Περιπλανώμενος στον κάμπο της Κριτσάς ανακάλυψα έναν ακόμα σακιέ, μια αντλητική μηχανή, μεταγενέστερη από το «γεράνι».
* Ο σακιέ(ς) διαθέτει ένα σύστημα γραναζιών και μικρών κουβάδων και για να λειτουργήσει χρειαζόταν ένα δυνατό ζώο με μεγάλη δύναμη. Ο Γεώργιος Μανιαδάκης («Το νερό ενός χωριού του κάμπου») αναφέρει ότι η ελκτική ενέργεια του ζώου, μέσω των γραναζιών, κινούσε τον κύλινδρο περιστροφής, ο οποίος γύριζε μια σειρά από μικρά κουβαδάκια. Τα κουβαδάκια, από τη μια μεριά κατέβαιναν αδειανά και, αφού βουτούσαν μέσα στο νερό του πηγαδιού, ανέβαιναν γεμάτα. Όταν έρχονταν στο πάνω μέρος του κυλίνδρου περιστροφής, άδειαζαν και συνέχιζαν το ταξίδι τους μέσα στο πηγάδι.
* Ένας σακιέ(ς) σε πολύ καλή κατάσταση βρίσκεται κοντά στο γεφυράκι που οδηγεί στην είσοδο του φαραγγιού της Κριτσάς. Θα μπορούσε να γίνει αξιοθέατο για τους επισκέπτες του φαραγγιού και της Λατούς! Πώς; Με μια βελτίωση του χώρου –με την άδεια του ιδιοκτήτη– και μια επιγραφή που θα εξηγεί τον τρόπο λειτουργίας, πώς ανέβαζε το νερό από το πηγάδι.
* Ο Μανώλης Πιτυκάκης αναφέρει ότι η λέξη σακιέ προέρχεται από την τούρκικη saka ή την αραβική sakia, που σημαίνει υδροφόρος. Μεταφορικά, η ίδια λέξη σακιέ αναφέρεται και στον… ζυγό του γάμου: «Να μπει θέλει και τούτος στο σακιέ και δα στρώσει!».
ΛΕΩΝ.Κ.
