Σε οριακό σημείο βρίσκεται η διαχείριση των απορριμμάτων στην Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου, καθώς ο ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου πλησιάζει στο τελικό στάδιο της πλήρωσής του. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για την ανανέωση των Περιβαλλοντικών Όρων της εγκατάστασης, η χωρητικότητα της τέταρτης κυψέλης του ΧΥΤΑ εκτιμάται ότι επαρκούσε μέχρι το τέλος του πρώτου διμήνου του έτους 2026.
Παρά το κρίσιμο αυτό ορόσημο, η παύση της λειτουργίας του χώρου απορρίπτεται κατηγορηματικά ως μη αποδεκτή λύση. Η απόφαση αυτή υπαγορεύεται από τις σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών που προβλέπονται από τον Περιφερειακό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων Κρήτης (ΠΕΣΔΑΚ) και συγκεκριμένα της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) και του ΧΥΤΥ Χερσονήσου, οι οποίες μελλοντικά θα εξυπηρετούν τον Δήμο. Σημειώνεται ότι ο ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου είναι αποδέκτης επί χρόνια και των απορριμμάτων του Δήμου Ιεράπετρας.
Μπροστά σε αυτό το αδιέξοδο, η ΜΠΕ εισηγείται την άμεση εκπόνηση μελετών από τον ΕΣΔΑΚ για την επέκταση του ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου. Η κίνηση αυτή κρίνεται επιβεβλημένη για την κάλυψη της τρέχουσας μεταβατικής περιόδου, με την ελπίδα ότι, εν τω μεταξύ, θα δρομολογηθεί η υλοποίηση ενός συμβατού περιφερειακού σχεδιασμού διαχείρισης απορριμμάτων. Για να διασφαλιστεί η ορθή και ασφαλής λειτουργία του χώρου στη θέση «Κερατίδια» της Τοπικής Κοινότητας Λιμνών, απαιτείται μια σειρά από ριζικές παρεμβάσεις: η βελτίωση των βασικών υποδομών, ο εκσυγχρονισμός του εξοπλισμού, η επαρκής στελέχωση και η συνεχής επιστημονική υποστήριξη από τον ΕΣΔΑΚ.
Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη ενσωματώνει κρίσιμα συμπληρωματικά έργα που στοχεύουν στην αναβάθμιση της περιβαλλοντικής προστασίας της περιοχής. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η κατασκευή κυλινδρικής δεξαμενής προσωρινής αποθήκευσης στραγγισμάτων χωρητικότητας 650 τ.μ., η οποία θα συνοδεύεται από αγωγό απαγωγής όμβριων υδάτων για τη μείωση του υδραυλικού φορτίου. Παράλληλα, προβλέπεται η συνολική βελτίωση του συστήματος διαχείρισης στραγγισμάτων, με στόχο την επαναχρησιμοποίηση μέρους των επεξεργασμένων υγρών για άρδευση. Στα νέα έργα περιλαμβάνονται επίσης η κατασκευή και λειτουργία αμαξοστασίου, καθώς και ένας σύγχρονος Σταθμός Μεταφόρτωσης Ανακυκλώσιμων Υλικών (ΣΜΑΥ). Για τον ΣΜΑΥ προτείνεται η τεχνολογία της άμεσης εκφόρτωσης των αποβλήτων από τα οχήματα συλλογής και η απευθείας τροφοδοσία σε ανοιχτού τύπου container.
Ο ΧΥΤΑ Αγίου Νικολάου μετρά ήδη πάνω από δύο δεκαετίες ζωής, καθώς κατασκευάστηκε και λειτουργεί από το έτος 2000, καλύπτοντας μια συνολική έκταση 129.698,91 τ.μ. σε απόσταση περίπου 3 έως 4 χιλιομέτρων από την πόλη. Η εγκατάσταση αναπτύχθηκε σταδιακά σε τέσσερεις κυψέλλες ταφής. Η 4η κυψέλη, η οποία ενεργοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2014, εξυπηρετεί τις πιεστικές ανάγκες τόσο του Δήμου Αγίου Νικολάου όσο και του Δήμου Ιεράπετρας. Αξίζει να σημειωθεί ότι η κυψέλη αυτή, συνολικής χωρητικότητας περίπου 420.000 m³, διαμορφώθηκε πάνω σε παλαιότερες απορριμματικές αποθέσεις των κυψελών 1 και 2.
Κατά τη φάση κατασκευής της τρέχουσας κυψέλης, υλοποιήθηκαν σημαντικά υποστηρικτικά έργα, όπως η δημιουργία εσωτερικής ηλεκτροφωτισμένης οδοποιίας 516 μέτρων, η επέκταση του δικτύου πυρόσβεσης και η αναβάθμιση του συστήματος διαχείρισης βιοαερίου. Επιπλέον, για την αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής, εγκαταστάθηκε ένα συμπληρωματικό δίκτυο επενδυμένων τάφρων.
Τα έργα αυτά, σε συνδυασμό με τις νέες προτεινόμενες παρεμβάσεις της ΜΠΕ, αποτελούν το μοναδικό βιώσιμο ανάχωμα για την αποφυγή μιας επικείμενης κρίσης στη διαχείριση των απορριμμάτων της περιοχής, καθιστώντας την επέκταση του ΧΥΤΑ μονόδρομο για το άμεσο μέλλον.
Όμως τίθεται εύλογα το ερώτημα, ποια είναι τα όρια της καθ’ ύψος εναπόθεσης απορριμμάτων στο υπάρχον κύτταρο, μέχρι της κατασκευής του νέου;
Σημειώσαμε κατά τη συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο την πρόταση του πρώην αντιδημάρχου Καθαριότητας, νυν δημοτικού συμβούλου της μείζονος μειοψηφίας, Γιώργου Βάρδα, για τον ορισμό ειδικής θεματικής συνεδρίασης με αποκλειστικό θέμα τη λειτουργία του ΧΥΤΑ και της διαχείρισης των απορριμμάτων στο Δήμο Αγίου Νικολάου.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
