Στο κτίριο της Περιφερειακής Ενότητας Λασιθίου οι τοίχοι έχουν «ποτίσει» από συσκέψεις, φωνές, διεκδικήσεις, εκλογές και γιορτές. 30 χρόνια τώρα έχω περάσει εκεί πολλές και διαφορετικές εμπειρίες. Όμως, το μεσημέρι της 9ης Φεβρουαρίου 2026, η ατμόσφαιρα ήταν διαφορετική. Η καθιερωμένη κοπή της πίτας, που παραδοσιακά σηματοδοτεί την ελπίδα και την εξωστρέφεια της νέας χρονιάς, μετατράπηκε σε μια τελετή μνήμης, περισυλλογής και βαθιάς συναισθηματικής φόρτισης. Δεν ήταν μια γιορτή με την τυπική έννοια του όρου. Ήταν μια «οικογενειακή» σύναξη, όπως εύστοχα χαρακτηρίστηκε, όπου η πολιτική ηγεσία, η Εκκλησία και οι εργαζόμενοι στάθηκαν ενωμένοι απέναντι στην απώλεια και την αλλαγή.
Η στήλη σήμερα ιχνηλατεί όχι τα τεχνικά δελτία των έργων, αλλά το ανθρώπινο αποτύπωμα που αφήνουν πίσω τους οι λειτουργοί της αυτοδιοίκησης και της Εκκλησίας. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, τα έργα γίνονται από ανθρώπους και για ανθρώπους.
Το Βάρος της Απουσίας: Ο Γιώργος Πάγκαλος
Η «σκιά» που κάλυψε την αίθουσα είχε ονοματεπώνυμο: Γιώργος Πάγκαλος. Η απώλεια του αγαπητού στελέχους της Περιφερειακής Ενότητας καθόρισε απόλυτα το ύφος της εκδήλωσης. Δεν υπήρχαν περιθώρια για πανηγυρισμούς.
Η Ελένη Λαμπράκη, εκ μέρους του Συλλόγου Εργαζομένων, αν και μίλησε τελευταία συνόψισε και έδωσε το στίγμα με έναν λόγο που τσάκισε κόκαλα. Ξεκαθάρισε πως η χρονιά ξεκινά από μια «δυσάρεστη θέση», καθώς η υπηρεσία αποχαιρέτησε έναν «αγαπημένο και ιδιαίτερα χαρισματικό συνάδελφο». Η φράση της ότι «οι συνθήκες γύρω μας δε φαίνεται να το επιτρέπουν και οι προσευχές δεν φτάνουν», δεν ήταν μια συνηθισμένη έκφραση πένθους, αλλά μια υπαρξιακή διαπίστωση για τις δυσκολίες που βιώνει το ανθρώπινο δυναμικό. Η ευχή της περιορίστηκε στην «ηρεμία» και την «ουσιαστική συνεργασία», ζητούμενα που φαντάζουν πολυτέλεια στις μέρες μας χωρίς προσωπικό στις περιφέρειες.
Ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, δεν προσπέρασε το γεγονός. Αναγνώρισε ευθέως ότι η πίτα κόβεται «υπό άλλες προϋποθέσεις και δύσκολες συνθήκες» και πως «λείπει ένας πολύτιμος συνεργάτης μας». Όμως, η αναφορά του δεν έμεινε σε επίπεδο διαπίστωσης. Προχώρησε στις δηλώσεις που έκανε, σε μια θεσμική δέσμευση: η Περιφέρεια οφείλει να τιμά τη μνήμη του και θα προγραμματίσει ειδικές εκδηλώσεις γι’ αυτόν. Είναι σπάνιο και τιμητικό για έναν δημόσιο υπάλληλο να αναγνωρίζεται το έργο του σε τέτοιο βαθμό από την πολιτική ηγεσία, αποδεικνύοντας ότι ο Γιώργος Πάγκαλος δεν ήταν απλώς ένας αριθμός στο μητρώο μισθοδοσίας, αλλά ένας πυλώνας της υπηρεσίας.
