Μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ενημερωτική και εκπαιδευτική ημερίδα για το ελαιόλαδο, διεξήχθη στην Κριτσά, το μεσημέρι του Σαββάτου 28 Μαρτίου. Στόχος ήταν η αναβάθμιση της ποιότητας του Εξαιρετικού Παρθένου Ελαιόλαδου «Κρήτη / Kriti». Διοργανωτές ήταν η Περιφέρεια Κρήτης και το Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο, σε συνεργασία με το Δήμο Αγίου Νικολάου και τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Κριτσάς.
Το πρόγραμμα της ημερίδας εστίασε κυρίως στις σύγχρονες τεχνικές κλαδέματος της ελιάς. Συγχρόνως αναπτύχθηκαν καίρια ζητήματα που αφορούσαν τη φυσιολογία του ελαιόδεντρου και τις καλλιεργητικές πρακτικές που επιδρούν καθοριστικά στην τελική ποιότητα του παραγόμενου ελαιόλαδου.
Δεν κλαδεύουν σωστά!
Η εκδήλωση ξεκίνησε με το χαιρετισμό του κ. Λευτέρη Αλυσσανδράκη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Γεωπονίας, Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, ο οποίος είναι και ο επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος:
«Αυτή είναι η δεύτερη περίοδος της δράσης για το ελαιόλαδο. Είναι σημαντικό να δείχνουμε τις σωστές μεθόδους καλλιέργειας. Ειδικότερα το κλάδεμα είναι μία από τις καλλιεργητικές φροντίδες που ευθύνονται για τις χαμηλές αποδόσεις που έχουμε στην παραγωγή ελαιόλαδου. Πολλοί κλαδεύουν, αλλά δεν κλαδεύουν σωστά. Πρέπει να καταλάβουμε, τί βλέπουμε επάνω στο δένδρο και τι πρέπει να φύγει, ώστε, χρονιά με χρονιά, να έχουμε καλύτερο αποτέλεσμα».
– Ακολούθησε χαιρετισμός από τον αντιδήμαρχο τουρισμού κ. Αντώνη Μαυρή: «Το κρητικό ελαιόλαδο αποτελεί βασικό στοιχείο της παράδοσης διατροφής και της ταυτότητας μας, αλλά και σημαντικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Η διατήρηση και ανάπτυξη της ποιότητάς του, απαιτεί γνώση, συνεργασία και συνεχή προσπάθεια. Η σημερινή ημερίδα συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε.
– Ο πρόεδρος της Κοινότητας Κριτσάς κ. Γιώργος Σκύβαλος: «Ελπίζω η παρουσία σας να μας βοηθήσει να συνεχίσουμε την παράδοσή μας, στο σωστό τρόπο καλλιέργειας της ελιάς».
Το κλάδεμα και ο κλαδοκάθαρος
Βασικός ομιλητής της Ημερίδας ήταν ο γεωπόνος Μιχάλης Παπαηλιάκης, τ. Προϊστάμενος στη Διεύθυνση Αγροκτήματος του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου. Ξεκίνησε την ομιλία του με δύο κρητικές παροιμίες:
▪ «Όταν με λιπαίνεις με παρακαλάς να παράγω, όταν με ποτίζεις με ικετεύεις και όταν με κλαδεύεις με υποχρεώνεις», ήταν η απάντηση της ελιάς, όταν ο γεωργός τη ρώτησε, τί χρειάζεται για να παράγει πολύ καρπό.
▪ «Καλλιά ψαλίδι (μπαλτάς) στα κλαδιά, παρά κοπρά στη ρίζα», για να δηλώσει πόσο σημαντικό είναι το σωστό κλάδεμα στην ελιά.
Τα είδη κλαδέματος
Ο ομιλητής αναφέρθηκε στα διαφορετικά είδη κλαδέματος:
– Κλάδεμα διαμόρφωσης: Σε δέντρα ηλικίας 2-3 χρόνων με σκοπό τη διαμόρφωση κορμού και ισχυρού σκελετού.
– Κλάδεμα παραγωγής ή καρποφορίας: Σε παραγωγικά δέντρα
– Κλάδεμα ανανέωσης: Σε παραμελημένα δέντρα αφαιρούνται ξερά και διασταυρούμενα κλαδιά και κονταίνονται οι όρθιοι και οι πλάγιοι βραχίονες
– Κλάδεμα αναγέννησης: Σε παραμελημένα, εγκαταλειμμένα και γερασμένα δέντρα αφαιρείται όλος ο σκελετός ώστε να δημιουργηθεί νέος.
