Πριν από μερικές ημέρες κατέθεσαν οι πληρεξούσιοι δικηγόροι του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Αγίου Νικολάου στο Συμβούλιο της Επικρατείας υπόμνημα με τις θέσεις του Δήμου Αγίου Νικολάου για το χαρακτηρισμό των 22 στρεμμάτων στο Καθολικό Αγίου Νικολάου και, τελικά, της κυριότητας του Δήμου επί της απαλλοτριωθείσας έκτασης. Για αυτήν εξελίσσεται δικαστική αντιδικία με την «ΤΕΙΜ Blue.Gr», στην οποία ανήκει και το ξενοδοχείο «Μinos Palace», που συνορεύει με την έκταση αυτή.
Η αίτηση της «ΤΕΙΜ Blue.Gr» για ανάκληση του χαρακτηρισμού των 22 στρεμμάτων ως χερσαίας ζώνης λιμένος εκδικάστηκε στο Ε’ Τμήμα του ΣτΕ. Οι διάδικοι ανέπτυξαν προφορικώς τα επιχειρήματά τους και στη συνέχεια και γραπτώς καταθέτοντας σχετικά υπομνήματα. Αναμένεται η έκδοση σχετικής απόφασης από το Ε’ Τμήμα του ΣτΕ.
Η εταιρεία επιμένει στον αποχαρακτηρισμό της ιδιοκτησίας της, που επιμένει ότι διατηρεί εντός της χερσαίας ζώνης λιμένος, γιατί, όπως υποστηρίζει, ουδέποτε διενεργήθη κάποια ενέργεια από πλευράς του Δήμου ή του Λιμενικού Ταμείου, διότι εκλείπει ο σκοπός της δημόσιας ωφέλειας κλπ. επιμένοντας στη θέση της ότι η απαλλοτρίωση δεν έχει συντελεστεί, ενώ το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο έχει αποδείξει ότι η απαλλοτρίωση έχει συντελεστεί νόμιμα και εμπρόθεσμα από 6 Σεπτεμβρίου 1967.
Εξάλλου, η «ΤΕΙΜ Blue.Gr» παραιτήθηκε από την πρώτη αίτηση ακύρωσης που είχε καταθέσει στο ΣτΕ, με την οποία ζητούσε την άρση- ανάκληση της πράξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης γιατί δεν μπορούσε να γίνει κάτι τέτοιο, διότι δεν είχε έννομο συμφέρον. Με απόφασή της η Ολομέλεια του ΣτΕ όριζε ότι δεν αναγνωρίζεται δικαίωμα να ζητήσουν άρση- ανάκληση τέτοιας απόφασης στους διαδόχους των αρχικών δικαιούχων των απαλλοτριωθέντων εκτάσεων. Η αίτησή τους εκείνη δεν είχε καμία τύχη οπότε δεν είχε νόημα να συζητηθεί και την απέσυραν.
Τα επιχειρήματα
του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου
Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αγίου Νικολάου υποστήριξε ενώπιον του ΣτΕ το αβάσιμο του λόγου περί υποχρέωσης ανάκλησης του χαρακτηρισμού της επίμαχης έκτασης των 22 στρεμμάτων ως χερσαίας ζώνης λιμένος, στο Καθολικό, προβάλλοντας, μεταξύ άλλων τα παρακάτω επιχειρήματα:
- Οι λόγοι ακυρώσεως που προβάλλονται παρίστανται νόμω και ουσία αβάσιμοι.
- Η αίτηση προς το Ταμείο μας υποβλήθηκε κατ’ επίκληση του άρθρου 21 του Ν. 2971/2001 και η υπό κρίση αίτηση ακύρωσης στρέφεται κατά της – σύμφωνα με την αιτούσα- οφειλόμενης ενέργειάς μας να αποχαρακτηρίσουμε μέρος της χερσαίας ζώνης του λιμένα Αγίου Νικολάου τροποποιώντας την υπ’ αρ. 12575/12.4.1960 απόφαση του Νομάρχη Λασιθίου. Σημειώνεται ότι δεν προβάλλεται σε κανένα σημείο της αιτήσεως ακυρώσεως ούτε αρχή ισχυρισμού περί αναιτιολόγητου της προσβαλλόμενης πράξεως, λόγω της σιωπηρής απόρριψής της. Τυχόν προβολή τέτοιου ισχυρισμού με υπόμνημα και όχι με δικόγραφο πρόσθετων λόγων θα είναι απαράδεκτη και μη λαμβανόμενη υπ’ όψιν επιτρεπτώς.
