Το οξύ πρόβλημα της ανομβρίας, με τις ελάχιστες βροχοπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικότερης και ΝΑ πλευράς του Ν. Λασιθίου, δοκιμάζει σκληρά τις ελαιοκαλλιέργειες, λόγω και του συσσωρευμένου «στρες» που έχουν υποστεί από προηγούμενα χρόνια από το, σωρευτικά, ελλειμματικό ισοζύγιο των βροχών, σε συνδυασμό με τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες. Ορατή είναι η απειλή όχι απλά για την απόδοση αλλά και την ίδια την επιβίωση των ελαιώνων, στην Ανατολική Κρήτη.
Στο πρόβλημα αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Σητείας κ. Μανώλης Μαυροματάκης ο οποίος είπε στην ΑΝΑΤΟΛΗ ότι η φετινή απόδοση των ελαιοδέντρων επηρεάζεται όχι μόνο από τις φετινές δυσμενείς κλιματολογικές συνθήκες αλλά και από τις προηγούμενες χρονιές, που έχουν στρεσάρει τα δέντρα με αποτέλεσμα να προσδιορίζουν και την παραγωγικότητά τους, ορισμένων δε ακόμη και την αντοχή και συντήρησή τους. Από το 2018 ως σήμερα και ιδιαίτερα επί 4 χρόνια η παραγωγή είναι μειωμένη.
Φέτος, αν όλα εξελιχθούν ομαλά μέχρι το τέλος, η παραγωγή στην περιφέρεια του Δήμου Σητείας εκτιμάται περίπου στους 4.000 τόνους.
Η παραγωγή στην περιοχή της Σητείας σε κανονικές συνθήκες είναι πολλαπλάσια, κι ενώ στην αρχή της καλλιεργητικής περιόδου υπήρχε αισιοδοξία ότι φέτος η παραγωγή θα ήταν αυξημένη, σε σύγκριση με την περυσινή (4.800 τόνοι), που θα μπορούσε να φτάσει και τους 5.000 – 6.000 τόνους, οι δυσμενείς συνθήκες διαμορφώνουν τελικά μικρότερη παραγωγή και από την περυσινή. Τα ελαιόδεντρα ανθοφόρησαν κανονικά, αλλά δυστυχώς δεν καρπόδεσαν, γιατί τα δέντρα δεν είχαν δύναμη και αντοχή με αποτέλεσμα να συρρικνωθούν οι ανθοί και να γίνει πολύ μειωμένη καρπόδεση. Ιδιαίτερη δακοπροσβολή δεν υπήρξε, εξ άλλου οι ελαιοκαλλιεργητές προέβησαν συστηματικά σε δικούς τους ψεκασμούς, δεδομένου ότι προέκυψαν προβλήματα στην επάρκεια φαρμάκων για την ομαλή εξέλιξη των δολωματικών ψεκασμών του προγράμματος δακοκτονίας της Περιφέρειας Κρήτης.
Τα ελαιουργεία
Στην ερώτηση πότε θα ξεκινήσει η λειτουργία των ελαιουργείων στην περιοχή, ο κ. Μαυροματάκης είπε ότι έχουν ανοίξει τα ελαιουργεία Παπαγιαννάδων, του Σταφιδικού Συνεταιρισμού, του Σταυρωμένου κ.α., περίπου δέκα συνολικά στην περιφέρεια της Σητείας. Η ελαιοσυλλογή έχει ξεκινήσει δειλά όπου υπάρχουν δέντρα με σχετικά μικρότερη παραγωγή γιατί οι περισσότεροι καλλιεργητές τηρούν στάση αναμονής μιας πρώτης καλής βροχής ώστε να προχωρήσουν στο πιο συστηματικό, εντατικό μάζεμα.
