καμένα στρέμματα), όπου δημιουργήθηκε μεγάλη λεκάνη απορροής. Κι αν συνυπολογιστούν οι φωτιές πιο παλιά και στον Χανδρά, η ορμητικότητα των νερών ήταν πολύ μεγάλη κι επηρέασε σημεία όχι μόνο στην πόλη της Σητείας, αλλά και σε περιοχές ορεινές όπως τα Κρυά, ή άλλες όπως ο Γούδουρας, τα Πιλαλλήματα, το Καλό Νερό και βέβαια η Κάτω Επισκοπή που βιώνει κατ’ επανάληψη τα πλημμυρικά φαινόμενα.
Πρόληψη
«Αυτή τη στιγμή», όπως τόνισε ο κ. Καπετανάκης, «τα πλημμυρικά φαινόμενα της Σητείας είναι σε μία διαδικασία μελέτης κι ελέγχου για να μπορούν να εξαχθούν με ασφάλεια συμπεράσματα σε ό,τι αφορά τους τρόπους αντιμετώπισης. Είναι σαφώς προτιμότερο να μην συμβεί ένα περιστατικό παρά να ψάχνουμε εκ των υστέρων να δούμε πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε κάποια γεγονότα και πώς θα αποκατασταθούν οι ζημιές. Είναι σε κάθε περίπτωση σημαντική και καλύτερη η πρόληψη. Διερευνάται λοιπόν όλη η διαδικασία. Και ο μηχανισμός της πλημμύρας και άλλα, σε διάφορα επίπεδα. Τοπικής, περιφερειακής αυτοδιοίκησης, ιδιωτών και σαφώς από την δικιά μας Υπηρεσία, η οποία διερευνά και καταγράφει όσο γίνεται περισσότερα δεδομένα για την εξέλιξη του πλημμυρικού φαινομένου.
Διότι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα έγιναν πολλά γεγονότα. Καθώς ήμασταν μάρτυρες της όλης διαδικασίας, γίνεται μία καταγραφή για να είμαστε προετοιμασμένοι και για το επόμενο γεγονός. Όλα αυτά τα στοιχεία συγκεντρώνονται, θα επεξεργαστούν για να μπορούμε να καταλήξουμε σε συμπεράσματα. Είναι ένας αγώνας, δυστυχώς δε μπορεί να γίνει από τη μία στιγμή στην άλλη».
Οι απότομες αλλαγές
Ερωτηθείς αν βάσει των υπαρχόντων δεδομένων μπορεί να γίνει εκτίμηση για την επανάληψη ίσως και συχνότερα, τέτοιων φαινομένων απάντησε ότι «αυτήν τη στιγμή αναφερόμαστε σε μία κλιματική κρίση η οποία επιφέρει απότομες εναλλαγές. Για παράδειγμα βιώσαμε ένα σχεδόν καλοκαιρινό Δεκέμβριο, αλλά μπορεί να ακολουθήσει μία έντονη πτώση θερμοκρασίας.
Οι πιθανότητες για να δημιουργηθεί ένα μεγάλο φαινόμενο δε μπορούν να αποκλειστούν. Εμείς είμαστε υποχρεωμένοι ως Υπηρεσία σε συνεργασία με την Πολιτική Προστασία, την Αστυνομία, τις εθελοντικές διασωστικές ομάδες, το ΕΚΑΒ, όλους τους εμπλεκόμενους να μπορούμε να διαχειριστούμε όσο γίνεται καλύτερα τέτοια περιστατικά. Και πρέπει όλοι να ενημερωνόμαστε και να εκπαιδευόμαστε, όσο γίνεται καλύτερα».
Ενημέρωση
«Η Υπηρεσία συνεχίζει να εστιάζει και το τρέχον έτος με μεγαλύτερη ένταση στην ενημέρωση των πολιτών και στο πλαίσιο αυτό έχουν γίνει προτάσεις για ημερίδες και παρουσιάσεις, όπου πέραν του κομματιού διαχείρισης πυρκαγιάς και σεισμού θα ενταχθεί και της πλημμύρας. Η ενημέρωση και η εκπαίδευση όσον αφορά την αντίδραση των πολιτών είναι καίρια διότι, αν για παράδειγμα το πλημμυρικό φαινόμενο του Οκτωβρίου συνέβαινε ημέρα και ώρα που τα σχολεία ήταν ανοικτά, τα δεδομένα ίσως να ήταν τελείως διαφορετικά -αν λάβουμε υπ’ όψιν το γεγονός ότι, όταν το 2021 έγινε ο μεγάλος σεισμός στην περιοχή της Σητείας που λειτουργούσαν τα σχολεία, έγινε μία μεγάλη μετακίνηση γονέων για να πάρουν τα παιδιά τους. Αν αυτό συνέβαινε κατά την πλημμύρα, να είναι δηλαδή ένας μεγάλος αριθμός πολιτών στο δρόμο, όπως γίνεται αντιληπτό θα ήταν πολύ επικίνδυνα τα πράγματα.