Οι σκοποί
του κλαδέματος
καρποφορίας
Ο ομιλητής επικεντρώθηκε στο κλάδεμα παραγωγής ή καρποφορίας που γίνεται σε παραγωγικά δέντρα. Αυτό γίνεται:
– Για τη δημιουργία ισχυρού μόνιμου σκελετού.
– Για την παραγωγή νέου καρποφόρου ξύλου για υψηλή ποσοτική και ποιοτική παραγωγή.
– Για τον έλεγχο της παρενιαυτοφορίας (δηλαδή μια χρονιά μεγάλη παραγωγή και μία όχι… τα δέντρα να παράγουν κάθε χρόνο).
– Για την παράταση της παραγωγικής ζωής του δέντρου.
– Για τη διευκόλυνση των καλλιεργητικών εργασιών (φυτοπροστασία, όργωμα) και της συγκομιδής.
Πώς επιτυγχάνονται
– Αφαίρεση της ξερής βλάστησης, που οφείλεται στη σκίαση, καθώς και αυτής που έχει καρποφορήσει.
– Αφαίρεση κλαδιών, τα οποία διασταυρώνονται με άλλα κλαδιά, ή έχουν λάθος κατεύθυνση ή βρίσκονται πολύ κοντά σε άλλα κλαδιά.
– Περιορισμός της πλευρικής βλάστησης του δέντρου.
– Η κατανομή της βλάστησης μετά το κλάδεμα, να ευνοεί την κυκλοφορία του ήλιου και του αέρα στο εσωτερικό του δέντρου.
– Το κλάδεμα και ο κλαδοκάθαρος είναι απαραίτητο να γίνονται με τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολύνεται η εκτέλεση των καλλιεργητικών εργασιών (συγκομιδή, ψεκασμοί, όργωμα).
– Το τελικό σχήμα του δέντρου να είναι, κατά προτίμηση, ημισφαιρικό ώστε να προστατεύεται και να σκιάζεται ο σκελετός και το έδαφος.
– Το κλάδεμα να γίνεται με στεγνό και ζεστό καιρό.
Η ελιά πρέπει να κλαδοκαθαρίζεται κάθε χρόνο
Για το κλάδεμα ο κ. Παπαηλιάκης επεσήμανε ότι «πρέπει να γίνεται κάθε χρόνο καθώς με τον ετήσιο κλαδοκάθαρο μειώνονται ο χρόνος και το κόστος κλαδέματος και διαχείρισης των υπολειμμάτων του κλαδέματος, των κλαδοκάθαρων. Ο ελαιόκαρπος πρωιμίζει και η συγκομιδή μπορεί να γίνει νωρίτερα. Έτσι, το δέντρο έχει περισσότερο χρόνο στη διάθεσή του να ξεκουραστεί μέχρι την επόμενη άνοιξη. Με το ετήσιο κλάδεμα μειώνεται η παρενιαυτοφορία, δηλαδή μια χρονιά μεγάλη παραγωγή, μια όχι και τα δέντρα παράγουν κάθε χρόνο. Παράλληλα, ο παραγωγός μπορεί να προγραμματίσει καλύτερα τις εργασίες του».
Το όργωμα και το κάψιμο
– Πρέπει να οργώνουμε τα χωράφια μας;
Όπως τα δάση δεν τα οργώνουμε, το ίδιο θα μπορούσε να γίνεται και στα χωράφια, αλλά οργώνουμε: α) Για να αποφύγουμε ζημιές από την κτηνοτροφία β) Για αποφυγή των πυρκαγιών και γ) Για αποθήκευση νερού στο χωράφι. «Το τέλος της άνοιξης, το χωράφι μας πρέπει να είναι καθαρό», ανέφερε ο ομιλητής.
– Τι κάνουμε τα υπολείμματα του κλαδέματος;
Θα πρέπει να ξεχωρίσουμε την καύσιμη ύλη από αυτή που θα παραμείνει στο χωράφι και, θρυμματιζομένη, θα το λιπάνει.
* Λόγω του βροχερού καιρού δεν πραγματοποιήθηκε η πρακτική άσκηση σε ελαιώνα της περιοχής.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ
