Ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια του Σχεδίου Δράσης για τον Αειφόρο Τουρισμό στην Κρήτη που θα βρεθεί στην επικαιρότητα το επόμενο διάστημα, αφορά τη διαχείριση του νερού. Το σχέδιο δράσης που αποτελεί πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης με στόχο την οργάνωση απέναντι στα φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Ειδικά η δράση «Έξυπνη διαχείριση του νερού στην φιλοξενία» (Smart Water in Hospitality), που εκτιμάται πως θα υλοποιηθεί μέχρι το τέλος του 2025, φιλοδοξεί να εκπαιδεύσει τον τουριστικό τομέα του νησιού στη σωστή και αποδοτική χρήση του πιο κρίσιμου -όπως ορίζεται- φυσικού πόρου, του νερού.
Το Smart Water in Hospitality είναι μια σειρά εκπαιδευτικών σεμιναρίων που στοχεύουν σε τουριστικές επιχειρήσεις κάθε μεγέθους. Μέσα από αυτά, στελέχη και εργαζόμενοι θα αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες για την εξοικονόμηση νερού και την εφαρμογή φιλικών προς το περιβάλλον πρακτικών.
Στα θέματα που θα καλύψουν τα σεμινάρια περιλαμβάνονται τεχνικές όπως η ανακύκλωση του γκρίζου νερού, η χρήση συστημάτων επαναχρησιμοποίησης, η εγκατάσταση ειδικών εξαρτημάτων για τη μείωση της ροής στις βρύσες, ακόμη και η χρήση θαλασσινού νερού για την πλήρωση πισινών. Παράλληλα, θα παρουσιαστεί το «Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Διαχείρισης Υδάτων Κρήτης» και τρόποι εξοικονόμησης ενέργειας που συνδέονται με την κατανάλωση νερού.
Ως παραδοτέα της δράσης προβλέπονται η συγγραφή ενός εξειδικευμένου εγχειριδίου με τίτλο Smart Water in Hospitality -Crete Edition, εκπαιδευτικό υλικό για τους συμμετέχοντες και φυσικά η διεξαγωγή των σεμιναρίων.
Η δράση αφορά άμεσα τις τουριστικές επιχειρήσεις του νησιού: ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα, ξενώνες, ακόμα και μικρές μονάδες αγροτουρισμού. Όσοι συμμετέχουν στη λειτουργία αυτών των δομών – από την ανώτερη διοίκηση έως το τεχνικό προσωπικό – θα επωφεληθούν από την κατανόηση και υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών διαχείρισης νερού. Η ουσία της προσπάθειας αυτής δεν περιορίζεται σε τεχνικές οδηγίες. Πρόκειται για μια προσπάθεια καλλιέργειας κουλτούρας βιωσιμότητας, που αγκαλιάζει τόσο τους επαγγελματίες όσο και, εμμέσως, τους επισκέπτες του νησιού.
Νερό: ο πιο κρίσιμος πόρος
Η αντιφατικότητα της εικόνας είναι φανερή. Ο ίδιος ο Άξονας Προτεραιότητας 2, στον οποίο εντάσσεται η δράση, χαρακτηρίζει το νερό ως τον πιο κρίσιμο πόρο για τον βιώσιμο τουρισμό στην Κρήτη. Και πράγματι, οι πιέσεις που ασκούνται στα υδατικά αποθέματα του νησιού – λόγω τουρισμού, γεωργίας και κλιματικής αλλαγής – αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Οι εναλλαγές παρατεταμένων ανομβριών με ακραία καιρικά φαινόμενα επιτείνουν το πρόβλημα.
Οι τουριστικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα οι μεγάλες μονάδες με πισίνες, κήπους και υψηλή κατανάλωση νερού, είναι στην πρώτη γραμμή αυτής της πρόκλησης.
Σε αυτό το πλαίσιο, η εκπαίδευση των ανθρώπων του τουρισμού παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανθεκτικότητα του κλάδου. Η σωστή χρήση του νερού δεν είναι απλώς περιβαλλοντική επιλογή – είναι προϋπόθεση βιωσιμότητας και οικονομικής επιβίωσης.
Το Smart Water in Hospitality μπορεί να μοιάζει με εκείνα τα έργα που δεν «φαίνονται» άμεσα. Όμως, όπως ένα σύγχρονο σύστημα άρδευσης σε έναν αμπελώνα διασφαλίζει την παραγωγή μακροπρόθεσμα, έτσι και τα σεμινάρια αυτά υπόσχονται να θωρακίσουν τον τουριστικό τομέα της Κρήτης απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις του μέλλοντος. Με την κατάλληλη κατάρτιση, η Κρήτη μπορεί να παραμείνει ελκυστικός προορισμός όχι μόνο για τη φυσική της ομορφιά, αλλά και για τον υπεύθυνο, αειφόρο τρόπο με τον οποίο διαχειρίζεται τους πόρους της.
Παρότι πρόκειται για μια πρωτοβουλία που συνδέεται με την ίδια την επιβίωση του τουρισμού σε περιόδους λειψυδρίας και αυξανόμενων θερμοκρασιών, το Smart Water in Hospitality έχει καταταχθεί ως δράση χαμηλής προτεραιότητας στο συνολικό Σχέδιο Δράσης, με βάση και την έκφραση των απόψεων που έχουν οι άνθρωποι του τουρισμού. Η χαμηλή αυτή προτεραιότητα δεν σημαίνει υποβάθμιση της σημασίας της δράσης. Αντίθετα, αποτελεί ένδειξη του ότι στην αρχική φάση υλοποίησης προτιμώνται πιθανώς πιο επείγουσες παρεμβάσεις, όπως έργα υποδομών ή ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Η εκπαίδευση θεωρείται ενισχυτική: μια επένδυση για το μέλλον, που θα ωριμάσει ταυτόχρονα με τις υπόλοιπες αλλαγές.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
