Το χρονικό της προσπάθειας για την ένταξη της Σπιναλόγκας στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco και οι ευχαριστίες σε όσους συμβάλλουν για την επίτευξη του στόχου αυτού βρέθηκαν στο επίκεντρο του χαιρετισμού του Δημάρχου Αγ. Νικολάου κ. Αντώνη Ζερβού στην συναυλία που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη το βράδυ:
Απόψε εδώ… σε αυτόν τον εμβληματικό τόπο…. η ιστορία της Σπιναλόγκας γράφεται ξανά, μέσα από την πολύχρονη- συντονισμένη και δύσκολη προσπάθεια που ανέλαβε ο Δήμος Αγίου Νικολάου, με την συνδρομή του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Κρήτης αλλά και των τοπικών φορέων, προκειμένου να συμπεριληφθεί το νησί στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής κληρονομιάς της Unesco.
Δεν μπορώ παρά να εκφράσω την χαρά και την ικανοποίηση, τόσο της Δημοτικής Αρχής, αλλά και όλου του Δ.Σ, για την ολοκλήρωση και παρουσίαση του πρωτότυπου μουσικού έργου του Νίκου Ξυδάκη – Διονύση Καψάλη: ‘’Απόκοπος ή Σπιναλόγκα’’, που θα παρακολουθήσουμε σε λίγο, στον τόπο που αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τους δημιουργούς του!
Μάλιστα, όπως έχει γίνει ήδη γνωστό, το μουσικοποιητικό έργο που σε λίγα λεπτά θα ακούσουμε, έχει ηχογραφηθεί, προκειμένου να συμπεριληφθεί ψηφιακά στον φάκελο υποψηφιότητας για την ένταξη του συγκεκριμένου μνημείου στον κατάλογο της Unesco..
Θα ήταν ίσως παράλειψη, εάν στην δεδομένη στιγμή, δεν επιχειρούσαμε μια σύντομη έστω αναφορά, τόσο στα πρόσωπα, όσο και στην προσπάθεια που αναλήφθηκε, ήδη από το 2009 για την επίτευξη του παραπάνω στόχου.
Το 2009, ο τότε Νομάρχης Σήφης Αναστασάκης, ανέθεσε – μέσω προγραμματικής σύμβασης – στο ΤΕΕ/ΤΑΚ την σύσταση ομάδας εργασίας για την τεκμηρίωση της δυνατότητας ένταξης της Σπιναλόγκας στον κατάλογο των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO, ώστε να υποβληθεί αίτημα στο Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού για την προώθηση της σχετικής διαδικασίας.
Η ομάδα αυτή συγκροτήθηκε από την αρχαιολόγο, την κ. Στέλλα Μαλιαράκη, δύο Αρχιτέκτονες, κ. Οδυσσέα Σγουρό και κ. Εύα Μουντράκη και δύο Πολιτικούς Μηχανικούς, τον σημερινό Δήμαρχο Αγίου Νικολάου, Αντώνη Ζερβό και τον κ. Κωστή Μαυρικάκη που είχε και την αρχική ιδέα για το όλο εγχείρημα, ήδη από το 2002.
Μετά την κατάργηση των νομαρχιών – την προώθηση της α΄ φάσης του εγχειρήματος, συνέχισε η Περιφέρεια Κρήτης.
Η ομάδα παρέδωσε το πόρισμά της το 2012 και η Περιφέρεια τον προώθησε στο ΥΠ.ΠΟ., το οποίο θεώρησε ότι από την τεκμηρίωση προέκυπτε σαφής δυνατότητα υποβολής του σχετικού αιτήματος προς την UNESCO.
Η αποστελέχωση όμως του ΥΠ.ΠΟ. κατέστησε δύσκολη – και σε μακρό χρόνο – την ολοκλήρωση του εγχειρήματος.
Έτσι ο Δήμος Αγίου Νικολάου ανέλαβε την χρηματοδότηση της συγκρότησης νέας ομάδας για την β΄ φάση της συγκρότησης του φακέλου σε πλήρη συνεργασία με το ΥΠ.ΠΟ.Το υλικό της ομάδας παραδόθηκε στο ΥΠ.ΠΟ. τον Μάρτιο του 2018, που πλέον κάνει τις τελικές διορθώσεις, συμπληρώσεις και προετοιμάζονται οι μεταφράσεις ώστε φέτος τον Σεπτέμβρη του 2018 να κατατεθεί ο σχετικός προφάκελος, και τον Ιανουάριο του 2019 ο οριστικός φάκελος της ένταξης.
Η εργασία ανατέθηκε, μετά από διαγωνισμό στο γραφείο Συμβούλων ‘’Εξέλιξης’’ του Μηχ. Ιακ. Γρύλλη, με βασικούς συνεργάτες τους Λεκάκη Στέλιο Αρχαιολόγο – Σύμβουλο Διαχείρισης Πολιτ. Κληρονομιάς, Αθηνά Τσαμπανάκη Αρχαιολόγο και την Αρχιτέκτονα Εύα Μουντράκη, ξανά.
Το υλικό της ομάδας παραδόθηκε στο ΥΠ.ΠΟ τον Μάρτιο του 2018, ενώ αναμένεται να κατατεθεί το 2019 ο οριστικός φάκελος της ένταξης.
Το όλο εγχείρημα, εξ αρχής, είχε πολλά ιδιαίτερα ζητήματα να αντιμετωπίσει. Σύγκλιση διαφορετικών απόψεων των μελών των ομάδων που ανέλαβαν το έργο, επαφή και συνεργασία με υπηρεσιακούς παράγοντες, ικανοί χρόνοι μεταξύ σταδίων, επικοινωνία του θέματος με την τοπική κοινωνία, κλπ.
Το θέμα λοιπόν ωρίμασε. Και ωρίμασε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Με το εξαιρετικό μουσικό έργο που θα ακουστεί σ’ αυτόν εδώ τον βράχο, που τα αποτυπώματα του ανθρώπινου πόνου είναι πρόσφατα και ορατά.
Θέλω από καρδιάς να ευχαριστήσω:
- Το ΥΠ.ΠΟ. και την Γεν. Γραμματέα κ. Βλαζάκη Μαρία για την ενεργή συμπαράσταση και την παραπέρα προώθηση του θέματος.
- Τις τοπικές υπηρεσίες του υπουργείου, και συγκεκριμένα την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λασιθίου που συνεχίζει για την Σπιναλόγκα την προσπάθεια της Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.
- Ιδιαίτερα την αρχαιολόγο κ. Γωγώ Μοσχόβη, την “ψυχή” της αναστήλωσης της οχυρής νησίδας, αλλά και της επίτευξης του μεγάλου εγχειρήματος που έχουμε θέσει ως στόχο ως Δημοτική Αρχή.
- Την ΕΡΤ για την άμεση ανταπόκριση στο αίτημα του Δήμου για την συμμετοχή της στην σημερινή εκδήλωση, τον Δντή κ. Παπαδόπουλο και τα μέλη της Ορχήστρας σύγχρονης μουσικής.
- Και φυσικά την Περιφέρεια Κρήτης και τον Περιφερειάρχη Σταύρο Αρναουτάκη για την ολόθυμη και πραγματική στήριξή του.
