Σε πλήρη ανασύνθεση βρίσκονται η αγορά και ο ανταγωνισμός στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, αφού μετά τα πράσινα, τα μπλε, τα κίτρινα και τα πορτοκαλί δυναμικά τιμολόγια, από τον Σεπτέμβριο προβλέπεται η προσθήκη νέας κατηγορίας τιμολογίων ηλεκτρικής ενέργειας με κόκκινη χρωματική σήμανση. Τα κόκκινα τιμολόγια δεν θα συνδέονται με τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, αλλά θα περιλαμβάνουν σταθερές ή κλιμακωτές χρεώσεις με βάση την κατανάλωση.
Με την αβεβαιότητα για τις τιμές ενέργειας να μεγαλώνει, ενισχύεται ολοένα και περισσότερο η στροφή των καταναλωτών προς τα σταθερά μπλε τιμολόγια που προσφέρουν ένα «καταφύγιο» από μεγάλες διακυμάνσεις στις τιμές. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, κατά το πρώτο πεντάμηνο του έτους 241.258 πελάτες έφυγαν από τα πράσινα τιμολόγια, ενώ συνολικά τα μπλε σταθερά τιμολόγια διάρκειας 12 ή 24 μηνών κέρδισαν 438.979 πελάτες.
Η μέση τιμή χονδρικής για την ενέργεια τον Ιούλιο σημείωσε άλμα κατά 17,5% στα 102,20 ευρώ/MWh από τα 86,92 ευρώ/MWh του Ιουνίου, εν μέσω καύσωνα και αυξημένης ζήτησης, η οποία έφθασε ακόμη και τα 11.000 MW. Η αύξηση αυτή δικαιολογείται και από την υψηλή συμμετοχή του ακριβού φυσικού αερίου στο ηλεκτροπαραγωγικό μείγμα, αφού οι ΑΠΕ δεν κατάφεραν να ξεπεράσουν το 38% της συνεισφοράς τους στο ενεργειακό μείγμα, σε αντίθεση με το ακριβό αέριο που συμμετείχε πάνω από 50%.
Ορισμένες εταιρείες απορρόφησαν μεγάλο μέρος των αυξήσεων και προχώρησαν σε μειώσεις έως και 12% στα οικιακά πράσινα τιμολόγια, ωστόσο δεν είναι λίγοι οι πάροχοι που προχώρησαν σε αυξήσεις έως και 23%. Παράλληλα, η ΔΕΗ ενεργοποιεί από αυτόν τον μήνα τη ρήτρα εμπρόθεσμης πληρωμής, επιβραβεύοντας τους καταναλωτές που πληρώνουν έγκαιρα τον λογαριασμό τους και «τιμωρώντας» εκείνους που καθυστερούν με αυξημένες χρεώσεις έως και 27% ανά κιλοβατώρα, αναλόγως των επιλογών τους.
Σημειώνεται ότι η εξαγγελθείσα μείωση του ορίου από 500 σε 200 κιλοβατώρες για την υψηλότερη χρέωση δεν θα εφαρμοστεί, καθώς η ΔΕΗ ανακοίνωσε την αναστολή του μέτρου για δύο μήνες. Ετσι, για το δίμηνο Αυγούστου-Σεπτεμβρίου η κλίμακα χαμηλής χρέωσης θα παραμείνει στις 500 κιλοβατώρες και θα τιμολογηθεί με 15,153 λεπτά/ κιλοβατώρα. Τα πράσινα τιμολόγια είναι πιο ακριβά κατά 45% 55% σε σχέση με τα μπλε, τα οποία διατίθενται στην αγορά σε τιμές κάτω από τα 10 λεπτά η κιλοβατώρα.
Οι χαμηλότερες τιμές των μπλε τιμολογίων σε συνδυασμό με την αστάθεια που επικρατεί στη χονδρεμπορική αγορά του ρεύματος λειτουργούν ως κίνητρο για τους καταναλωτές, ώστε να στραφούν σε σταθερά προϊόντα, τάση που το τελευταίο διάστημα γίνεται όλο και πιο έντονη με βάση τα στοιχεία για τις νέες συμβάσεις που υπογράφονται.
