Ο προϋπολογισμός του Δήμου Ηρακλείου για το 2026 ψηφίστηκε έπειτα από τη σχετική εισήγηση της Δημοτικής Αρχής στη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου τη Δευτέρα 29/12 και ο Δήμος Ηρακλείου έγινε ένας από τους λίγους Δήμους της χώρας που κατάρτισαν προϋπολογισμό σύμφωνα με το νέο Λογιστικό Πρότυπο.
Η ψήφιση του προϋπολογισμού εντός το 2025 αποτελεί ένα επίτευγμα όπως επεσήμανε ο Δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός ο οποίος συνεχάρη τον Αντιδήμαρχο Οικονομικών Γιώργο Αγριμανάκη, τους συνεργάτες του και του Αντιδημάρχους, χαρακτηρίζοντας την έγκαιρη κατάρτιση του προϋπολογισμού αναφέροντας: «Δεν είναι απλώς μια επιτυχία, είναι ένα επίτευγμα για το οποίο θέλω να συγχαρώ τον Αντιδήμαρχο Οικονομικών Γιώργο Αγριμανάκη, τους Αντιδημάρχους που συνεργάστηκαν για την σύνταξή του και φυσικά τα υπηρεσιακά μας στελέχη. Είναι ακόμα μια απόδειξη ότι ο Δήμος Ηρακλείου μπορεί με τα μέσα τα οποία διαθέτει, με τον συνδυασμό του εργαζόμενου και του πολιτικού προσωπικού, να τα καταφέρει. Και έχουμε συνεχόμενα δείγματα αυτών των δυνατοτήτων. Η κατάθεση του προϋπολογισμού σήμερα, πρώτα από όλα, είναι μια πράξη πολιτικής ευθύνης την οποία, όπως σε κάθε περίπτωση, αναλαμβάνει η Δημοτική Αρχή. Ετέθησαν ερωτήματα και επιφυλάξεις. Η Δημοτική Αρχή προχώρησε διότι έκρινε ότι είναι επωφελές για τον Δήμο Ηρακλείου να έχει ψηφισμένο προϋπολογισμό του 2026, μέσα στο 2025. Προφανώς υπάρχει ανάληψη της πολιτικής ευθύνης όπως και σε καθεμία από τις τολμηρές μας πράξεις. Από τις τομές τις οποίες επιχειρήσαμε, επιχειρούμε και θα επιχειρήσουμε, ώστε να φέρουμε τον Δήμο εκεί όπου αξίζει στους ανθρώπους του, με δεδομένο το μεγάλο δυναμικό που έχει αυτή η πόλη και αυτός ο Δήμος, που πρέπει να αντιστοιχηθεί σε μια δυναμική ανάπτυξης σε βάση σταθερότητας».
Στον νέο προϋπολογισμό αποτυπώνεται αύξηση της ευρωστίας του Δήμου η οποία και είναι απαραίτητη για την εκτέλεση του δημοτικού έργου όπως τόνισε ο Αλέξης Καλοκαιρινός, με τα ταμειακά διαθέσιμα να πλησιάζουν τα 23 εκατομμύρια ευρώ, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ένα ρεαλιστικό και αναπτυξιακό προϋπολογισμό σε μια βάση σταθεροποίησης: «Έχουμε μια αύξηση της ευρωστίας του Δήμου η οποία είναι απαραίτητη για την εκτέλεση του δημοτικού έργου. Είναι ένας ρεαλιστικός προϋπολογισμός, ένας αναπτυξιακός προϋπολογισμός σε μια βάση σταθεροποίησης η οποία φαίνεται ότι πλέον επιτυγχάνεται. Αυτός ο προϋπολογισμός, τα μεγέθη του οποίου είναι δεδομένα και πεπερασμένα, υπολείπεται των πραγματικών αναγκών και εδώ πράγματι υπάρχει ένα πεδίο διεκδίκησης το οποίο αφορά τους πόρους. Όμως θέλω πάλι να πω ότι αυτή η διεκδίκηση πρέπει να συνδυάζεται και με την δική μας την ετοιμότητα να πραγματοποιήσουμε αυτό το έργο και αυτό που αποτυπώνεται στον προϋπολογισμό, αλλά και το περισσότερο το οποίο θα θέλαμε, εάν είχαμε αυτούς τους πόρους. Όλα αυτά έχουν προϋποθέσεις που δεν είναι όλες κατακτημένες. Μπορούμε να τις κατακτήσουμε; Θα έλεγα ότι προσπαθούμε και θα προσπαθήσουμε να το κάνουμε».
