Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο της ανεμελιάς για τα παιδιά, κρύβει όμως και κινδύνους που μπορούν να απειλήσουν ακόμη και τη ζωή τους, αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης. Πνιγμοί, θερμοπληξία, αφυδάτωση, γαστρεντερίτιδες, εξωτερική ωτίτιδα, τσιμπήματα με σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις και η υπερβολική έκθεση στον ήλιο συγκαταλέγονται στα συχνότερα προβλήματα των θερινών μηνών. Σε συνέντευξη του στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 Μυστικά Υγείας», ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων, Κωνσταντίνος Νταλούκας, εξηγεί ποια είναι τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσουν οι γονείς και δίνει πρακτικές συμβουλές για την πρόληψη και την άμεση αντιμετώπιση των καλοκαιρινών κινδύνων για τα παιδιά.
Ο πνιγμός ο σημαντικότερος θερινός κίνδυνος σε παιδιά 1-4 ετών
Σύμφωνα με τον κ. Νταλούκα, ο πνιγμός και ο παρολίγο πνιγμός είναι ίσως ο σημαντικότερος θερινός κίνδυνος, ιδιαίτερα στα παιδιά ηλικίας ενός έως τεσσάρων ετών, αλλά και στα μεγαλύτερα. «Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί σε δευτερόλεπτα και σιωπηλά, ακόμα και σε ρηχά νερά. Το ότι ένα παιδί γνωρίζει κολύμπι δεν αποτελεί επαρκές μέτρο πρόληψης. Πρέπει να υπάρχει μια συνεχής επιτήρηση από τους ενήλικες, περίφραξη της πισίνας που δυστυχώς δεν υπάρχει στη χώρα μας, σωσίβιο σε βάρκα, σε θαλάσσια σπορ, και αποφυγή υπερεκτίμησης των βοηθητικών μέσων επίπλευσης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας τονίζει ότι ο πνιγμός παραμένει σημαντικό και συχνά υποτιμημένο πρόβλημα δημόσιας υγείας, και το ζούμε δυστυχώς κάθε χρόνο στην Ελλάδα.
Ποια συμπτώματα χτυπούν καμπανάκι για θερμποπληξία
και πρέπει να αναζητηθεί άμεσα ο παιδίατρος
Ο δεύτερος μεγαλύτερος καλοκαιρινός κίνδυνος, σύμφωνα με τον κ. Νταλούκα είναι η θερμική εξάντληση και η θερμοπληξία, που όπως λέει, απαντώνται συχνά κυρίως σε βρέφη και νήπια, στα οποία μπορεί να συνυπάρχει και χρόνιο νόσημα, ή παχυσαρκία, ή σε περιπτώσεις που κάνουν κάποιο άθλημα τις ώρες της ζέστης.
«Τα σημεία που θα πρέπει να ανησυχήσουν το γονιό και να αναζητήσει άμεσα τον παιδίατρο, είναι η έντονη κόπωση, εάν παραπονεθεί το παιδί ότι πονάει το κεφάλι του, ότι ζαλίζεται, αν το πιάσουν κράμπες, αν έχει υπνηλία, αν έχει σύγχυση, αν κάνει εμετούς, ή ανεβάσει πυρετό, μετά από έκθεση στη ζέστη.
Η θερμοπληξία είναι επείγον περιστατικό. Πρακτικά οι γονείς θα πρέπει να αποφεύγουν να αφήνουν τα παιδιά τους να κάνουν δραστηριότητες τις ώρες μεταξύ 11 το πρωί με 5 το απόγευμα, να τα ενθαρρύνουν να πίνουν συχνά υγρά, να τους φοράνε ελαφρά ρούχα, να τα βάζουν να παίζουν στη σκιά και ποτέ να μην ξεχνάνε και αφήνουνε τα παιδιά μόνα τους σε αυτοκίνητο, γιατί έχουμε δει πολλά τραγικά περιστατικά δυστυχώς».
Πώς αντιμετωπίζεται η αφυδάτωση
Όσον αφορά τις γαστρεντερίτιδες και την αφυδάτωση που εμφανίζονται συχνά το καλοκαίρι λόγω ζέστης, ταξιδιών και ενίοτε κακής συντήρησης των τροφίμων, ο κ. Νταλούκας αναφέρει ότι πιο ευάλωτα είναι τα βρέφη και τα μικρά παιδιά.
«Κλινικά σημεία στην αφυδάτωση είναι η μειωμένη διούρηση, το ξηρό στόμα, ο λήθαργος και η ευερεθιστότητα. Δεν υπάρχουν δάκρυα, όταν είναι έντονη η αφυδάτωση, παρατηρείται ταχυκαρδία κλπ. Σε διάρροια ή εμετούς, η έγκαιρη χορήγηση ειδικών ηλεκτρολυτικών διαλυμάτων από το στόμα είναι, συχνά η πιο σημαντική από οποιοδήποτε άλλο φάρμακο είναι ενέργεια που πρέπει να κάνει ο γονιός, κατόπιν ειδικών οδηγιών του παιδιάτρου».