Η Ανθρώπινη Πλευρά της Διοίκησης: Πίτσες και Πίεση
Ίσως η πιο συγκλονιστική στιγμή της τελετής ήρθε από τον νέο Μητροπολίτη Κυδωνίας και Αποκορώνου, κ. Τίτο. Ο Σεβασμιώτατος, λίγο πριν την ενθρόνισή του στα Χανιά, βρέθηκε στο «σπίτι» του, όπως αισθάνεται την Αντιπεριφέρεια, για να αποχαιρετήσει τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκε στενά.
Η ομιλία του δεν ήταν ένας τυπικός ποιμαντορικός λόγος. Ήταν μια εξομολόγηση. Συνέδεσε την παρουσία του με τον εκλιπόντα Γιώργο Πάγκαλο, αποκαλύπτοντας πτυχές της καθημερινότητας που σπάνια βλέπουν το φως της δημοσιότητας. «Τους πίεζα, τους τσιγκλούσα», παραδέχτηκε ο κ. Τίτος, αναφερόμενος στην αγωνία του για την ολοκλήρωση των έργων της Εκκλησίας, ειδικά στη Λατσίδα και το ίδρυμα για τους ηλικιωμένους. Και ήταν το χιούμορ του Μητροπολίτη Πέτρας και Χερρονήσου Γερασιμου, που έσπευσε να επισημάνει πως ο Τίτος πάντα νοιαζόταν «και στο τέλος της ημέρας παρά την πίεση έφερνε τις πίτσες»!
Αυτή η εικόνα -η πίεση για το έργο που μετατρέπεται σε συντροφικότητα και μοίρασμα φαγητού- είναι η πεμπτουσία της τοπικής κοινωνίας του Λασιθίου. Είναι η απόδειξη ότι πίσω από τις μελέτες και τα τεχνικά δελτία, υπάρχουν ανθρώπινες σχέσεις που σφυρηλατούνται στα δύσκολα. Ο κ. Τίτος ζήτησε «συγγνώμη», αν τους ταλαιπώρησε και δήλωσε πως αισθάνεται «πάντοτε ως πατέρας, ως αδελφός, ως φίλος και ως συγγενής». Η συγκίνησή του ήταν εμφανής, καθώς αποχαιρετούσε έναν χώρο όπου «δαπανήθηκαν πολλές ώρες εργασίας, πολλών κόπων και αγώνων».
Η “Αιμορραγία” των στελεχών: Μια κραυγή αγωνίας
Πέρα από το συναισθηματικό φορτίο, η εκδήλωση ανέδειξε και το μείζον πολιτικό και διοικητικό πρόβλημα της Περιφερειακής Ενότητας: την υποστελέχωση. Ο θάνατος του Γιώργου Πάγκαλου ήρθε να προστεθεί σε μια σειρά αποχωρήσεων που έχουν αποδυναμώσει δραματικά τις υπηρεσίες.
Ο οικοδεσπότης Αντιπεριφερειάρχης, Γιάννης Ανδρουλάκης, ήταν αποκαλυπτικός. Μίλησε για μια μείωση «30 υπαλλήλων τουλάχιστον» σε σύντομο χρονικό διάστημα. «Συνεχίζουμε με όλες τις δυσκολίες», τόνισε, υπογραμμίζοντας την προσπάθεια να παραμείνουν δίπλα στους πολίτες.
Την ίδια αγωνία συμμερίστηκε και ο Σταύρος Αρναουτάκης, παραθέτοντας αριθμούς που σοκάρουν: Από τα 1.100 άτομα προσωπικό, όταν ανέλαβαν, σήμερα έχουν μείνει 800 σε όλη την Κρήτη. «Δεν μπορεί να μειώνεται συνεχώς το ανθρώπινο δυναμικό και να έρχονται επιπλέον δραστηριότητες χωρίς πόρους», σχολίασε με ένταση, στέλνοντας σαφές μήνυμα στην κεντρική εξουσία. Το γεγονός ότι η «μηχανή» της Περιφέρειας συνεχίζει να δουλεύει και να παράγει έργο, οφείλεται στο φιλότιμο αυτών των 800 ανθρώπων, που καλούνται να καλύψουν τα κενά των 300 που λείπουν.