Απαντώντας στις τοποθετήσεις των παρατάξεων της αντιπολίτευσης στις οποίες αναφέρθηκαν ζητήματα όπως τα δημοτικά τέλη και το τεχνικό πρόγραμμα, ο Αλέξης Καλοκαιρινός είπε ότι η επαναφορά τους αποκαλύπτει μια αμηχανία για το θέμα του προϋπολογισμού για τον οποίο δεν ακούστηκε, όπως τόνισε, κανένα δραστικό αντεπιχείρημα. Δηλώνοντας ότι στόχος της Δημοτικής Παράταξης «Δικαίωμα στην Πόλη» είναι να αφήσει ένα έργο πραγματικά χρήσιμο για την πόλη και τους ανθρώπους της, ανεξάρτητα από οποιαδήποτε προσωρινή πολιτική κάρπωση, ο Δήμαρχος Ηρακλείου διευκρίνισε ότι το τεχνικό έργο της Δημοτικής Αρχής υπερβαίνει το Τεχνικό Πρόγραμμα και η στρατηγική που υπηρετείται υπερβαίνει τον προϋπολογισμό: «Το τεχνικό έργο, και αυτό αποτυπώνεται στον προϋπολογισμό, υπερβαίνει το τεχνικό πρόγραμμα. Αλλά θα προσέθετα πλέον και το εξής: Η στρατηγική που υπηρετείται μέσα από συγκεκριμένες ενέργειες του Δήμου υπερβαίνει κατά πολύ τον προϋπολογισμό. Διότι υπάρχουν έργα τα οποία επιδιώκουμε με ιδιαίτερη επιμονή, με συστηματικότητα, με τεκμηρίωση, με πειθώ, τα οποία θα μεταμορφώσουν το Ηράκλειο, ορισμένα από αυτά σε βάθος χρόνου. Αλλά δεν μας απασχολεί αν ορισμένα από αυτά πράγματι θα γίνουν σε βάθος χρόνου, εφόσον εξασφαλιστούν σήμερα. Υπάρχουν έργα, και αναφέρθηκαν, τα οποία ποτέ δεν θα αποτυπωθούν στον προϋπολογισμό του Δήμου Ηρακλείου. Είναι έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων. Αυτό σημαίνει ότι η απόδοση που μπορούν να έχουν επειδή έγκαιρα διεκδικήθηκαν και τεκμηριωμένα θεμελιώθηκαν, και την κατάλληλη στιγμή απευθύνθηκαν στους κατάλληλους επισπεύδοντες, θα αλλάξει τη μορφή της πόλης. Ο προϋπολογισμός δεν τα περιλαμβάνει, αλλά ο προϋπολογισμός θα αναμορφωθεί για να περιλάβει και άλλα έργα. Αυτή είναι μια άλλη ομάδα έργων τα οποία αυτή τη στιγμή για τεχνικούς και θεσμικούς λόγους που έχουν να κάνουν με το τι εγγράφεται σε ένα προϋπολογισμό, δεν απεικονίζονται».
Ο Αλέξης Καλοκαιρινός τόνισε ακόμα ότι η μεγάλη ποιοτική αλλαγή που θα έρθει στο 2026 στο Δήμο Ηρακλείου θα αφορά τον τομέα της καθαριότητας: «Πρόκειται για την εκτέλεση ενός έργου το οποίο συνιστά μια μεγάλη ποιοτική αλλαγή την οποία θα δούμε μέσα στο 2026. Ξέρετε όλα κρίνονται εκ του αποτελέσματος. Αλλά ήταν μια τολμηρή απόφαση την οποία δεν ελάμβανε για πολλά χρόνια ο Δήμος Ηρακλείου, ήταν μια δύσκολη διαδικασία που βαίνει προς το τέλος. Μιλώ για την διαγωνιστική διαδικασία και αυτό μας επιτρέπει να αισιοδοξούμε για το έργο το οποίο θα αποδοθεί στον εξαιρετικά κρίσιμο αυτόν τομέα».
