Ήταν 13 Δεκεμβρίου του 2018 όταν η είδηση από τη Ρόδο έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία στην κοινωνία του Αγίου Νικολάου. Ένα δικό μας παιδί, ο 26χρονος ιχθυολόγος και δύτης Νίκος Τζανόπουλος, έχανε τη ζωή του κατά τη διάρκεια της εργασίας του σε ιχθυοκαλλιέργεια έξω από το «νησί των Ιπποτών», στη νήσο Στρογγύλη κοντά στη Χάλκη.
Σήμερα, επτά χρόνια μετά, ο μακρύς και επίπονος δρόμος της αναζήτησης της δικαιοσύνης φαίνεται να φτάνει στον τελικό του σταθμό, φέρνοντας μια ηθική δικαίωση στην οικογένειά του που δεν έπαψε στιγμή να αγωνίζεται.
Το χρονικό της τραγωδίας ξεκίνησε ένα πρωινό Πέμπτης, όταν ο Νίκος μια εβδομάδα μετά την γιορτή του, παρά το νεαρό της ηλικίας του και την επαγγελματική του κατάρτιση, βρέθηκε νεκρός από πνιγμό κάτω από συνθήκες που από την πρώτη στιγμή προκάλεσαν ερωτηματικά.
Το πιο θλιβερό ρεπορτάζ
Δούλευε από τον Οκτώβριο του 2018 στην ιχθυοκαλλιέργεια, όπως γράφαμε στο πιο θλιβερό ρεπορτάζ της εφημερίδας. Η τοπική κοινωνία του Αγίου Νικολάου πάγωσε, βυθίστηκε στο πένθος, καθώς ο Νίκος ήταν ένα παιδί αγαπητό, με όνειρα και όρεξη για προσφορά στον τομέα του. Οι γονείς του Γιώργος και Μαρία φίλοι, και αγαπητοί στην κοινωνία, βιώναν το δικό τους δράμα. Όμως, πίσω από τον πόνο της απώλειας, ξεκίνησε ένας δικαστικός «μαραθώνιος» για να αναδειχθούν οι ευθύνες που οδήγησαν στο μοιραίο εργατικό ατύχημα. Η συνεργασία ανάμεσα στα Εργατικά Κέντρα Λασιθίου και Ρόδου οδήγησε στον έλεγχο από Κλιμάκιο του Κέντρου Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου Πειραιά (ΚΕΠΕΚ) και σε δημόσιες δηλώσεις στην ΑΝΑΤΟΛΗ που αναδείκνυαν το πραγματικό πρόβλημα.
Όπως γράφαμε τότε: «…Άλλωστε και το Κέντρο Πρόληψης Επαγγελματικού Κινδύνου μόλις ενημερώθηκε για το γεγονός επεσήμανε πως θα έπρεπε οι καταδύσεις στο χώρο της ιχθυοκαλλιέργειας να γίνονται με δύο δύτες και ο νεαρός Αγιονικολιώτης δεν είχε καμία συνοδεία. «Για συνθήκες που δεν πληρούν τις προδιαγραφές», κάνει λόγο πρόσωπο που βρέθηκε στην περιοχή. Στοιχείο που μοιάζει να είναι καθοριστικό για τη συνέχεια. «Η οικογένεια θα παρασταθεί ως πολιτική αγωγή στη διαδικασία που θα ακολουθήσει», επιβεβαίωσε άνθρωπος της οικογένειας, κατά τη συνομιλία που είχαμε. Είναι δε βέβαιο πως η διερεύνηση της υπόθεσης θ’ αναδείξει ζητήματα που σχετίζονται με την υγιεινή και ασφάλεια στο χώρο εργασίας. Για αυτό και αποκτά ιδιαίτερη σημασία η σημερινή παρουσία του κλιμακίου στο νησί. «Θα περιμένουμε να δούμε τους κατεξοχήν αρμόδιους τι θα μας πουν. Περιμένουμε την έρευνα του Σώματος Επιθεωρητών Εργασίας, αφού υπάρχουν θέματα που πρέπει να διερευνηθούν», τονίζει στην ΑΝΑΤΟΛΗ ο Πρόεδρος του Εργατικού Κέντρου Ρόδου Σάββας Χατζησάββας».
Τα δικαστήρια
Η υπόθεση οδηγήθηκε στις δικαστικές αίθουσες της Ρόδου τον Δεκέμβριο του 2022. Εκεί, η ακροαματική διαδικασία έφερε στο φως κρίσιμες λεπτομέρειες για τα μέτρα ασφαλείας και τις συνθήκες εργασίας στην εν λόγω μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας. Το αποτέλεσμα της πρωτόδικης διαδικασίας ήταν η καταδίκη δύο προσώπων, στους οποίους το δικαστήριο απέδωσε ευθύνες για τον θάνατο του 26χρονου Κρητικού. Η απόφαση εκείνη, όσο και τον Μάιο του 2025, θεωρήθηκαν ουσιαστικά βήματα για την απόδοση δικαιοσύνης, όμως η νομική μάχη δεν σταμάτησε εκεί.
