Όταν η ΑΝΑΤΟΛΗ αναδείκνυε το επίσημο έγγραφο του Υπουργείου Οικονομικών για το «ψαλίδι» των 38 εκατομ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για το τμήμα Νεάπολη- Άγιος Νικόλαος του ΒΟΑΚ, κανείς από τους αρμόδιους πολιτικούς και τοπικούς φορείς, δεν αντέδρασε.Η τοπική κοινωνία ανησύχησε εύλογα για το αν αλλάζει το έργο και αν κινδυνεύει η υλοποίησή του. Τότε, η επίσημη απάντηση- και το κυρίαρχο αφήγημα σε τοπικό επίπεδο- ήταν καθησυχαστική: καμία συρρίκνωση του φυσικού αντικειμένου, καμία ουσιαστική αλλαγή, απλώς το ποσό θα καλυφθεί από εθνικούς πόρους και το Τομεακό Πρόγραμμα του Υπουργείου.
Γράφτηκε στην απόφαση Παπαθανάση και επιβεβαιώθηκε με τις πρόσφατες δηλώσεις του αρμόδιου Υπουργού Χρήστου Δήμα, ο οποίος είπε πως για τα 38 εκατομ. ευρώ δεν υπάρχει πρόβλημα, διότι μεταφέρονται στο τμήμα που θα γίνει οδική ασφάλεια για να μην χαθούν, αλλά τα χρήματα της οδικής ασφάλειας θα δοθούν για το έργο. Είπε μάλιστα πως το πρόβλημα είναι η σήραγγα Σ2 (δεν είναι πέτρα, αλλά χώμα και θέλει αγκυρώσεις. Συνεπώς καθυστερεί). Η σήραγγα όμως είναι στο τμήμα Χερσόνησος-Νεάπολη (στο Σεληνάρι) και μοιάζει λογικό να αναμένουμε πως θα υλοποιηθεί, δεχόμενοι και την υπουργική διαβεβαίωση.
Το πραγματικό πρόβλημα
Το πραγματικό πρόβλημα όμως δεν είναι εκεί. Βρίσκεται στο Τμήμα Νεάπολη- Άγιος Νικόλαος, το οποίο έχει 14 χιλιόμετρα. Από αυτά παγώνει η υλοποίηση στα τέσσερα χιλιόμετρα, τα οποία αφορούν τους κόμβους Αγίου Νικολάου και Νεάπολης!
Αυτό προκάλεσε εύλογα ερωτηματικά. Αλλά σε τοπικό επίπεδο δεν υπήρξε καμία απορία ή παρέμβαση, αλλά απόλυτη σιωπή. Χθες μόνο ο Α΄ Αντιπρόεδρος της Βουλής Γιάννης Πλακιωτάκης σε ραδιοφωνική του συνέντευξη επιβεβαίωσε πως δεν χάνονται τα 38 εκατομ. και το έργο συνεχίζεται κανονικά.
Η απένταξη της παράκαμψης
Σε αυτό το τοπίο όμως έρχεται ένα νέο ρεπορτάζ από τον πανελλαδικό οικονομικό τύπο (Newmoney.gr) να μας επιβεβαιώσει πανηγυρικά αναδεικνύοντας άλλα δεδομένα. Το ρεπορτάζ της έγκριτης συναδέλφου Μαριάννας Τζάννε αναφέρει ξεκάθαρα πως οι τεχνικές δυσκολίες και τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης οδηγούν σε σημαντικές αναπροσαρμογές και -το κυριότερο- σε απένταξη τμημάτων του ΒΟΑΚ. Διαβάστε αυτούσιες τις δύο κρίσιμες παραγράφους που ταυτίζονται απόλυτα με το ποσό της αποκάλυψής μας:
«Στο πλαίσιο αυτό σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, εκτός του τμήματος “Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος” που κατασκευάζεται ως δημόσιο έργο από την Αktor, τίθεται η παράκαμψη του Αγίου Νικολάου, καθώς οι απαλλοτριώσεις στην περιοχή κρίνονται ιδιαίτερα δύσκολες και δαπανηρές.
Η χάραξη του έργου διέρχεται μέσα από υφιστάμενες επιχειρήσεις και εγκαταστάσεις, γεγονός που καθιστά τη διαδικασία χρονοβόρα και αυξάνει σημαντικά το κόστος. Η εξέλιξη αυτή οδηγεί σε μείωση του προϋπολογισμού του έργου κατά περίπου 38 εκατομ. ευρώ.»
Τα προφανή ερωτήματα
Στο αρχικό μας ρεπορτάζ είχαμε αναδείξει πως το ελληνικό δημόσιο καλείται ήδη να καταβάλει πάνω από 20 εκατομ. ευρώ ως αποζημιώσεις στην εργολήπτρια εταιρεία, λόγω καθυστερήσεων στις απαλλοτριώσεις και στις μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας (ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΥΑ).