Ρωτήσαμε τον κ. Μαυροματάκη αν υπάρχουν προβλήματα που απασχολούν τους βιοκαλλιεργητές ελιάς. Είπε ότι την περιοχή της Σητείας η βιολογική κτηνοτροφία και το βιολογικό φυτικό κεφάλαιο ήταν μια πραγματικότητα και δεν υπήρχαν ιδιαίτερα ζητήματα. «Όμως έχουν προκύψει προβλήματα με τις δηλώσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, γιατί οι ελαιοκαλλιεργητές που μπήκαν σε πρόγραμμα βιολογικής καλλιέργειας, πέρυσι και πρόπερσι, τήρησαν ότι προβλέπουν οι κανονισμοί, προχώρησαν και έλαβαν επιδοτήσεις για δυο χρόνια και φέτος ενημερώθηκαν ότι αποκλείονται από τη βιολογική καλλιέργεια, γιατί βάσει του Κανονισμού, έπρεπε να τηρήσουν 3ετή περίοδο αναμονής για προσαρμογή στη βιολογική παραγωγή προϊόντος. Αντίστοιχα, για το ζωικό κεφάλαιο ισχύει διετής αναμονή προσαρμογής εφόσον ο κτηνοτρόφος κάνει σπορά παραγωγής δικής του βιολογικής ζωοτροφής ή 6μηνη περίοδο εφόσον αγοράζει βιολογικές ζωοτροφές. Οι περισσότεροι κτηνοτρόφοι της περιοχής εντάχθηκαν στο καθεστώς βιολογικής εκτροφής. Με βάση την ελληνική νομοθεσία οι παραγωγοί πλήρωσαν, πιστοποιήθηκαν και έλαβαν επιδότηση. Δυστυχώς, ενώ υπήρχε η Οδηγία της Ε. Ενωσης που όριζε ως προϋπόθεση την διετή προσαρμογή, αυτή δεν είχε ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία, χωρίς να γνωρίζω τους λόγους. Υπάρχουν περίπου 40.000 άτομα που εφάρμοσαν βιολογική καλλιέργεια και στο τέλος τους γνωστοποίησαν ότι φέτος δεν θα λάβουν επιδότηση, χωρίς να έχει διευκρινιστεί και αν θα τους ζητηθεί να επιστρέψουν και τα χρήματα που είχαν εισπράξει ως επιδότηση για τα δύο προηγούμενα χρόνια», είπε ο κ. Μαυροματάκης.
Ρωτήσαμε τον πρόεδρο της Ενωσης, αν και σε τι ποσοστό παρατηρείται εγκατάλειψη ελαιοκαλλιεργειών στην περιφέρεια της Σητείας, όπου ως γνωστόν ως μέχρι πριν μερικά χρόνια το ελαιόλαδο ήταν βασικό προϊόν που στήριξε την τοπική οικονομία της Σητείας. Ο κ. Μαυροματάκης εξήγησε ότι, δυστυχώς, οι τιμές στα μέσα καλλιέργειας πήγαν στα ύψη, τα εργατικά χέρια δυσεύρετα και τα μεροκάματα πανάκριβα, με αποτέλεσμα η καλλιέργεια να είναι πλέον πολύ δύσκολη. Οι νέοι πλέον δεν ασχολούνται με αγροτική καλλιέργεια, αφού δεν τους εξασφαλίζει το έσοδο για να ζήσουν τις οικογένειές τους. Επομένως, οι παραδοσιακοί ελαιοκαλλιεργητές είναι πλέον γηρασμένοι, τα αγροτεμάχια πολυκερματισμένα με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτή η επένδυση σε μηχανικά καλλιεργητικά και μέσα ελαιοσυλλογής όπως γίνεται σε άλλες μεγάλες ελαιοπαραγωγικές χώρες. Αποτέλεσμα είναι ο πληθυσμός να εγκαταλείπει σιγά – σιγά τα ελαιοκτήματα και να μένουν χέρσα. Υπάρχουν και αυξάνονται διαρκώς οι εκτάσεις με ελαιόδεντρα που δεν καλλιεργούνται πλέον. Αυτό είναι ένα τεράστιο πρόβλημα για την περιοχή μας γιατί δεν έχουμε δυστυχώς και εναλλακτική διέξοδο – η ελιά είναι μονοκαλλιέργεια στη Σητεία», τόνισε ο κ. Μαυροματάκης.
Τέλος ο πρόεδρος της Ενωσης επεσήμανε ότι εκτεταμένο παρατηρείται και το φαινόμενο της ξήρανσης των ελαιοδέντρων λόγω της ανομβρίας, τα οποία πολλοί κλαδεύουν βαθιά για αναγέννηση. Φέτος παρατηρείται ότι το πρόβλημα είναι πιο περιορισμένο, αλλά ακόμη και να προκύψουν βροχές, τα δέντρα είναι τόσο πολύ στρεσαρισμένα που θα απαιτηθούν 3-4 χρόνια για να ανακάμψουν και να δώσουν μια καλή παραγωγή καρπού.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