- Με την κρινόμενη αίτηση η αιτούσα προσπαθεί, εξάλλου, μετερχόμενη διαδικασία της νομοθεσίας περί αιγιαλού να επιτύχει την άρση της συντελεσμένης απαλλοτρίωσης για τη δημιουργία της από τη δεκαετία του εξήντα υπάρχουσας χερσαίας λιμενικής ζώνης στον Άγιο Νικόλαο. Η διαδικασία για αυτό όμως είναι εκείνη του άρθρου 12 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων, η οποία όμως όπως κρίθηκε πρόσφατα με την απόφαση της Ολομέλειας 1297/2024 είναι επιτρεπτή μόνον στον καθ’ ου η απαλλοτρίωση και στους καθολικούς διαδόχους του και όχι στους ειδικούς διαδόχους του αρχικού ιδιοκτήτη, όπως είναι η αιτούσα (όπως αναφέρθηκε προηγούμενα κατά το χρόνο της απαλλοτρίωσης ιδιοκτήτες ήταν φυσικά πρόσωπα -η δε εισφορά ακινήτου σε ανώνυμη εταιρεία αποτελεί μορφή ειδικής και όχι καθολικής διαδοχής). Η αιτούσα κυρίως προσπάθησε με αυτόν τον τρόπο να προχωρήσει στην ανάκληση της απαλλοτρίωσης, καθώς όπως είπαμε επιδιώκει να ιδιοποιηθεί την απαλλοτριωθείσα έκταση. Άσκησε πράγματι αίτηση ακυρώσεως ενώπιον του Στ΄ Τμήματος του Δικαστηρίου Σας κατά δήθεν σιωπηρής απόρριψης αιτήματος ανάκλησης συντελεσμένης απαλλοτρίωσης. Ωστόσο ενόψει της ΣτΕ Ολ. 1247/2024, υπέβαλε παραίτηση και τώρα επιδιώκει per mare per terra την ευδοκίμηση μιας αιτήσεως επικαλούμενη όλως αβασίμως και αλυσιτελώς το άρθρο 21 Ν. 2971/2001.
- Το άρθρο 21 του Ν. 2971/2001 επ’ ουδενί επιβάλλει δέσμια αρμοδιότητα ούτε για την κήρυξη χερσαίας ζώνης λιμένος ούτε για την τροποποίηση της, ώστε να μην εγείρεται ζήτημα παράλειψης οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας. Περαιτέρω, κατά τους γενικούς κανόνες της ανάκλησης δεν υπάρχει υποχρέωση ανακλήσεως και παρανόμων ακόμα πράξεων, πολύ λιγότερο νομίμων πράξεων, όπως η απόφαση του 1960 για την χερσαία ζώνη λιμένος του Αγίου Νικολάου.
- Ούτε βέβαια συνιστά λόγο ανακλήσεως ή τροποποιήσεως της χερσαίας ζώνης λιμένα, το ενδιαφέρον της αιτούσας δήθεν ως ομόρου για τον καλλωπισμό της περιοχής.
