Σημαντικά συμπεράσματα εξάγονται από την έρευνα που πραγματοποίησε η ΑΝΑΤΟΛΗ στα στατιστικά στοιχεία που αφορούν τους εγγεγραμμένους ανέργους στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου σε βάθος τετραετίας (από τον Ιούνιο του 2018 ως τον Δεκέμβριο του 2022-Ιανουάριο του 2023).
Το καλοκαίρι
Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαχειρίζεται η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (Δ.ΥΠ.Α. -πρώην Ο.Α.Ε.Δ.), τον Ιούνιο του 2018 σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι (για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο ή ίσο των 12 μηνών) ανέρχονταν συνολικά σε 1.293 και οι εποχικά άνεργοι σε 1.845.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 533 (κοινοί/λοιποί 438 και 95 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Ιούνιο του 2019 αντίστοιχα, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.213 και οι εποχικά άνεργοι σε 2.049.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 443 (κοινοί/λοιποί 330 και 113 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Ιούνιο του 2020, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.512 και οι εποχικά άνεργοι σε 6.590.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 2.151 (κοινοί/λοιποί 964 και 1.187 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Ιούνιο του 2021, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.809 και οι εποχικά άνεργοι σε 2.929.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 579 (κοινοί/λοιποί 445 και 134 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Ιούνιο του 2022, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.558 και οι εποχικά άνεργοι σε 2.264.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 656 (κοινοί/λοιποί 488 και 168 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Το χειμώνα
Τον Δεκέμβριο του 2018, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.309 και οι εποχικά άνεργοι σε 7.187.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 5.211 (κοινοί/λοιποί 1.232 και 3.979 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Δεκέμβριο του 2019, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.398 και οι εποχικά άνεργοι σε 7.638.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 5.417 (κοινοί/λοιποί 1.338 και 4.079 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Δεκέμβριο του 2020, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.922 και οι εποχικά άνεργοι σε 7.883.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 3.984 (κοινοί/λοιποί 1.172 και 2.812 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Δεκέμβριο του 2021, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 2.037 και οι εποχικά άνεργοι σε 7.697.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 4.371 (κοινοί/λοιποί 1.077 και 3.294 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Τον Δεκέμβριο του 2022, σε επίπεδο νομού Λασιθίου οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονταν συνολικά σε 1.951 και οι εποχικά άνεργοι σε 7.961.
Από αυτούς επιδοτούμενοι ήταν συνολικά 5.466 (κοινοί/λοιποί 1.278 και 4.188 Εποχικοί Τουριστικών Επαγγελμάτων).
Η μεγάλη επιρροή της πανδημίας
Όπως καταδεικνύεται σε μια πρώτη ανάγνωση, ένα εύρημα που ανάγεται από τους παραπάνω αριθμούς είναι το πόσο και πώς επηρέασε η έναρξη της πανδημίας τα στοιχεία των ανέργων και εν γένει την αγορά εργασίας.
Χαρακτηριστικό είναι ότι τον Ιούνιο του 2020, το πρώτο «καλοκαίρι της πανδημίας», ο αριθμός των εποχικά ανέργων στο νομό Λασιθίου εκτινάσσεται στους 6.590 λόγω και του καθεστώτος με τα κλειστά ξενοδοχεία, τα μέτρα, κλπ, από τους 2.049 του προηγούμενου καλοκαιριού – ενδεικτικό του πλήγματος που επέφερε ο κορωνοϊος στον τομέα και του τουρισμού και εν γένει της εργασίας.
Ο δε αριθμός των μακροχρόνια ανέργων επίσης αυξάνεται σε 12 μήνες κατά 299, δηλαδή ποσοστό περίπου 19% μέσα σε έναν χρόνο.
Η «εξάρτηση» του Μεραμπέλλου από τον τουρισμό
Σημειώνεται ότι σύμφωνα και με την παραμετροποίηση ανά Δήμο, αναδεικνύεται η μεγάλη «εξάρτηση» του Μεραμπέλλου από το τουριστικό προϊόν, αλλά και το πόσο επλήγησαν και οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις της περιοχής από το ξέσπασμα της πανδημίας, με τους 3.621 (από 637 τον Ιούνιο του ’19) από τους 6.590 εποχικά ανέργους τον Ιούνιο του ’20, να αφορούν, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΔΥΠΑ, τον Δήμο Αγίου Νικολάου. Με τους Δήμους Ιεράπετρας, Σητείας και Οροπεδίου να ακολουθούν με 1.552, 1.327 και 90 αντίστοιχα.
Κάτι αντίστοιχο αποτυπώνεται και στον Δεκέμβριο του 2020, τον πρώτο «χειμώνα της covid εποχής» οπότε και η πανδημία είχε ήδη προχωρήσει περίπου ένα εξάμηνο, με τους μακροχρόνια ανέργους να αυξάνονται κατά 524 από τον Δεκέμβριο του 2019 (1.922 έναντι 1.398), δηλαδή ποσοστό περίπου 27%.Κατά 245 αυξήθηκαν το ίδιο διάστημα και οι εποχικά άνεργοι (7.883 έναντι 7.638).
Αύξηση στους μακροχρόνια ανέργους παρατηρείται όμως και τον επόμενο χρόνο. Ενδεικτικό είναι ότι τον Ιούνιο του 2021 ανέρχονται σε 1.809, 297 περισσότερους από τον Ιούνιο του 2020. Ενώ τον Δεκέμβριο του 2021, ανέρχονται σε 2.037, δηλαδή 115 περισσότερους από τον Δεκέμβριο του 2020 και 728 περισσότεροι από τον Δεκέμβριο του 2018- αύξηση δηλαδή περίπου 35% σε επίπεδο τριετίας!
