Του Νικου Μιχελακη
Ενώ η κανονική συγκομιδή της νέας σοδειάς θα αρχίσει σε ένα ακόμα μήνα περίπου, άρχισαν, όπως κάθε χρόνο, να παράγονται τα πρώτα «αγουρέλαια» στην Πελοπόννησο και τα «βιολογικά» στην Κρήτη. Τα αγουρέλαια συγκομίζονται από τέλη Σεπτεμβρίου-αρχές Οκτωβρίου με την ελπίδα να πωληθούν σε πολύ υψηλές τιμές, τέτοιες ώστε η άξια της χαμηλότερης ποσοτικά παραγωγής τους (λόγω των χαμηλών αποδόσεων σε λαδι) να υπερκαλύπτει την αξία της κανονικής συγκομιδής με τις μάλλον χαμηλότερες τιμές. Έτσι φέτος τα αγουρέλαια άνοιξαν πρώτα την αγορά της νέας σοδειάς και οι τιμές τους, οι οποίες θεωρούνται από κάποιους ενδεικτικές για την χρονιά -χωρίς όμως αυτό να επιβεβαιώνεται- έκαναν την εμφάνισή τους.
Πρώτη επίσημη εμπορική πράξη αγουρελαίων, όπως πάντα, η δημοπρασία του Α.Ε.Σ. Αγίων Αποστόλων Λακωνίας, η οποία έγινε στις 4 Οκτωβρίου για πώληση ενός βυτίου αγουρέλαιου οξύτητας 0,34ο. Συμφωνα με δήλωση του Προέδρου του Συν/σμου Π. Μπατσάκη η τιμή που έτυχε ήταν 7,85€/κ.
Τα Βιολογικά συγκομίζονται νωρίτερα κυρίως για να αποφύγουν τις προσβολές δάκου αφού λόγω κανονισμού δεν επιτρέπεται να εφαρμόζουν ψεκασμούς κάλυψης. Όμως και για αυτά υπάρχει το πρόβλημα αν η τιμή που θα πωληθούν θα καλύψει την μελλοντική απόδοση του καρπού σε λάδι που έχουν κατά την πρόωρη συγκομιδή τους.
Το σημερινό επίπεδο των τιμών
Μια αναλυτική εικόνα των τιμών, όπως διαμορφώνεται από τις τιμές που δίδονται στο Δελτίο του ΣΕΔΗΚ, αλλά και από αυτές που δημοσιεύονται από έγκυρα μέσα στην Ισπανία και Ιταλία, φαίνεται στο Δελτίο Τιμών του ΣΕΔΗΚ www.sedik.gr της 14-20-25, από τον οποίο προκύπτουν ότι οι τιμές των έξτρα παρθένων κατά χώρες είχαν ως έξης:
– Στην Ελλάδα οι τιμές του έξτρα κυμανθήκαν: Στην Κρήτη στα 4-4,5 €/κ., στην Πελοπόννησο στα 4-5€ και στα Νησιά στα 4,20€/κ.
– Στην Ισπανία ελαττώθηκαν ελαφρά και κυμάνθηκαν από 3,69 (39% των πωλήσεων) μέχρι 4,84/κ. (4% των πωλήσεων).
– Στην Ιταλία ως συνήθως διατηρήθηκαν αρκετά υψηλότερα και κυμάνθηκαν μεταξύ 9,20 έως 10,0 €/κ., ενώ και στην Τυνησία διατηρηθήκαν στα 4,23€/κ.
Σκοτεινός ο ορίζοντας για την Νέα ΚΑΠ
Αμφιλεγόμενες και αρνητικές οι προτάσεις της Ε.Ε.
Τα τεκταινόμενα στον ΟΠΕΚΕΠΕ και εvω οι περικοπές και καθυστερήσεις των ενισχύσεων απορροφούν πλέον όλο το ενδιαφέρον παραγόντων και παραγωγών, αφήνοντας τις σοβαρές αρνητικές εξελίξεις που σχεδιάζονται για την ΚΑΠ 2028-35 στο περιθώριο.
Όμως, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του σχεδίου που παρουσίασε η Κομισιόν κατά την συνάντηση Υπουργών Γεωργίας που έγινε τέλη Σεπτεμβρίου στις Βρυξέλες (Agronews 22.09.2025) οι προβλέψεις δεν είναι ευχάριστες.
Με βάση την πρόταση της Ε.Ε. ο προϋπολογισμός της ΚΑΠ για την χώρα μας προτείνεται μειωμένος κατά 20% κατά την περίοδο 2028-35, αφού θα ανέρχεται σε 2,09 δισ. € ετησίως, έναντι 2,7 δις € που είναι κατά την τρέχουσα περίοδο!