Ο “Γούρικος” Μητροπολίτης και η επόμενη μέρα
Παρά το πένθος, η ζωή και η διοίκηση έχουν συνέχεια. Ο Περιφερειάρχης, θέλοντας να δώσει έναν τόνο αισιοδοξίας, στράφηκε προς τον νέο Μητροπολίτη Κυδωνίας. Τον χαρακτήρισε «γούρικο», καθώς αυτή ήταν η πρώτη πίτα που ευλόγησε με τη νέα του ιδιότητα. «Είναι ένας άξιος ιεράρχης», είπε ο κ. Αρναουτάκης, εκφράζοντας τη βεβαιότητα ότι θα δώσει τα διαπιστευτήριά του στα Χανιά.
Αυτή η μετάβαση του Τίτου από το Λασίθι στα Χανιά έχει τη δική της συμβολική σημασία για την ενότητα της Κρήτης. Ο Περιφερειάρχης τόνισε πως «είμαστε μια οικογένεια» και πως «μόνο ενωμένοι υπηρετούμε την ενότητα της Κρήτης». Η παρουσία του Τίτου στα Χανιά, ενός ανθρώπου που γνωρίζει τα προβλήματα και τις αγωνίες του Λασιθίου, δημιουργεί μια ακόμη γέφυρα συνεργασίας μεταξύ Δύσης και Ανατολής του νησιού.
Ο Μητροπολίτης Πέτρας και Χερρονήσου κ. Γεράσιμος, από την πλευρά του, επιβεβαίωσε αυτή την αρραγή ενότητα Εκκλησίας και Περιφέρειας. Ευχαρίστησε τον Περιφερειάρχη για την «αμέριστη βοήθεια» στα ιδρύματα της Εκκλησίας, μνημονεύοντας και αυτός τη συμβολή του Γιώργου Πάγκαλου στο έργο αυτό. Η συνεργασία αυτή, όπως τονίστηκε, είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική συνοχή του τόπου.
Τα Έργα: Απάντηση στη θλίψη
Μπορεί η γιορτή να έλειπε, αλλά η ατζέντα της ανάπτυξης ήταν εκεί. Ο Σταύρος Αρναουτάκης υπενθύμισε ότι η Περιφέρεια έχει μπροστά της έργα και μελέτες που ξεπερνούν τα 150 εκατομμύρια ευρώ.
Φεύγοντας από την αίθουσα της Αντιπεριφέρειας, η αίσθηση που αποκόμισε κανείς δεν ήταν αυτή της μιζέριας, αλλά της αξιοπρέπειας. Το Λασίθι πενθεί, ναι. Χάνει στελέχη, χάνει φίλους, αποχωρίζεται άξιους ιεράρχες. Αλλά μέσα από αυτές τις απώλειες και τις αλλαγές, βρίσκει τον τρόπο να ανασυντάσσεται.
Η σεμνή τελετή του 2026 θα μείνει στην ιστορία ως η στιγμή που η Περιφέρεια Κρήτης και η Αντιπεριφέρεια Λασιθίου επέλεξε την ουσία έναντι του θεάματος. Επέλεξε να τιμήσει τον άνθρωπο και όχι το φαίνεσθαι. Και όπως είπε ο Γιάννης Ανδρουλάκης, «συνεχίζουμε με υγεία, συνεχίζουμε δυνατοί». Όχι γιατί είναι εύκολο, αλλά γιατί αυτό επιτάσσει η μνήμη αυτών που έφυγαν και η ανάγκη αυτών που μένουν.
Καλή χρονιά, με δύναμη και μνήμη. Γιατί χωρίς μνήμη, δεν υπάρχει μέλλον.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
Από τη στήλη “ΙΧΝΗΛΑΣΙΕΣ” στην έντυπη έκδοση της ΑΝΑΤΟΛΗΣ.
