Ένα έργο πνοής, που αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον γεωργικό χάρτη και τη συνολική διαχείριση των πολύτιμων υδάτινων πόρων στην ευρύτερη περιοχή της Σητείας, ολοκληρώθηκε και αναμένεται να παραδοθεί προς χρήση στους παραγωγούς. Ο λόγος για τον πλήρη τεχνολογικό εκσυγχρονισμό του δικτύου του Τοπικού Οργανισμού Εγγείων Βελτιώσεων (Τ.Ο.Ε.Β.) Παπαγιαννάδων, το οποίο περνά οριστικά στην εποχή της γεωργίας ακριβείας. Ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου, κ. Γιάννης Ανδρουλάκης, βρέθηκε στην περιοχή, πραγματοποιώντας εκτενή αυτοψία στις υπερσύγχρονες εγκαταστάσεις που μόλις ολοκληρώθηκαν.
Το φιλόδοξο έργο, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Εφαρμογή Τεχνολογιών Άρδευσης Ακριβείας και Ορθολογικής Διαχείρισης Υδάτων – Τ.Ο.Ε.Β. Παπαγιαννάδων», αποτέλεσε μια εμβληματική επένδυση για την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου. Σύμφωνα με τα όσα εισηγήθηκε και υλοποιήθηκαν με την εποπτεία της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Λασιθίου, ο συνολικός προϋπολογισμός ήταν στα 2,2 εκ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένου Φ.Π.Α. Η τεράστια περιοχή αρμοδιότητας του ΤΟΕΒ Παπαγιαννάδων καλύπτει, βάσει της επίσημης τοπογραφικής αποτύπωσης, 12.444,14 στρέμματα. Στα γεωγραφικά όρια του έργου εμπλέκονται Τοπικές Κοινότητες των Δημοτικών Ενοτήτων Λεύκης, Σητείας και Μακρύ Γιαλού, εξυπηρετώντας οικισμούς όπως οι Παπαγιαννάδες, οι Λιθίνες, οι Αρμένοι, ο Χανδράς, οι Κρυοι και ο Άγιος Γεώργιος. Συνολικά, η αρδευόμενη γεωργική έκταση που επωφελείται από την παρέμβαση ανέρχεται σε 8.477 στρέμματα.
Τεχνολογικό άλμα
Κατά την αυτοψία, ο Αντιπεριφερειάρχης είδε από κοντά το τεχνολογικό άλμα που συντελέστηκε στις υποδομές. Η «καρδιά» της παρέμβασης αφορά την πλήρη αντικατάσταση των παλαιών σημείων υδροληψίας. Στη θέση τους εγκαταστάθηκε ένα πρωτοποριακό σύστημα ελεγχόμενης άρδευσης αποτελούμενο από 350 υπερσύγχρονες Ηλεκτρονικές Υδροληψίες Ελέγχου, τοποθετημένες εντός ειδικών πίλλαρ. Πλέον, οι αγρότες της περιοχής θα χρησιμοποιούν ανέπαφες, προσωποποιημένες κάρτες τεχνολογίας NFC, με τις οποίες θα μπορούν να αντλούν μόνο τον προκαθορισμένο, αναγκαίο όγκο νερού που έχουν «φορτώσει» στο σύστημα. Το κάθε σημείο ελέγχου διαθέτει έξι εξόδους, εξοπλισμένες με υδρόμετρα υπερήχων και ηλεκτροβάνες για το αυτόματο άνοιγμα και κλείσιμο της παροχής του νερού.
Έξυπνη γεωργία
Πέρα από τα σημεία υδροληψίας, το έργο φέρνει την «Έξυπνη Γεωργία» κατευθείαν στο χωράφι. Το σύστημα επικοινωνεί ασύρματα μέσω εξειδικευμένου δικτύου LoRa με τον Κεντρικό Σταθμό Ελέγχου, ενώ εγκαταστάθηκε ένας μετεωρολογικός σταθμός καθώς και τρεις σταθμοί μέτρησης εδαφικής υγρασίας. Αυτός ο υπερσύγχρονος εξοπλισμός επιτρέπει την αδιάκοπη παρακολούθηση αγρομετεωρολογικών παραμέτρων, όπως η υγρασία του εδάφους, η θερμοκρασία και η αλατότητα. Τα δεδομένα αυτά δίνουν στον Κεντρικό Υπολογιστή (Server) τη δυνατότητα άμεσης στατιστικής ανάλυσης για την ορθή χάραξη στρατηγικής και την πρόγνωση της ζήτησης.
Ελπίδα για τον πρωτογενή τομέα
Η σπουδαιότητα του έργου γίνεται ακόμα μεγαλύτερη αν αναλογιστούμε ότι στην Κρήτη το 73,32% της ζήτησης χρήσης ύδατος αφορά αποκλειστικά την άρδευση. Η λειτουργία αυτού του πλήρως αυτοματοποιημένου συστήματος θα διασφαλίσει την πάταξη της ανεξέλεγκτης χρήσης, αποτρέποντας δραστικά την υπεράντληση του Υπόγειου Υδατικού Συστήματος «Πορώδες Σητείας – Παπαγιαννάδων – Αγίας Τριάδας». Ταυτόχρονα, τα λειτουργικά έξοδα του ΤΟΕΒ, ειδικά σε ότι αφορά την ηλεκτρική ενέργεια των αντλιοστασίων και τις δαπάνες συντήρησης, αναμένεται να μειωθούν κατακόρυφα. Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ο αγώνας δρόμου που είχε προηγηθεί για την ωρίμανση και ένταξη του έργου. Είναι χαρακτηριστικό πως τον Σεπτέμβριο του 2025, ο ΤΟΕΒ χρειάστηκε να υποβάλει επείγον αίτημα απαλλαγής από την περιβαλλοντική αδειοδότηση προκειμένου να καταθέσει έγκαιρα τον φάκελο χρηματοδότησης στο Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης. Σήμερα, όλος αυτός ο κόπος των τοπικών φορέων δικαιώνεται απόλυτα στην πράξη, όπως τόνισαν στη συνάντηση που έγινε.
Μετά την επιτυχή ολοκλήρωση της αυτοψίας, όπως είπε ο Αντιπεριφερειάρχης Λασιθίου, καθίσταται σαφές ότι η Ανατολική Κρήτη θωρακίζεται ενεργά απέναντι στις σκληρές προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής. «Οι αγρότες μας στην περιοχή αυτή της Σητείας έχουν πλέον στη διάθεσή τους ένα σύγχρονο εργαλείο που εξασφαλίζει δίκαιη κατανομή του νερού, μειώνει αισθητά το κόστος παραγωγής και προστατεύει έμπρακτα το περιβάλλον, ανοίγοντας ένα νέο, ελπιδοφόρο κεφάλαιο για τον πρωτογενή τομέα», τόνισε.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