Ο συνολικός προϋπολογισμός της ΚΑΠ για όλα τα Κράτη και για όλη την περίοδο θα είναι 300 δισ. ευρώ, από τα οποία: τα 6,3 δισ. θα κρατηθούν ως αποθεματικό κρίσεων και τα υπόλοιπα 293,7 δισ. ευρώ θα κατανεμηθούν με βάση τα μερίδια κάθε κράτους κατά το έτος αναφοράς 2027.
Με την προτεινόμενη κατανομή για την 7ετία αυτή (Σχ.1.) η Γαλλία έχει το μεγαλύτερο μερίδιο με 50,9 δισ. ευρώ (17%) και ακολουθούν η Ισπανία με 37,2 δις € ( 13%) , η Ιταλία με 32 δις € (11%) και η Ελλάδα με 14,64 δισ. ευρώ (5%).
Σε δηλώσεις τους οι αρμόδιοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τόνισαν, βεβαίως, ότι η νέα ΚΑΠ θα μείνει «κοινή», θα παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη και ότι οι ενισχύσεις που λαμβάνουν σήμερα οι αγρότες θα συνεχιστούν με απλούστερους και λιγότερο γραφειοκρατικούς κανόνες.
Ωστόσο παρά τις δηλώσεις αυτές της Επιτροπής αρκετοί Υπουργοί και ιδιαιτέρα οι Υπουργοί Γεωργίας της Ισπανίας Luis Planas και της Γαλλίας Annie Genevard διατύπωσαν σοβαρές αντιρρήσεις κυρίως για το ύψος του προϋπολογισμού που είναι αρκετά μειωμένος αλλά και για την πρόθεση σοβαρής εθνικοποίησης της ΚΑΠ με την μεταφορά της χρηματοδότησης πολλών δράσεων (καθεστώτων) στις εθνικές κυβερνήσεις!
Ο Έλληνας Υπουργός, σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥπΑΑΤ, αναγνώρισε ως θετική τη στήριξη των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, την οργάνωση των τομεακών παρεμβάσεων και το πρόγραμμα της Ένωσης για τα Σχολεία, ενώ απέρριψε και αυτός την υποχρεωτική εθνική συγχρηματοδότηση.
Πράγματι, η Εθνική συγχρηματοδότηση, δηλαδή η μερική εθνικοποίηση της ΚΑΠ, όπως φαίνεται από το ερμηνευτικό κείμενο της πρότασης αποτελεί σημαντικό ποσοστό της νέας ΚΑΠ, που ευλογα μπορεί να εκληφθεί ως πρώτο βήμα για αποδυνάμωση και πλήρη κατάργησή της:
– Με 100% χρηματοδότηση από Ε.Ε. προτείνονται μόνο οι δράσεις: Φθίνουσα εισοδηματική ενίσχυση (αντικαθιστά τη βασική), Συνδεδεμένες ενισχύσεις, Ειδική ενίσχυση Βάμβακος, Στήριξη µικρών εκμεταλλεύσεων έως 3.000 ευρώ.
– Με 30% -60%τουλάχιστον συγχρηματοδότηση από Εθνικούς πόρους προτείνονται οι δράσεις: Εξισωτική αποθηρίωση, Γεωργοπεριβαλλοντικές δράσεις, Επενδύσεις, Πρόγραφα Νέων Αγροτών, Στήριξη για διαχείριση κινδύνων, Στήριξη για αρωγή στις εκμεταλλεύσεις (νέο καθεστώς) καθώς και τα προγράμματα: LEADER, INTERREG, Μικρά νησιά του Αιγαίου, Σχολικό Πρόγραμμα, Τομεακά Προγράµµατα, και Αντιμετώπιση κρίσεων.
Οι κρίσιμες προτάσεις
Ωστόσο κρίσιμης σημασίας, ιδιαιτέρα για την χώρα μας είναι οι προτάσεις: Φθίνουσα εισοδηματική ενίσχυση, ενιαία ενίσχυση μικρών, αποκλεισμός συνταξιούχων κά., οι οποίες έχουν σημεία με αρνητικές επιπτώσεις για τους μεγάλους και συνταξιούχους και θετικά, αλλά αμφισβητούμενα για τους μικρούς παραγωγούς. Σ’ αυτές όμως θα αναφερθούμε σε προσεχή Ελαιονέα.
ΝΙΚΟΣ ΜΙΧΕΛΑΚΗΣ
* Ο Νίκος Μιχελάκης, είναι Δρ. Γεωπόνος, πρώην Δ/ντής του Ινστιτούτου Ελιάς Χανίων και Άμισθος Επιστ. Σύμβουλος του ΣΕΔΗΚ. Τα άρθρα του εκφράζουν προσωπικές απόψεις και δεν απηχούν κατά ανάγκη τις απόψεις του ΣΕΔΗΚ. Μπορούν να αναδημοσιευτούν μόνο μετά άδειά του ([email protected]).