Η νέα εξέλιξη «δένει» απολύτως με αυτή τη διαπίστωση και τίθεται το ερώτημα: Επειδή οι απαλλοτριώσεις είναι πολύπλοκες, το Υπουργείο επιλέγει τον δρόμο της απένταξης της παράκαμψης για να σώσει τα υπόλοιπα κονδύλια;
Επιπλέον, θα πρέπει να θυμίσουμε πως οι ιδιοκτήτες γης, ακινήτων κλπ., μέσω του πληρεξούσιου δικηγόρου τους έχουν δώσει προθεσμία μέχρι τέλος Μαρτίου για τις απαλλοτριώσεις. Το Υπουργείο απαντά με διαρροή; Ρίχνει την ευθύνη στους ιδιοκτήτες; Δεν θα προχωρήσει τις απαλλοτριώσεις; Τι ακριβώς συμβαίνει στο έργο;
Ο Διευθύνων Σύμβουλος των εταιρειών AKTOR ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ και AKTOR ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ, κ. Αναστάσιος Αρανίτης, στην εκδήλωση του travel.gr και του «Πρώτου Θέματος» που έγινε στη Χερσόνησο, είπε ξεκάθαρα πως στο δημόσιο έργο του ΒΟΑΚ (Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος), το οποίο είναι υψηλής δυσκολίας, σε συνεργασία με το υπουργείο Υποδομών, οι εργασίες επιταχύνθηκαν το τελευταίο εξάμηνο και το μεγαλύτερό του τμήμα, δηλαδή 10 από τα 14 χλμ., θα δοθεί σε κυκλοφορία το καλοκαίρι. Αυτό τι σημαίνει για τους δύο κόμβους; Δεν είναι διασφαλισμένη η υλοποίησή τους και αν είναι, με ποια απόφαση χρηματοδότησης; Δεν πρέπει να διευκρινιστεί η δικαιολογημένη απορία αυτή;
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ της Μαριάννας Τζάννε, «πέρα από τη συγκεκριμένη αλλαγή, το έργο αντιμετωπίζει και αρχαιολογικά ζητήματα. Για παράδειγμα, στην περιοχή των Μύλων, κοντά στη Νεάπολη (εννοεί στο Νικηθιανό), έχουν εντοπιστεί ευρήματα που απαιτούν πρόσθετες ανασκαφές υπό την επίβλεψη του Υπουργείου Πολιτισμού, την ώρα που -με βάση τα ορόσημα του Ταμείου Ανάκαμψης- μέχρι το καλοκαίρι θα πρέπει να έχουν παραδοθεί τα 10 από τα 14 χιλιόμετρα του τμήματος».
Το Τοπικό Παράδοξο: «Όλα βαίνουν καλώς»
Εδώ ακριβώς εντοπίζεται το μεγάλο ζήτημα: Ενώ η Αθήνα περιγράφει ανοιχτά την απένταξη της παράκαμψης Αγίου Νικολάου και το πανελλήνιο διαβάζει για περικοπές, στο Λασίθι δεν λέγεται απολύτως τίποτα γι’ αυτή την εξέλιξη!
Αντίθετα, σε τοπικό επίπεδο το αφήγημα παραμένει ακλόνητο πως «δεν υπάρχει καμία απολύτως αλλαγή στο έργο». Πώς γίνεται, όμως, να αγνοούνται τα ασφυκτικά ορόσημα; Πως γίνεται να μην υπάρχει μια ξεκάθαρη εικόνα; Με τέτοια κρίσιμα ζητήματα του έργου;
Το πρόβλημα των πιεστικών χρονοδιαγραμμάτων δεν περιορίζεται μόνο στο συγκεκριμένο τμήμα στο Λασίθι. Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ του newmoney, ο πέλεκυς πέφτει και σε άλλα τμήματα του άξονα και συγκεκριμένα, «στο Χερσόνησος – Νεάπολη (ΣΔΙΤ): Τίθεται εκτός Ταμείου Ανάκαμψης μία σήραγγα λόγω σοβαρών γεωτεχνικών προβλημάτων. Αν η Κομισιόν δεν δεχτεί μεταφορά των κονδυλίων, ο προϋπολογισμός θα χαθεί», αναφέρει το ρεπορτάζ.
Επιπλέον αναφέρει πως στο τμήμα «Χανιά – Ηράκλειο (Παραχώρηση): Εξετάζεται σοβαρά η απένταξη της σήραγγας Απτέρων, λόγω κατολισθήσεων και απαίτησης εκσκαφών 600 μέτρων».
Όπως φαίνεται, οι τοπικές αρχές στον Άγιο Νικόλαο και το Λασίθι μάλλον δεν χρειάζονται απαντήσεις, αφού μέχρι σήμερα κανένας τοπικός φορέας, δεν έχει εκφράσει ανοικτά μια απορία ή μια δήλωση. Η τοπική κοινωνία, ωστόσο περιμένει την ασφαλή σύνδεση της περιοχής και λογικά απαιτεί πλέον καθαρές και επίσημες απαντήσεις.
ΜΙΧΑΛΗΣ ΑΤΣΑΛΑΚΗΣ