Τι ισχύει στην αγορά
Με το ισχύον πλαίσιο στην αγορά διατίθενται τρεις κατηγορίες τιμολογίων: τα μπλε (σταθερά), τα κυμαινόμενα (κίτρινα και πράσινα, ειδική κατηγορία με ανακοίνωση της τιμής εκ των προτέρων την πρώτη ημέρα κάθε μήνα) και τα δυναμικά (πορτοκαλί, για τους καταναλωτές με «έξυπνους» μετρητές). Το πράσινο τιμολόγιο σχεδιάστηκε με στόχο να προσφέρει μια αίσθηση σταθερότητας στους πολίτες. Οι καταναλωτές ενημερώνονται κάθε πρώτη του μήνα για την τιμή του ρεύματος βάσει της οποίας θα εκδοθεί το επόμενο τιμολόγιό τους.
Ωστόσο, τον Αύγουστο καταγράφονται πράσινα τιμολόγια πολλών ταχυτήτων που δείχνουν ότι η ψαλίδα από τον φθηνότερο στον ακριβότερο πάροχο ανοίγει σημαντικά και διαμορφώνεται από 15,1 μέχρι και 25,5 λεπτά. Tα μπλε τιμολόγια έχουν καθορισμένη τιμή ανά κιλοβατώρα για 12 έως 24 μήνες και παρέχουν ασφάλεια έναντι των διακυμάνσεων της χονδρεμπορικής αγοράς. Οι πάροχοι ανανεώνουν συνεχώς τις προσφορές τους για να κερδίσουν νέους πελάτες που ψάχνουν τρόπους να «κλειδώσουν» την τιμή του ρεύματος σε μια περίοδο αβεβαιότητας και διεθνών αναταράξεων.
Η μετακίνηση καταναλωτών από τα ειδικά τιμολόγια (πράσινα) προς τα σταθερά τιμολόγια (μπλε) παρατηρήθηκε εντονότερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Η αλλαγή αυτή πυροδοτήθηκε κυρίως όταν οι τιμές στα ειδικά τιμολόγια εκτοξεύθηκαν, με τον Αύγουστο να καταγράφει μέση τιμή 215,19 ευρώ/MWh σε αντίθεση με τον Μάιο, όταν η τιμή ήταν στο χαμηλότερο επίπεδο της χρονιάς (128,76 ευρώ Mwh). Το φθινόπωρο το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναμένεται να ενεργοποιήσει τα πορτοκαλί δυναμικά τιμολόγια, τα οποία σε πρώτη φάση θα εφαρμοστούν σε μεγάλους καταναλωτές και έπειτα θα επεκταθούν και σε νοικοκυριά που έχουν εγκαταστήσει «έξυπνο» μετρητή. Στόχος των πορτοκαλί τιμολογίων είναι να μπορούν επιχειρήσεις και καταναλωτές να έχουν πλήρη εικόνα της κατανάλωσής τους. Ετσι, το ρυθμιστικό πλαίσιο προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα, μέχρι τις 20:00 της προηγούμενης ημέρας, οι πάροχοι να μπορούν να ειδοποιούν τους πελάτες τους για τις ώρες που οι τιμές είναι υψηλότερες από 150 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Σε περίπτωση, μάλιστα, εκτίναξης των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά πάνω από τα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, οι πάροχοι οφείλουν να τους ειδοποιούν μέσω SMS. Η τιμή της ενέργειας θα προκύπτει από τη βασική τιμή, η οποία θα είναι σταθερή για όλη τη διάρκεια της σύμβασης, και από τη δυναμική τιμή, η οποία θα μεταβάλλεται σε ωριαία βάση.