Ο Δήμαρχος Ηρακλείου μίλησε ακόμα για τα έργα της Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, για την στεγαστική κρίση και το στόχο της κυκλικής πόλης: «Στην Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη, αυτή τη στιγμή τα εγγεγραμμένα έργα βρίσκονται στην τάξη των 4,5 εκατομμυρίων αλλά τα έργα τα οποία έχουμε την δυνατότητα να εγγράψουμε και είμαστε βέβαιοι ότι θα μπορέσουμε διότι εξασφαλίσαμε τις προϋποθέσεις, είναι υπερδιπλάσια για να μην σας πω τριπλάσια. Αυτό εφόσον πραγματοποιηθεί, μας οδηγεί σε μια επιτάχυνση της πραγματοποίησης της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης. Σχετικά με το ζήτημα της στεγαστικής κρίσης, ξέρετε η δραστική παρέμβαση του Δήμου, ενός Δήμου της κλίμακας του Ηρακλείου στην στεγαστική κρίση και με το περιουσιακό απόθεμα το οποίο διαθέτει ο Δήμος Ηρακλείου, είναι δυνατή. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας. Μπορώ να σας πω ότι κινούμαστε από την πρώτη στιγμή προς αυτή την κατεύθυνση αλλά ότι πρόκειται για ένα πολυπαραμετρικό ζήτημα στο οποίο τίθενται και επιμέρους ζητήματα και αυτό προφανώς δεν απεικονίζεται στον προϋπολογισμό του 2026. Επίσης πρέπει να πω, ότι κινούμαστε προς την κατεύθυνση της κυκλικής πόλης με μια σειρά παρεμβάσεων και εδώ θα πρέπει να επαναλάβω την Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων που γίνεται Μονάδα Ανάκτησης Ανακύκλωσης, την ήδη αναφερθείσα Τριτοβάθμια Επεξεργασία που συναρθρώνεται με το μεγάλο έργο της άρδευσης 23.000 στρεμμάτων στο Δήμο Ηρακλείου».
Από την πλευρά του ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών και Τουρισμού Γιώργος Αγριμανάκης, στην εισήγηση του δήλωσε ότι ο προϋπολογισμός συμπυκνώνει δύο χρόνια διαχείρισης, δύσκολων αποφάσεων, θεσμικής προσαρμογής και διοικητικής αντοχής, έκανε μια σύντομη αναφορά στους τρεις προϋπολογισμούς που έχει εισηγηθεί η Δημοτική Αρχή σε διάστημα δύο ετών, και μίλησε για τα χαρακτηριστικά του προϋπολογισμού του 2026: «Αγαπητοί συνάδελφοι, από την πρώτη ημέρα που ανέλαβα αυτό το χαρτοφυλάκιο με τη βούληση και την εμπιστοσύνη του Δημάρχου, έθεσα ένα απολύτως σαφή στόχο. Ο Δήμος Ηρακλείου να έχει πάντα έγκαιρο, θεσμικά ορθό και λειτουργικά ψηφισμένο προϋπολογισμό στο τέλος κάθε έτους. Σήμερα αυτός ο στόχος επιβεβαιώνεται. Σε αυτό τον προϋπολογισμό, μειώθηκε η εξάρτηση από τα «λογιστικά» έσοδα, αποτυπώθηκαν οι πραγματικές υποχρεώσεις, δημιουργήθηκε χώρος για ρεαλιστικό αναπτυξιακό σχεδιασμό και αποκαταστάθηκε η αξιοπιστία του Δήμου. Με κοινωνικό πρόσημο και καθαρές προτεραιότητες, ο νέος προϋπολογισμός, βάζει μπροστά θέματα όπως η καθαριότητα και ο οδοφωτισμός, η καθημερινότητα του δημότη, η σχολική στέγη, οι κοινωνικές υπηρεσίες και η στήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Αξιοποιεί κάθε διαθέσιμο χρηματοδοτικό εργαλείο όπως είναι οι εθνικοί πόροι, τα ευρωπαϊκά προγράμματα και οι συγχρηματοδοτούμενες δράσεις ώστε το Τεχνικό Πρόγραμμα να λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης. Το σχέδιο του προϋπολογισμού είναι στη βάση του ισοσκελισμένο και υπόσχεται ισορροπία ανάμεσα στις προτεραιότητες, τις δυνατότητες, τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του Δήμου μας».
Αναφερόμενος στο νέο λογιστικό πλαίσιο στη βάση του οποίου καταρτίζονται από εδώ και στο εξής οι προϋπολογισμοί των Δήμων ο Γιώργος Αγριμανάκης δήλωσε: «Ο Δήμος Ηρακλείου κλήθηκε για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 20 έτη να καταρτίσει τον προϋπολογισμό του στη βάση ενός εντελώς διαφορετικού πλαισίου. Του νέου Λογιστικού Πλαισίου της Γενικής Κυβέρνησης (Π.Δ. 54/2018), το οποίο τίθεται σε πλήρη εφαρμογή από 1η Ιανουαρίου 2026. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις στον Δημόσιο Τομέα που αλλάζει όχι μόνο τον τρόπο κατάρτισης του προϋπολογισμού, αλλά συνολικά τη φιλοσοφία της χρηματοοικονομικής διαχείρισης. Ο προϋπολογισμός δεν οργανώνεται πλέον μόνο με βάση το τί ξοδεύουμε, αλλά και ποιος φορέας του Δήμου το υλοποιεί και από πού χρηματοδοτείται. Με το νέο λογιστικό πλαίσιο κερδίζουμε καλύτερο έλεγχο, συγκρίσιμα δεδομένα, μεγαλύτερη διαφάνεια και σαφή αποτύπωση κάθε δαπάνης που με τη σειρά τους επιτρέπουν καλύτερο προγραμματισμό».
