«Η αυξανόμενη υιοθέτηση των ηλεκτρικών πατινιών ως τρόπου αστικής μεταφοράς έχει εγείρει σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την εργονομία του αναβάτη και τη λειτουργική ασφάλεια. Αν και τα ηλεκτρικά πατίνια παρέχουν μια βολική, χαμηλού κόστους και φιλική προς το περιβάλλον λύση μετακίνησης, η χρήση τους συνδέεται με αρκετούς εργονομικούς κινδύνους και κινδύνους που σχετίζονται με την οδήγηση που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του αναβάτη και τη δημόσια ασφάλεια». Αυτό τονίζει στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο καθηγητής Εμβιομηχανικής – Εργονομίας & Αθλητικής Τραυματολογίας ΣΕΦΑΑΔ-ΤΕΦΑΑ Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Παναγιώτης Β. Τσακλής.
Από την εργονομική άποψη, διαπιστώνει ο ερευνητής, η λειτουργία ηλεκτρικών πατινιών απαιτεί συχνά από τους αναβάτες να διατηρούν μια στατική στάση για παρατεταμένες περιόδους. Αυτή η στάση μπορεί να οδηγήσει σε μυοσκελετική καταπόνηση, ιδιαίτερα στο κάτω μέρος της πλάτης, τον αυχένα, τους ώμους, τους καρπούς και τα γόνατα. Οι αναβάτες συχνά υιοθετούν μια ελαφρώς κλίση προς τα εμπρός για να διατηρήσουν την ισορροπία και τον έλεγχο του τιμονιού, αυξάνοντας τη μυϊκή ένταση και τη σωματική τους κόπωση. Επιπλέον, η συνεχής έκθεση σε κραδασμούς που μεταδίδονται μέσω του τιμονιού και της πλατφόρμας του ποδιού –ειδικά σε ανώμαλα ή κατεστραμμένα οδοστρώματα– μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση του συνδρόμου κραδασμών χεριού-βραχίονα, με δυσφορία στον καρπό, μούδιασμα και μειωμένη δύναμη λαβής. Αυτά τα αποτελέσματα είναι πιο έντονα σε πατίνια εξοπλισμένα με μικρά συμπαγή ελαστικά και περιορισμένα συστήματα ανάρτησης.
Η διατήρηση της ισορροπίας κατά τη λειτουργία του πατινιού επιβάλλει επίσης εμβιομηχανικές προκλήσεις στα κάτω άκρα. Οι αναβάτες, συνεχίζει ο κ. Τσακλής, εκτελούν συνεχώς μικρές προσαρμογές στάσης για να σταθεροποιήσουν το όχημα, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν σε κόπωση των ποδιών, καταπόνηση των μυών της γάμπας και δυσφορία στον αστράγαλο. Επιπλέον, η επαναλαμβανόμενη χρήση γκαζιού και μηχανισμών πέδησης που λειτουργούν με τον αντίχειρα του αναβάτη, μπορεί να συμβάλει στον ερεθισμό των τενόντων και στους επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς καταπόνησης που επηρεάζουν τα δάχτυλα και τα χέρια. Η έκθεση στο περιβάλλον κατά την οδήγηση, συμπεριλαμβανομένου του ανέμου, της αντανάκλασης του φωτός και της συνεχούς οπτικής σάρωσης για κινδύνους, μπορεί να προκαλέσει περαιτέρω καταπόνηση των ματιών, δυσκαμψία του αυχένα και γνωστική κόπωση.
Όμως, εκτός από τις εργονομικές ανησυχίες, η χρήση ηλεκτρικών πατινιών παρουσιάζει σημαντικούς κινδύνους για την οδήγηση και τη λειτουργική ασφάλεια. Ένας από τους σημαντικότερους κινδύνους, σύμφωνα με τον κ. Τσακλή, περιλαμβάνει πτώσεις και απώλεια ελέγχου του οχήματος. Λόγω των σχετικά μικρών τροχών και της ελαφριάς δομής τους, τα ηλεκτρικά πατίνια είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα σε ανωμαλίες του δρόμου, όπως λακκούβες, βρεγμένο πεζοδρόμιο, χαλίκι και επιφανειακά συντρίμμια ή σκουπίδια. Το απότομο φρενάρισμα ή η οδήγηση με το ένα χέρι μπορεί να θέσει σε κίνδυνο περαιτέρω τη σταθερότητα του οχήματος. Σε σύγκριση με τα ποδήλατα, τα ηλεκτρικά πατίνια παρέχουν γενικά χαμηλότερα επίπεδα ισορροπίας και απορρόφησης κραδασμών, αυξάνοντας την πιθανότητα ατυχημάτων.