- Σημειώνεται ότι με την πράξη καθορισμού χερσαίας ζώνης λιμένος δεν κηρύσσεται εν ταυτώ αναγκαστική απαλλοτρίωση των τυχόν ευρισκόμενων εντός αυτής ιδιωτικών ακινήτων αλλά απαιτείται η έκδοση αυτοτελούς διοικητικής πράξεως περί κηρύξεως αυτής (βλ. ΣτΕ 1907, 1908/2017, 1949/2014, πρβλ. ΣτΕ 1063/1985, 1242/1974 Ολ., 3196/1973, 1123/1967 και ΑΠ 1677/2005). Ο καθορισμός, όμως, χερσαίας ζώνης λιμένος, καθ` ο μέρος περιλαμβάνει ακίνητα ιδιωτών, επιφέρει ουσιώδη περιορισμό των δικαιωμάτων των ιδιοκτητών, αφού συνεπάγεται απαγόρευση διαθέσεως των εν λόγω ακινήτων για άλλο σκοπό. Και ναι μεν αποτελεί επιτρεπτή κατά το Σύνταγμα (άρθρο 17) δέσμευση της ιδιοκτησίας, εφόσον δεν υπερβαίνει τα εύλογα, για κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, χρονικά όρια, ωστόσο αν η ανωτέρω δέσμευση διατηρηθεί πέραν των ορίων αυτών, χωρίς να προωθείται η διαδικασία της αναγκαστικής απαλλοτριώσεως, τότε ο εν λόγω καθορισμός καθίσταται πλέον οικονομικό και νομικό βάρος της ιδιοκτησίας, που έρχεται σε αντίθεση προς τη συνταγματική της προστασία, ανακύπτει δε εκ του λόγου τούτου υποχρέωση της Διοικήσεως να άρει, κατόπιν αιτήσεως του ιδιοκτήτη, τη δέσμευση αυτήν, με τον αποχαρακτηρισμό του ακινήτου ως χώρου περιλαμβανόμενου στη χερσαία ζώνη λιμένος (πρβλ. ΣτΕ 1150/2014, 2689/2004, 2898/2002 κ.ά.). Αρμόδιος δε να κρίνει και να προωθήσει, αν συντρέχει νόμιμη περίπτωση, αίτημα αποχαρακτηρισμού ακινήτου ως χώρου περιλαμβανόμενου στη χερσαία ζώνη λιμένος είναι, κατά την έννοια των άρθρων 21 και 22 του Ν. 2971/2001, όπως ισχύουν, ο οικείος φορέας διοίκησης και εκμετάλλευσης λιμένα, στον οποίο ανήκει α) κατ` αρχήν, η αρμοδιότητα καθορισμού του ορίου της χερσαίας και θαλάσσιας ζώνης λιμένα, β) η χρήση και η εκμετάλλευση των χώρων και όλων εν γένει των κτημάτων που περιλαμβάνονται στη ζώνη λιμένα και γ) η αρμοδιότητα κίνησης της διαδικασίας αναγκαστικής απαλλοτρίωσης, για λόγους δημόσιας ωφέλειας, των κτημάτων ιδιωτών που περιλαμβάνονται στη ζώνη λιμένα (ΣτΕ 1219/2019).
- Εν προκειμένω, όπως εκτέθηκε αναλυτικώς και ανωτέρω, κατόπιν της υπ’ αρ. 12575/12.4.1960 απόφασης του Νομάρχη Λασιθίου, με την οποίακαθορίστηκε η Χερσαία Ζώνη Λιμένος Αγίου Νικολάου, εκδόθηκε η υπ’ αρ. Δ9174/6415/21.10.1963 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δημοσίων Έργων, με την οποία κηρύχθηκε αναγκαστική απαλλοτρίωση. Η εν λόγω αναγκαστική απαλλοτρίωση έλαβε χώρα δυνάμει των διατάξεων του Α.Ν. 1731/1939 και ολοκληρώθηκε σύμφωνα με τα αναλυτικώς εκτεθέντα. Συγκεκριμένα, βάσει των άρθρων 7 και 2 παρ. 3 του Α.Ν. 1731/1939, η παρούσα αναγκαστική απαλλοτρίωση κηρύχθηκε με την έκδοση της υπ’ αρ. Δ9174/6415/21.10.1963 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δημοσίων Έργων και συντελέστηκε με τη δημοσίευση της με αριθμ. 660/25.8.1967 πράξης του Προέδρου του Λιμενικού Ταμείου Λασιθίου (ΦΕΚ Δ΄ 112/6.9.1967), με την οποία γνωστοποιήθηκε η κατάθεση της σχετικής αποζημίωσης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Συνεπώς, η εν λόγω απαλλοτρίωση ολοκληρώθηκε εμπροθέσμως, βάσει των τότε εν ισχύ διατάξεων του Α.Ν. 1731/1939, ήτοι εντός της ταχθείσας τετραετούς προθεσμίας. Συνεπώς, δεν έτυχε εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 7 παρ. 1 του Α.Ν. 1731/1939, βάσει της οποίας η αναγκαστική απαλλοτρίωση θεωρείται αυτοδικαίως ανακληθείσα εάν δεν συντελεστεί εμπροθέσμως. Αναφερόμαστε σε όσα εκτέθηκαν παραπάνω σχετικά με την περιέλευση του ακινήτου στην κυριότητά μας λόγω απαλλοτριώσεως.