Οπότε συνεργαζόμαστε με την Πολιτική Προστασία, τις εθελοντικές διασωστικές ομάδες, τους εμπλεκόμενους όλους, για να δούμε τί συμβάσεις μπορούμε να ορίσουμε με τον κόσμο ώστε να ορίσουμε κάποιους κανόνες για να πετύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα και φυσικά να μη θρηνήσουμε θύματα ούτε να απειληθεί ανθρώπινη ζωή. Πλέον δεν έχουμε περιθώριο δεν είναι θέμα του πώς αντιλαμβάνεται ένας μία κατάσταση, αλλά πλέον σχετίζεται με το πώς γίνεται η διαχείριση κάποιας κρίσης. Κάτι που ενώ ήταν κάτι σπάνιο, έχει μία συχνότητα», εξήγησε ο κ. Καπετενάκης.
Απολογισμός
Βάσει των σχετικών στοιχείων η περασμένη ήταν μία σχετικά «καλή» για την περιοχή, όπως και ευρύτερα για το Νομό, με την έννοια ότι δεν σημειώθηκαν πολλές και μεγάλες πυρκαγιές κάτι που οφείλεται και στην ιδιαίτερη προσοχή που επέδειξε η πλειοψηφία του κόσμου και στο σύστημα των περιπολιών, όπως αναπτύχθηκαν γενικότερα στο νομό Λασιθίου και στο Δήμο Σητείας από την πλευρά της Πυροσβεστικής.
Βέβαια υπήρξε μία μεγάλη πυρκαγιά και μάλιστα κατά τη διάρκεια του Χειμώνα του 2022 στην περιοχή της Ρούσας Εκκλησιάς. Δεν επιτρέπεται λοιπόν σε καμία περίπτωση εφησυχασμός. Ούτε την τρέχουσα περίοδο, ούτε την επόμενη, πόσο δε με την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Οι πολίτες -δεδομένου ότι συνεχίζονται οι αγροτικές εργασίες στην ύπαιθρο όπως ελαιοσυγκομιδή και κλαδέματα- πρέπει να είναι πάρα πολύ προσεκτικοί. Και βέβαια υπενθύμισε ότι πέραν της καύσης υπολειμμάτων καλλιεργειών -αυτή την περίοδο- που πρέπει να γίνεται με την λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων και υπό προϋποθέσεις, απαγορεύεται ούτως ή άλλως η καύση απορριμμάτων πλαστικών.
Επιπρόσθετα για την περασμένη χρονιά, έκανε γνωστό ότι εκτός από τον τομέα των πυρκαγιών, μείωση κατεγράφη στα συμβάντα και σε άλλους τομείς όπως τα τροχαία – απεγκλωβισμοί και παροχής βοήθειας σε φαράγγια.
Προσωπικό
Για το τρέχον έτος αναμένεται η ενσωμάτωση του εποχικού προσωπικού στο Πυροσβεστικό Κλιμάκιο με την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου την 1η Μαΐου καθώς και η εκ νέου έναρξη λειτουργίας του Εποχικού Κλιμακίου του Χανδρά. Επίσης ολοκληρώνεται μία εθελοντική σειρά Πυροσβεστών 4 ατόμων, που θα δώσουν εξετάσεις στον Φεβρουάριο για να μπορούν να ενταχθούν ακολούθως στο δυναμικό της Πυροσβεστικής.
Η αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Σητείας
Μείζον θέμα για το Πυροσβεστικό Κλιμάκιο Σητείας και συνολικά για την Πυροσβεστική και σίγουρα για την τοπική κοινωνία εξακολουθεί να παραμένει και το νέο έτος η αναβάθμισή του. Είναι δε εκφρασμένη επιθυμία από τους κοινοβουλευτικούς του νομού, τόσο τον Υπουργό κ. Γ. Πλακιωτάκη όσο και τον Βουλευτή κ. Μ. Θραψανιώτη. Βάσει και της τελευταίας ενημέρωσης κατά την πρόσφατη επίσκεψη του κ. Πλακιωτάκη στο Πυροσβεστικό Κλιμάκιο «είμαστε στη φάση έκδοσης Π/Δ που. όπως ενημερωθήκαμε αναμένεται σε σύντομο χρονικό διάστημα. Ελπίζουμε να είναι σύντομα για να μπορεί να οργανωθεί η Υπηρεσία. Είναι ένα αίτημα χρόνων και από εμάς ως Υπηρεσία, από τους πολίτες της περιοχής μας καθώς τις δομές του νομού διότι μία αναβάθμιση σημαίνει ότι υπάρχει καλύτερη επιχειρησιακή δυνατότητα», κατέληξε ο κ. Καπετανάκης.
ΜΑΡΙΖΑ ΨΑΡΑΚΗ