Τέλος ο Αντιδήμαρχος Οικονομικών & Τουρισμού εξέφρασε θερμές ευχαριστίες: «Αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω ευχαριστίες που δεν είναι τυπικές, αλλά απολύτως ουσιαστικές. Θέλω, πρώτα απ’ όλα, να ευχαριστήσω τον Δήμαρχο Ηρακλείου Αλέξη Καλοκαιρινό για την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη που μου παρέχει όλα αυτά τα χρόνια, σε ένα χαρτοφυλάκιο εξαιρετικά απαιτητικό, με δύσκολες αποφάσεις, έντονη πίεση και υψηλό βαθμό ευθύνης. Η στήριξή του υπήρξε καθοριστική, ιδίως τις στιγμές που οι επιλογές δεν ήταν εύκολες αλλά αναγκαίες. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω τις Υπηρεσίες του Δήμου και τα στελέχη του καθώς και το τμήμα Προϋπολογισμύ, που εργάστηκαν, με αντοχή και αίσθηση καθήκοντος, συχνά πέρα από τα όρια του τυπικού ωραρίου, για να μπορέσει σήμερα ο Δήμος Ηρακλείου να συζητά έναν προϋπολογισμό θεσμικά άρτιο και απόλυτα λειτουργικό. Ευχαριστώ επίσης τους συναδέλφους Αντιδημάρχους για τη συνεργασία, την κατανόηση και τη συλλογική προσπάθεια αυτής της προσαρμογής σε ένα νέο και ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον. Ο προϋπολογισμός είναι πάντα συλλογικό αποτέλεσμα και όχι ατομική υπόθεση. Θέλω, τέλος, να αναγνωρίσω τη συμβολή του Ειδικού Συμβούλου του Δημάρχου Σπύρου Δοκιανάκη και των εξειδικευμένων εξωτερικών συνεργατών των οποίων η τεχνική γνώση και εμπειρία αποδείχθηκαν κρίσιμες σε μια περίοδο βαθιάς θεσμικής και λογιστικής μετάβασης».
Ακολούθησαν ερωτήσεις και τοποθετήσεις από τους Δημοτικούς Συμβούλους, απαντήσεις από τα μέλη της Δημοτικής Αρχής και ειδικότερα από τους Αντιδημάρχους Γιώργο Αγριμανάκη, Νίκο Γιαλιτάκη, Γιώργο Σισαμάκη, Τάσο Τσατσάκη και στελέχη της Οικονομικής Υπηρεσίας που παρευρέθηκαν στη συνεδρίαση και η έγκριση του προϋπολογισμού κατά πλειοψηφία.
Υπενθυμίζεται ότι ο προϋπολογισμός 2026 του Δήμου Ηρακλείου, όπως καταρτίστηκε από τη Δημοτική Αρχή, είχε ελεγχθεί από το Παρατηρητήριο του Υπουργείου Εσωτερικών.
Το ύψος του ανέρχεται στο ποσό των 166.417.279,97 ευρώ (143.526.640,6 συν 22.890.639,37 χρηματικά διαθέσιμα). Μια βασική διαφορά που ισχύει από φέτος για όλους τους Δήμους, είναι ότι για πρώτη φορά δεν περιλαμβάνουν αδρανείς οφειλές τρίτων από προηγούμενα χρόνια (ΠΟΕ) οι οποίες θεωρούνται αδύνατον να εισπραχθούν. Μέχρι σήμερα, αυτό είχε ως συνέπεια να εμφανίζονται ως οικονομικό μέγεθος πλασματικά έσοδα (στο Ηράκλειο για το 2025 ήταν περίπου 100 εκ. ευρώ, από π.χ. πρόστιμα τακτοποίησης αυθαιρέτων που ενώ έχουν εξοφληθεί από τους πολίτες, δεν υπάρχει η αντίστοιχη ενημέρωση από το κεντρικό Κράτος για να εξαλειφθούν), ή έσοδα που ήταν γνωστό ότι δεν πρόκειται να εισπραχθούν. Όμως, έπρεπε να συμπεριληφθούν και παράλληλα να δημιουργηθούν οι αντίστοιχες πλασματικές δαπάνες, που επίσης δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν. Με την αλλαγή που εφαρμόζεται φέτος, αυτά τα έσοδα δεν διαγράφονται, ούτε και οι Δήμοι χάνουν τα δικαιώματά τους. Δεν εγγράφονται όμως στους προϋπολογισμούς, γεγονός που αυτομάτως καθιστά τους προϋπολογισμούς πιο ρεαλιστικούς.
