Θα ξεκινήσω και φέτος την αφήγησή μου για την Παναγία Φανερωμένη με τα ίδια λόγια! Μου φαίνεται απίστευτο ότι το παρακάτω κείμενο με τις οδηγίες, πώς θα φτάσουμε μέχρι την Ι.Μ. Φανερωμένης «με τα πόδια», το επαναλαμβάνουμε –με βελτιώσεις, αλλά πιο περιληπτικά– για 20η (!) συνεχή χρονιά. Η διαδρομή είναι πλέον γνωστή σε πολλούς, αλλά σίγουρα πολλοί θα είναι αυτοί που θα αποφασίσουν να κάνουν αυτήν την προσκυνηματική πορεία για πρώτη τους φορά.
Καθημερινά κατά τη διάρκεια του Δεκαπενταύγουστου συρρέει πλήθος πιστών, συνεχίζοντας την παράδοση πολλών γενεών, ανεβαίνουν µε τα πόδια, προκειμένου να εκπληρώσουν κάποιο τάμα τους, ή να ευχαριστήσουν την Παναγία για τη βοήθεια που τους προσέφερε. Οι νυκτερινοί περιπατητές, ανάλογα την ώρα που θα ξεκινήσουν, δεν θα έχουν φέτος ιδιαίτερη βοήθεια από το φως του φεγγαριού.
Αν ξεκινήσετε από τον Άγιο Νικόλαο: Μετά τον Αλμυρό και τον Κριτσώτικο Άγιο Σίλα, συνεχίζετε για λίγο στην άσφαλτο και στρίψτε αριστερά προς το ξενοδοχείο Daios Cove. Στο «ύψος» του ξενοδοχείου στρίψτε δεξιά (άσφαλτος) και όταν φτάσετε στο τέλος της ευθείας συνεχίστε στο λεγόμενο «τούρκικο» μονοπάτι που θα σας βγάλει στην παράλια Καραβοστάσι σε 15 μόλις λεπτά. Συνεχίστε παραλιακά και όταν φτάσετε στο γήπεδο του Καλού Χωριού στρίψτε ελαφρώς δεξιά για να βγείτε στον παλιό εθνικό δρόμο (λίγο πριν την παραλία Βούλισμα).
Αν ξεκινήσετε από το Καλό Χωριό: Προσπεράσετε το ξενοδοχείο Μιστράλ και 100 μέτρα πριν την είσοδο του ξενοδοχείου Ίστρον Beach, στρίβετε πάνω δεξιά στον τσιμεντένιο δρόμο. Η πρώτη μισή ώρα είναι ανηφορική μέχρι να φτάσετε σε ένα πηγάδι. Στο σημείο αυτό (σταυροδρόμι) προχωρήστε ευθεία και σε 15 λεπτά θα είστε στην κορφή της πλαγιάς και θα δείτε απέναντι σας το Μοναστήρι. Απ’ εδώ, ακολουθώντας τα κόκκινα σημάδια, θα κατεβείτε προσεκτικά μέχρι το βάθος της λαγκαδιάς και στην συνέχεια θα προχωρήστε ευθεία ανηφορικά μέχρις ότου φτάσετε ακριβώς κάτω από το μοναστήρι. Ακολουθήστε τα σήματα και αρχίστε να περπατάτε στο ανηφορικό μονοπάτι. Σε μισή ώρα θα φτάσετε στον προορισμό σας. Κάντε το σταυρό σας και ευχηθείτε να έχετε την υγειά σας, να ξαναπάτε και του χρόνου.
Ο Ορειβατικός Σύλλογος Αγίου Νικολάου θα διοργανώσει και φέτος, πεζοπορία – προσκύνημα στη Μονή, σε ημερομηνία που θα ανακοινωθεί. Η εκκίνηση θα γίνει από το Καλό Χωριό (Βούλισμα).
Ιστορικά στοιχεία της Μονής Φανερωμένης
Ο Δεκαπενταύγουστος ή όπως συχνά το ονομάζουμε, «το Πάσχα του καλοκαιριού» είναι μια από τις κορυφαίες εορτές για την Ορθοδοξία και ιδιαίτερα για εμάς του Έλληνες.
