Με χαμηλούς ρυθμούς προχωρά η διαδικασία εξαγοράς 90.000 καταπατημένων εκτάσεων και ακινήτων του Δημοσίου από ιδιώτες, καθώς το ενδιαφέρον είναι περιορισμένο. Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί περίπου 5.000 αιτήσεις εξαγοράς, με μικρό ποσοστό εξ αυτών να έχουν εγκριθεί. Η συντριπτική πλειονότητα προέρχεται από ιδιοκτήτες στην Αττική, ενώ από την υπόλοιπη χώρα το ενδιαφέρον είναι σχεδόν μηδενικό. Σημειώνεται ότι η προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων ολοκληρώνεται στις 30 Σεπτεμβρίου ή στις 31 Οκτωβρίου του 2025, ανάλογα με την περιοχή που βρίσκονται οι εκτάσεις του Δημοσίου, οπότε το ενδιαφέρον ίσως αυξηθεί το επόμενο διάστημα.
Μόνο από την τελευταία καταγραφή, όπως έχει τονίσει ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, προέκυψε ότι πάνω από το 90% δημόσιων και ανταλλάξιμων κτημάτων έχει καταπατηθεί. Το Δημόσιο καθόριζε πρόστιμα τα οποία ουδέποτε εισέπραττε και μετείχε σε δίκες που ποτέ δεν κατέληγαν σε αποφάσεις. Από το 1930 νόμοι επί νόμων προσέφεραν διάφορα ακίνητα, ώστε οι περιουσίες αυτές να παραχωρηθούν και το αποτέλεσμα ήταν πρακτικά μηδενικό.
Στόχος του υπουργείου Οικονομικών μέσω της διαδικασίας εξαγοράς είναι να επιλυθεί το ιδιοκτησιακό καθεστώς ακινήτων σε περιπτώσεις που αυτό δεν είναι ξεκάθαρο, να προστατευθεί η περιουσία του Δημοσίου και να ενισχυθούν τα δημόσια οικονομικά μέσω της εισροής σημαντικών εσόδων στον κρατικό Προϋπολογισμό. Υπενθυμίζεται ότι για την υποβολή της αίτησης στην πλατφόρμα οι ενδιαφερόμενοι δικαιούχοι θα πρέπει να πληρώσουν παράβολο 300 ευρών το οποίο συμψηφίζεται με το τίμημα εξαγοράς ή επιστρέφεται εφόσον η αίτηση απορριφθεί.
Η αίτηση γίνεται αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας aeda.apps.gov.gr με χρήση των προσωπικών κωδικών Taxisnet. Το τίμημα εξαγοράς καθορίζεται από την αντικειμενική αξία του ακινήτου, ενώ για ειδικές κατηγορίες δικαιούχων προβλέπονται μειώσεις από 20% έως 80%. Η εξόφληση γίνεται είτε εφάπαξ με έκπτωση 10% είτε σε 60 άτοκες δόσεις, με ελάχιστη δόση 100 ευρώ τον μήνα. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η απόδειξη διαρκούς κατοχής του ακινήτου από τον ίδιο ή τον δικαιοπάροχό του επί 30 ή 40 χρόνια, ανάλογα με την ύπαρξη τίτλου. Επίσης, απαιτείται το ακίνητο να έχει δηλωθεί στο Ε9 για τα τελευταία πέντε έτη πριν από την αίτηση.
Τι χρειάζεται
Οι πολίτες που επιθυμούν να αποκτήσουν νόμιμους τίτλους ιδιοκτησίας στις καταπατημένες εκτάσεις υποβάλλουν αίτηση εξαγοράς η οποία συνοδεύεται μεταξύ άλλων από τα ακόλουθα δικαιολογητικά:
- Τοπογραφικό διάγραμμα.
- Αεροφωτογραφίες είτε του έτους 1992 ή προγενέστερες ή του 1982 ανάλογα με την περίπτωση.
- Φύλλο προσδιορισμού της αντικειμενικής αξίας οικοπέδου ή γηπέδου.
- Βεβαίωση όρων δόμησης.
- Οικοδομική άδεια εφόσον αυτή υπάρχει.
- Απόσπασμα κτηματολογικού διαγράμματος.
- Πράξη προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ των τελευταίων πέντε ετών.
Οι εκπτώσεις
Με βάση το ισχύον νομοθετικό καθεστώς, εξαγορά ακινήτων του Δημοσίου μπορεί να γίνει εφόσον ο ιδιώτης έχει στην κατοχή του το ακίνητο τουλάχιστον για 30 χρόνια ή αν υπάρχουν τίτλοι αγοράς ή ιδιοκτησίας και κτίσματα προ του 1992. Επίσης, με κατοχή τουλάχιστον επί 40 χρόνια εφόσον υπάρχει κτίσμα (που αποτελεί και μοναδική κατοικία ή εμπορική εκμετάλλευση -π.χ. βιοτεχνία- του ιδιώτη) πριν από το 1982.
Ο ιδιώτης μπορεί να αποκτήσει τίτλους ιδιοκτησίας για ένα άρτιο οικόπεδο (εντός σχεδίου) ή για 10 στρέμματα γης (εκτός σχεδίου). Προβλέπονται όμως και περιπτώσεις που οι ιδιώτες θα μπορούν να λάβουν και ακόμα μεγαλύτερες εκτάσεις (π.χ. 20 στρέμματα ή τυχόν μικρό υπόλοιπο που απομένει ανεκμετάλλευτο), ενώ μπορούν να εξαγοράσουν και ακίνητα που περιλαμβάνουν (όχι παραπάνω όμως από το 20% της συνολικής επιφάνειας) εκτάσεις χαρακτηρισμένες ως δασικές ή Natura, υπογράφοντας ταυτόχρονα και ρήτρα προστασίας τους.
Ως τίμημα εξαγοράς ορίζεται η αντικειμενική αξία του ακινήτου μετά των κτισμάτων του και εξοφλείται είτε εφάπαξ με έκπτωση 10% ή τμηματικά σε έως 60 άτοκες μηνιαίες δόσεις με ελάχιστο ποσόν τα 100 ευρώ μηνιαίως.