Εκτός από τις γαστρεντερίτιδες, μία ακόμη συχνή λοίμωξη του καλοκαιριού είναι η εξωτερική ωτίτιδα, γνωστή και ως «αυτί του κολυμβητή». «Εμφανίζεται συχνά στα παιδιά που κολυμπούν και χαρακτηριστικό της σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος, όταν τραβήξει κανείς το πτερύγιο του αυτιού, στοιχείο που βοηθά σημαντικά στη διάγνωση. Η αντιμετώπισή της γίνεται συνήθως με τοπική αγωγή, δηλαδή αντιβιοτικές σταγόνες στο αυτί, χωρίς να απαιτείται αντιβίωση από το στόμα. Παράλληλα, μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικές ωτικές σταγόνες που βοηθούν να απομακρύνεται η υγρασία και να διατηρείται στεγνός ο έξω ακουστικός πόρος, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο λοίμωξης
Η χρήση επινεφρίνης σε παιδιά με ιστορικό σοβαρών αλλεργιών
μπορεί να αποβεί σωτήρια
Στα τσιμπήματα από σφήκες, μέλισσες, μέδουσες, τσιμπούρια, κάποια παιδιά, κάνουν αλλεργικές αντιδράσεις. «Στα περισσότερα ευτυχώς, παιδιά πρόκειται για τοπικές αντιδράσεις μόνο, που δημιουργούν λίγο πόνο και φαγούρα και οι οποίες μπορούν να αντιμετωπιστούν με τη χρήση αντισταμινικών από το στόμα και τοπικά διαφόρων αλοιφών, που καλό είναι να έχει ο γονιός μαζί του και στη θάλασσα.
Υπάρχουν όμως, παιδιά που δεν εμφανίζουν μόνο κνίδωση, αλλά μπορεί να εκδηλώσουν σημεία αναφυλαξίας, όπως πρήξιμο στα χείλη, ή στα βλέφαρα, βήχα, δύσπνοια και άλλα σοβαρά συμπτώματα. Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να αποβεί απειλητική για τη ζωή και, δυστυχώς, έχουμε χάσει παιδιά από αναφυλακτικό σοκ, κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Για τον λόγο αυτό, οι γονείς των παιδιών με γνωστό ιστορικό σοβαρής αλλεργίας θα πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους άμεσα διαθέσιμη επινεφρίνη, η χρήση της οποίας μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια.»
Όχι στον ήλιο βρέφη κάτω των έξι μηνών
Το ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία
συνδέεται με καρκίνο του δέρματος στην ενήλικη ζωή
Τα βρέφη και τα παιδιά δύο ετών και κάτω έχουν πάρα πολύ ευαίσθητη επιδερμίδα και οι βλάβες που γίνονται σε αυτές τις ηλικίες εμφανίζονται αργότερα με τραγικές συνέπειες, καθώς το ηλιακό έγκαυμα στην παιδική ηλικία, συνδέεται άμεσα με τον καρκίνο του δέρματος στην ενήλικη ζωή, υπογραμμίζει ο γνωστός παιδίατρος, για να επισημάνει στη συνέχεια ότι τα βρέφη κάτω των έξι μηνών είναι προτιμότερο να μην βγαίνουν στον ήλιο.
«Σε μεγαλύτερα παιδιά καλό είναι να προτιμώνται αντηλιακά με φυσικά φίλτρα και όχι με χημικά και δείκτη προστασίας 30 και πάνω, ενώ η επάλειψη θα πρέπει να γίνεται περίπου κάθε δύο ώρες μετά το μπάνιο. Θα πρέπει να υπάρχει προστασία στη σκιά, καπέλο, το οποίο να καλύπτει τους ώμους, τα αυτιά, το μέτωπο, γυαλιά απορροφητικά και στις δυο ακτινοβολίες, UVA και UVB, ρούχα τα οποία να καλύπτουν πλάτη, ώμους, γόνατα και ένα αντηλιακό ευρέως φάσματος για παιδιά έξι μηνών και πάνω».
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων διευκρινίζει ότι το παιδί κάτω από την ομπρέλα δεν είναι πλήρως προστατευμένο, όπως λανθασμένα κάποιοι γονείς νομίζουν. «Μόνο η σκιά στο σπίτι, στο μπαλκόνι, ή από παχύ φύλλωμα δέντρου, μπορεί να εξασφαλίσει μια επαρκή σκίαση».