Η σταδιακή «αποκλιμάκωση» τα τελευταία δύο καλοκαίρια
Από το καλοκαίρι του 2020 σε αυτό του 2021, πάντως, εμφανής είναι η μείωση στον αριθμό των εποχικά ανέργων, με τους 6.590 του Ιουνίου του 2020 να «πέφτουν» σε 2.929 τον Ιούνιο του 2021 και στους 2.264 τον Ιούνιο του 2022- παρουσιάζοντας δηλαδή μια σταδιακή αποκλιμάκωση τα τελευταία 2 χρόνια, με τους αριθμούς να έρχονται σχετικά κοντά με αυτούς της προ πανδημίας εποχής. Κάτι που αποτυπώνεται και στα στοιχεία ανά Δήμο, με τους 3.621 εποχικά ανέργους του ’20 στο Δήμο Αγίου Νικολάου να μειώνονται σε 1.314 το 2021 και 784 το 2022.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα και με τους μακροχρόνια ανέργους, οι οποίοι τον Ιούνιο του 2022 ήταν 251 λιγότεροι από τον Ιούνιο του 2021 (1.558 έναντι 1.809). 665 λιγότεροι είναι το ίδιο διάστημα οι εποχικά άνεργοι, με 2.264 το περσινό καλοκαίρι έναντι 2.929 το προπέρσινο.
Μικρή απόκλιση προς τα κάτω παρουσιάζεται και κατά τους χειμερινούς μήνες του 2022 και στις δύο κατηγορίες.
Πολλοί οι μακροχρόνια άνεργοι παρά την έλλειψη προσωπικού
Στοιχείο «παραδοξότητας» πάντως αποτελεί και το γεγονός ότι τα καλοκαίρια του 2021 και 2022, παρά τη μικρή αυτή τάση σταθεροποίησης της αγοράς μετά την περίοδο της πανδημίας και την περυσινή καλή τουριστική σεζόν, ο αριθμός των μακροχρόνια ανέργων εξακολουθεί να είναι μεγάλος.
Οι 1.558 μακροχρόνια άνεργοι του περυσινού Ιουνίου και οι 1.951 του περασμένου Δεκεμβρίου αποτελούν π.χ. αριθμούς μεγάλους, εάν αναλογιστούμε την μεγάλη έλλειψη προσωπικού που καταγράφεται σε πολλές επιχειρήσεις και ιδίως τα τελευταία δύο καλοκαίρια (2021,2022) στους κλάδους του επισιτισμού, του τουρισμού, κ.ά.
Και οι 1.293 και 1.309 μακροχρόνια άνεργοι όμως που καταγράφονται τον Ιούνιο και τον Δεκέμβριο του 2018 αντίστοιχα, δηλαδή σε περίοδο εκτός πανδημίας, αποτελούν επίσης μεγάλους αριθμούς.
Σύμφωνα μάλιστα με τα τελευταία καταγεγραμμένα στοιχεία του Ιανουαρίου του 2023, οι μακροχρόνια άνεργοι ανέρχονται συνολικά στο ν. Λασιθίου σε 1.954 -οι 640 στον Δήμο Αγίου Νικολάου, οι 629 στον Δήμο Ιεράπετρας, οι 656 στο Δήμο Σητείας και οι 29 στο Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου.
Μιλώντας στην ΑΝΑΤΟΛΗ και σχολιάζοντας τα στοιχεία των μακροχρόνια ανέργων, ο πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Μανόλης Πεπόνης θέτει τη διάσταση της μη δημιουργίας ή του ότι χάθηκαν θέσεις εργασίας.
«Ανάγκη αύξησης του ταμείου ανεργίας των εποχικά εργαζόμενων»
Επίσης, λαμβάνοντας υπόψη τους υπολογισμούς για 15-17.000 συνολικά εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα στο νομό Λασιθίου, ο κ. Πεπόνης λέει ότι πάνω από τους μισούς εργαζομένους στην περιοχή μας είναι εποχικά εργαζόμενοι. Κάτι που σημαίνει ότι αυτοί (7.961 τον αριθμό τον περασμένο Δεκέμβριο) έχουν πρόβλημα επιβίωσης των χειμώνα, λόγος για τον οποίο διαχρονικά η ΓΣΕΕ και τα Εργατικά Κέντρα ζητούν να αυξηθεί το ταμείο ανεργίας από τους 3 μήνες που είναι σήμερα στους 4 ή 5 (όπως παλαιότερα).
Στοιχείο που επίσης παρατηρεί ο κ. Πεπόνης, είναι ότι τον Δεκέμβριο του 2022 επιδότηση ανεργίας (3 μηνών) λαμβάνει από τη ΔΥΠΑ μόνο το 40% των ανέργων σε επίπεδο νομού.
Σύμφωνα με τον κ. Πεπόνη, με το δεδομένο που καταγράφεται για τη σε μεγάλο βαθμό εξάρτηση της τοπικής οικονομίας από τον ιδιωτικό τομέα και την εποχικότητα της εργασίας, «το μικρό ποσοστό ανέργων που μπαίνουν στο ταμείο ανεργίας δεν είναι ικανό να διατηρήσει σε ανεκτά ή λογικά επίπεδα την οικονομία του τόπου και ειδικά τους χειμερινούς μήνες- με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις».
ΝΙΚΟΣ ΣΓΟΥΡΟΣ

































































