Επιπλέον, ο κίνδυνος μιας σύγκρουσης αποτελεί μείζον πρόβλημα ασφάλειας. Τα ηλεκτρικά πατίνια είναι συχνά λιγότερο ορατά στους αυτοκινητιστές και τους πεζούς λόγω των συμπαγών διαστάσεων και των αθόρυβων ηλεκτροκινητήρων τους. Τα συνήθη σενάρια ατυχημάτων περιλαμβάνουν συγκρούσεις με οχήματα που στρίβουν, κρούσεις που προκαλούνται από ξαφνικά ανοιγμένες πόρτες αυτοκινήτων και παρεμβολές πεζών σε κοινόχρηστους αστικούς χώρους. Επιπλέον, τονίζει ο ίδιος, οι αναβάτες είναι σε μεγάλο βαθμό απροστάτευτοι κατά τη διάρκεια ατυχημάτων, γεγονός που συμβάλλει σε αυξημένα ποσοστά τραυματισμών. Οι συχνά αναφερόμενοι τραυματισμοί περιλαμβάνουν κατάγματα καρπού, τραύμα στο κεφάλι, τραυματισμούς στο πρόσωπο, εξαρθρήματα ώμων και εκδορές. Η απουσία χρήσης κράνους αυξάνει σημαντικά τη σοβαρότητα των τραυματισμών στο κεφάλι, με κίνδυνο την απώλεια της ζωής του αναβάτη. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες επηρεάζουν επιπλέον την ασφάλεια οδήγησης. Η βροχή, ο πάγος, ο δυνατός άνεμος και το ανώμαλο έδαφος μειώνουν σημαντικά την πρόσφυση και αυξάνουν τις αποστάσεις φρεναρίσματος, αυξάνοντας έτσι την πιθανότητα ατυχήματος. Η νυχτερινή οδήγηση εισάγει περαιτέρω προκλήσεις που σχετίζονται με τη μειωμένη ορατότητα και τη μειωμένη αντίληψη κινδύνου. Ακόμη και οι μέτριες ταχύτητες των πατινιών, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς κατά τη διάρκεια συγκρούσεων, επειδή οι αναβάτες δεν διαθέτουν τη δομική προστασία που είναι διαθέσιμη σε κλειστά οχήματα.
Επιπρόσθετοι παράγοντες μπορούν να εντείνουν τόσο τους εργονομικούς κινδύνους όσο και τους κινδύνους που σχετίζονται με την ασφάλεια και περιλαμβάνουν την κακή σχεδίαση του πατινιού, τα ανεπαρκή συστήματα ανάρτησης, φθαρμένα ελαστικά, υπερβολική ταχύτητα οχήματος, συνθήκες πυκνής κυκλοφορίας και απόσπαση της προσοχής του αναβάτη, ιδιαίτερα από τη χρήση κινητού τηλεφώνου.
Στον αντίποδα, τονίζει πως συγκεκριμένες στρατηγικές μετριασμού του κινδύνου μπορεί να βελτιώσουν σημαντικά την ασφάλεια και την άνεση του αναβάτη. Η χρήση κρανών, ανακλαστικών ενδυμάτων, συστημάτων φωτισμού και προστατευτικών γαντιών μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα του τραυματισμού και να βελτιώσει την ορατότητα. Οι εργονομικές βελτιώσεις, όπως το ρυθμιζόμενο τιμόνι, τα πνευματικά (με σαμπρέλα) ελαστικά και τα συστήματα ανάρτησης, μπορεί να μειώσουν την έκθεση σε κραδασμούς και τη μυοσκελετική καταπόνηση. Επιπλέον, οι πρακτικές ασφαλούς οδήγησης, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της ταχύτητας σε ανώμαλες επιφάνειες, της διατήρησης και των δύο χεριών στο τιμόνι και της αποφυγής δυσμενών καιρικών συνθηκών, μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο ατυχήματος.
Σύμφωνα με τον κ. Τσακλή, ενώ τα ηλεκτρικά πατίνια αντιπροσωπεύουν μια καινοτόμο και βιώσιμη εναλλακτική λύση μεταφοράς, η λειτουργία τους συνδέεται με αξιοσημείωτους εργονομικούς και οδηγικούς κινδύνους. Η αντιμετώπιση αυτών των κινδύνων μέσω του βελτιωμένου σχεδιασμού των οχημάτων, της εκπαίδευσης των αναβατών, της προσαρμογής της υποδομής και της ρύθμισης της ασφάλειας είναι απαραίτητη για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και της ασφαλούς ενσωμάτωσης των ηλεκτρικών πατινιών στα συστήματα αστικών μεταφορών.