- Σήμερα, η περιοχή Όρμος- Καθολικό άτυπα λειτουργεί ως αλιευτικό καταφύγιο και χρησιμοποιείται από τους ιδιοκτήτες αλιευτικών και επαγγελματικών σκαφών. Λόγω της χωροταξικής του διάταξης στην δεδομένη γεωγραφική θέση, είναι προστατευμένο από τους Βοριάδες πλεονέκτημα που το καθιστά ιδεατό καταφύγιο κατά την διάρκεια της χειμερινής περιόδου. Δεν υπάρχει ανάγκη πλέον βαρέων λιμενικών έργων στο Καθολικό, αλλά εγκαταστάσεων εξυπηρέτησης ελαφρών σκαφών, μικρών ιστιοπλοϊκών και ερασιτεχνικών σκαφών. Είναι διαχρονική η μέριμνα των δημοτικών αρχών του Αγίου Νικολάου, του Λιμενικού Ταμείου Λασιθίου και του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Αγίου Νικολάου για τη βέλτιστη χρήση της περιοχής σύμφωνα με τον προορισμό της. Το 1995 εγκρίθηκε με απόφαση του τότε Νομάρχη Λασιθίου η οριστική μελέτη ανάπλασης της χερσαίας ζώνης και έργων στο Καθολικό. Εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο Αγίου Νικολάου (αρ. Απόφασης 653/15-11-2000) η υλοποίηση μελέτης για ανάπλαση του Καθολικού ως τουριστικού ‘’εξοπλισμού’’ της πόλης, με έργα που κατασκευάζονται από τον υφιστάμενο δρόμο και προς την θάλασσα και κάποιους δρόμους περιπάτου στην απαλλοτριωμένη περιοχή.
- Το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αγίου Νικολάου έχει λάβει την τεχνική έκθεση με τίτλο «Επιλογή βέλτιστης από τεχνικοοικονομικής άποψης χωροθέτηση προμηθείας και εγκατάστασης ραμπών πρόσβασης και πλωτών εξέδρων στον λιμενίσκο του Όρμου Καθολικού του λιμένα Αγίου Νικόλαο Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο Αγίου Νικόλαου Λασιθίου» του Μηχανολόγου Μηχανικού Ζαγναφέρη Ιωάννη. Σκοπός της μελέτης είναι η προμήθεια και εγκατάσταση πλωτής εξέδρας/προβλήτας συνολικού μήκους 120 m περίπου (±5%), προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες ελλιμενισμού περίπου εκατό (100) μικρών σκαφών στο Αλιευτικό Καταφύγιο όρμου Καθολικού του Δ.Λ.Τ Αγ. Νικολάου.
- Στα γραφεία της Υπηρεσίας υπάρχει μελέτη του έτους 1993 με τίτλο «οριστική μελέτη διαμόρφωσης όρμου καθολικού Αγίου Νικολάου» των Γ. Βασιλειάδη -Κ. Τζικα Ε. Μοσχογιαννάκη, η οποία περιλαμβάνει εγκατάσταση αναψυκτηρίου και μικρής αποθήκης, τουαλέτες -καμπίνες -υπαίθρια ντους- παιδική πισίνα και παιδική χαρά-στέγαστρα- πλακοστρώσεις διαδρόμων καθώς και μελέτη ηλεκτροφωτισμού, αποχέτευση οβριών υδάτων, μικρό υπαίθριο θέατρο. Επίσης κρηπιδώματα και ανάλογες σκάλες προς εξυπηρέτηση πρόσδεσης σκαφών. Τα παραπάνω αφορούν όλη την έκταση της χερσαίας ζώνης του Όρμου Καθολικού από το καρνάγιο δίπλα στο ξενοδοχείο Minos Beach και μέχρι το τέλος της χερσονήσου έως τα όρια του ξενοδοχείο Minos Palace.
- Στην περιοχή Όρμος Καθολικού γίνεται συντήρηση των δικτύων ηλεκτροδότησης και φωτισμού, επίσης υπάρχει γλίστρα εξυπηρέτησης για τα σκάφη που ελλιμενίζονται στην περιοχή αυτή.
ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