Στην περιοχή μας τιμούμε ιδιαίτερα την Παναγία, στο Μοναστήρι της Φανερωμένης, γνωστή και ως «Παναγία των Γουρνιών». Είναι ένα από τα σημαντικότερα μοναστήρια του Νομού μας, απέχει 24 χιλιόμετρα από τον Άγιο Νικόλαο και βρίσκεται σε υψόμετρο 540 μέτρων. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές και τις χρονολογικές ενδείξεις το Μοναστήρι πιθανόν ιδρύθηκε κατά τη νεοβυζαντινή περίοδο (961-1204), νωρίτερα δηλαδή από την κατάληψη της Κρήτης από τους Ενετούς το έτος 1211.
Το μοναστήρι έχει φρουριακή μορφή και προσέφερε πολλά στους Κρητικούς τα δύσκολα χρόνια της Ενετοκρατίας και της Τουρκοκρατίας. Ενδεικτικό του αμυντικού χαρακτήρα είναι η οπή πάνω από το ανώθυρο της κεντρικής εισόδου, γνωστή ως «ζεματίστρα», από την οποία εκτοξευόταν καυτό λάδι στους εχθρούς που προσπαθούσαν να παραβιάσουν το χώρο της Μονής. Εδώ έγινε η «Συνέλευση του 1293», όταν ο ηγούμενος της Μονής κάλεσε για συνένωση όλους τους οπλαρχηγούς της Κρήτης που είχαν διαφωνήσει στον τρόπο της αντίστασης εναντίον των κατακτητών.
Η Μονή υπήρξε σημαντικό καταφύγιο για καταδιωγμένους χριστιανούς την εποχή της Τουρκοκρατίας. Απέκτησε τεράστια περιουσία από τις δωρεές κτημάτων που έκαναν στη Μονή οι Χριστιανοί καθώς ήταν ο μόνος τρόπος για να σώσουν τις περιουσίες τους από τους Τούρκους (οι Τούρκοι, γενικώς, δεν έπαιρναν τις περιουσίες των μοναστηριών). Από αυτές τις δωρεές των χριστιανών η Μονή είχε αποκτήσει μεγάλη αγροτική περιουσία την περίοδο της τουρκοκρατίας. Είχε μετόχια τις Ιερές Μονές Αρμού, Εξακουστής και Καρυδιανής Ιεράπετρας. Μάλιστα, η μεγάλη περιουσία της υπήρξε η αιτία σφοδρής αντιδικίας με τούς Τούρκους αγάδες της Ιεράπετρας Τσαγκαλήδες, που είχαν γειτονικές περιουσίες και προσπαθούσαν να αρπάξουν τις συνορεύουσες εκτάσεις της Μονής, που αναγκάστηκε να καταφύγει σε δικαστικούς αγώνες για να περισώσει τις ιδιοκτησίες της.
Το Ταμείο Εφέδρων Πολεμιστών Κρήτης, με βάση νόμο του 1925, έλαβε τα 3/5 της περιουσίας της Μονής από τη Μοναστηριακή Επιτροπεία Λασιθίου, για την ενίσχυση και αποκατάσταση των ταλαιπωρημένων οικογενειών των εφέδρων πολεμιστών της Μικρασιατικής εκστρατείας.
Εδώ λειτουργούσε και το λεγόμενο «Κρυφό Σχολείο». Στο σχολείο αυτό φοίτησε η θρυλική Ροδάνθη από την Κριτσά, που αργότερα έγινε το «πρωτοπαλίκαρο» του οπλαρχηγού Καζανομανώλη.
Το 1881 η Μονή είχε 7 Μοναχούς, ενώ το 1901 αριθμούσε 19 μοναχούς, αφού κρίθηκαν διαλυτές οι Μονές Εξακουστής και Καρυδιανής στην Ιεράπετρα και Αγίου Ιωάννου Θεολόγου στην Κριτσά, οι οποίες προσαρτήθηκαν στη Μονή Φανερωμένης.
ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΚΛΩΝΤΖΑΣ































































