Τα κόκκινα τιμολόγια
Πίσω από τη θέσπιση της νέας κατηγορίας των κόκκινων τιμολογίων κρύβεται το τιμολόγιο «Picasso» της Protergia, που προβλέπει σταθερή ενιαία χρέωση για την ενέργεια και τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις (δίκτυα κ.λπ.) ανάλογα με το ύψος της κατανάλωσης. Τα τιμολόγια με κόκκινη σήμανση προτείνονται ως μια ενδιάμεση λύση μεταξύ των σταθερών μπλε και των κυμαινόμενων κίτρινων, παρέχοντας μεγαλύτερη ευελιξία στους προμηθευτές για τον σχεδιασμό της εμπορικής τους πολιτικής.
Οι πελάτες θα συνάπτουν συμβόλαιο σε ετήσια βάση, προαγοράζοντας ουσιαστικά τις καταναλώσεις που θα χρειαστούν. Υπολογίζοντας την κατανάλωση των προηγούμενων χρόνων, για παράδειγμα, οι καταναλωτές θα αναφέρουν τις κιλοβατώρες για τις οποίες θέλουν να υπογράψουν σύμβαση με την εταιρεία. Επειτα από διαπραγμάτευση θα διαμορφώνεται μια σταθερή μηνιαία χρέωση με προαγορά συγκεκριμένης τιμής κιλοβατώρας.
Σύμφωνα με τη ΡΑΑΕΥ, ενδεικτικά τα ευέλικτα τιμολόγια μπορεί να περιλαμβάνουν:
(α) Κλιμακωτή τιμολόγηση ανά επίπεδο κατανάλωσης. Για παράδειγμα, μία σταθερή πάγια χρέωση προμήθειας (ευρώ/ημέρα ή ευρώ/μήνα) ή/και μία σταθερή τιμή προμήθειας (ευρώ/kWh) ανά βαθμίδα κατανάλωσης, καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας.
(β) Μία σταθερή πάγια χρέωση προμήθειας (ευρώ/ημέρα ή ευρώ/μήνα) ή/και μία σταθερή τιμή προμήθειας (ευρώ/kWh) ανά εξάμηνο της ετήσιας διάρκειας της σύμβασης προμήθειας.
(γ) Μία σταθερή πάγια χρέωση προμήθειας (ευρώ/ημέρα ή ευρώ/μήνα) ή/και μία σταθερή τιμή προμήθειας (ευρώ/kWh) ανά βαθμίδα κατανάλωσης και μία σταθερή πάγια χρέωση προμήθειας (ευρώ/ημέρα ή ευρώ/μήνα) ή/και μία σταθερή τιμή προμήθειας (ευρώ kWh) για την εκτός βαθμίδας κατανάλωση, καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας.
Στα κύρια χαρακτηριστικά των ευέλικτων τιμολογίων περιλαμβάνονται τα εξής:
- Η ελάχιστη διάρκεια της σύμβασης προμήθειας των ευέλικτων προϊόντων ορισμένου χρόνου είναι δώδεκα μήνες.
- Επιτρέπεται η χρέωση ρήτρας πρόωρης αποχώρησης του πελάτη από τη σύμβαση προμήθειας. Στην περίπτωση αυτή, η ρήτρα είναι αναλογική και μειώνεται αναλόγως του κόστους που δημιουργεί στον προμηθευτή η πρόωρη αποχώρηση του πελάτη.
- Στα ευέλικτα τιμολόγια δύναται να προσφέρονται εκπτώσεις. Το ύψος της έκπτωσης, η συνθήκη ενεργοποίησής της και ο τρόπος υπολογισμού της αναγράφονται αναλυτικά στους ειδικούς όρους της σύμβασης προμήθειας. Στην περίπτωση παροχής έκπτωσης συνέπειας, αυτή αποδίδεται και στον τελικό λογαριασμό του πελάτη.
- Το ευέλικτο στοιχείο του τιμολογίου δύναται να περιλαμβάνει και διαφοροποίηση της τιμής λόγω κατανάλωσης σε ώρες μη αιχμής (peak – off-peak).
www.real.gr