Οι καταδικασθέντες άσκησαν τα ένδικα μέσα που τους παρέχει ο νόμος, φτάνοντας την υπόθεση μέχρι το ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Οι πρόσφατες εξελίξεις από την Αθήνα είναι καθοριστικές. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, ο Αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης που είχαν καταθέσει οι καταδικασθέντες κατά της απόφασης που τους έκρινε ενόχους.
Η εξέλιξη στον Άρειο Πάγο
Την περασμένη Τετάρτη, 14 Ιανουαρίου 2026, η υπόθεση πέρασε το κατώφλι του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας. Στο Ζ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου συζητήθηκε η αίτηση αναίρεσης που κατέθεσαν οι καταδικασθέντες, σε μια τελευταία προσπάθεια να ανατρέψουν την εφετειακή απόφαση που τους επέβαλε φυλάκιση τριών ετών για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά παραυτουργία.
Το στίγμα όμως δόθηκε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο από τον Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου, κ. Ευστράτιο Παπαθανασόπουλο. Η εισήγησή του ήταν καταπέλτης: πρότεινε την απόρριψη των αιτήσεων αναίρεσης, κρίνοντας ότι η προηγούμενη δικαστική απόφαση ήταν πλήρως τεκμηριωμένη και νομικά ορθή. Αν ο Άρειος Πάγος υιοθετήσει αυτή την πρόταση, τότε η καταδίκη «κλειδώνει» οριστικά. Οι νομικοί ελιγμοί και οι καθυστερήσεις τελειώνουν εδώ. Η αλήθεια μένει πλέον γυμνή και αδιαμφισβήτητη.
«Η αλήθεια δεν κουράζεται»
Πέρα από τα νομικά άρθρα και τις εισηγήσεις, αυτό που συγκλονίζει είναι η στάση της οικογένειας. Η μητέρα του Νίκου, Μαρία Χουρδάκη, έγινε όλα αυτά τα χρόνια η φωνή εκείνων που δεν έχουν φωνή. Με μια αξιοπρέπεια που παραδίδει μαθήματα ήθους, μετέτρεψε τον θρήνο σε διεκδίκηση. Το κείμενο της, ανήμερα της διαδικασίας στον Άρειο Πάγο, αποτελεί μαρτυρία πόνου, αξιοπρέπειας και περηφάνιας:
«Σήμερα συμπληρώνονται 85 μήνες από το θανατηφόρο εργατικό ατύχημα που στέρησε τη ζωή του Νίκου. 85 μήνες αναμονής, αγώνα, επιμονής. 85 μήνες απέναντι σε καθυστερήσεις, υπεκφυγές και μια συστηματική προσπάθεια να ξεχαστεί το αυτονόητο: ότι υπήρξαν ευθύνες….Η αλήθεια δεν κουράζεται. Και η ευθύνη δεν παραγράφεται. Έως το τέλος λοιπόν».
Αυτοί οι 85 μήνες δεν είναι απλώς ένας αριθμός. Είναι 85 μήνες μιας ζωής που «πάγωσε» τον Δεκέμβρη του ’18. Για την μητέρα και την οικογένεια, ο αγώνας δεν αφορούσε την τιμωρία για την τιμωρία, αλλά την ιερή υποχρέωση προς τον Νίκο: να μην επιτρέψουν σε κανέναν να πει ότι η ζωή του άξιζε λιγότερο από το κέρδος ή την ευκολία μιας εταιρείας.
Η ώρα της δικαίωσης και του παραδείγματος
Ως εφημερίδα του τόπου του, παρακολουθήσαμε αυτή την υπόθεση από το πρώτο δευτερόλεπτο. Είδαμε τη θλίψη να μετουσιώνεται σε αξιοπρεπή αναζήτηση της δικαιοσύνης. Η διαφαινόμενη απόφαση του Αρείου Πάγου δεν μπορεί να φέρει τον Νίκο πίσω στον Άγιο Νικόλαο. Δεν μπορεί να του δώσει πίσω τα χρόνια που του στέρησαν. Μπορεί όμως να προσφέρει αυτό το ελάχιστο, απαραίτητο βάλσαμο που λέγεται δικαίωση. Μπορεί να στείλει ένα μήνυμα ότι στην Ελλάδα του 2026, η ανθρώπινη ζωή δεν είναι αναλώσιμη. Η μνήμη του Νίκου παραμένει ζωντανή μέσα από τα μάτια των δικών του ανθρώπων και μέσα από την απόφαση που θα λέει ότι ο θάνατός του δεν θα ξεχαστεί.
Η δικαιοσύνη άργησε, δοκίμασε τις αντοχές μιας μάνας και ενός πατέρα, αλλά στο τέλος βρήκε τον δρόμο της. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο μνημόσυνο για τον 26χρονο Αγιονικολιώτη που έφυγε τόσο νωρίς, αλλά άφησε πίσω του ένα παράδειγμα αγώνα για την αλήθεια.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
